Τη λήψη επιπλέον μέτρων για τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας ζητούν από τις Βρυξέλλες, με κοινή επιστολή, πέντε φορείς του κλάδου με επικεφαλής την Eurelectric, αναγνωρίζοντας ότι η Δέσμη Μέτρων για τα Δίκτυα (Grids Package) της ΕΕ αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός, ωστόσο θα πρέπει να γίνουν περισσότερα. Την κοινή επιστολή υπογράφουν μαζί με την Eurelectric, οι: CEDEC (Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Τοπικών & Περιφερειακών Εταιρειών Ενέργειας), EU DSO Entity (Ευρωπαϊκός Φορέας Διαχειριστών Συστημάτων Διανομής), E.DSO (ο σύνδεσμος μεταξύ των Διαχειριστών Συστημάτων Διανομής της Ευρώπης και των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων) και GEODE (η φωνή των τοπικών διανομέων ενέργειας σε όλη την Ευρώπη).

Σύμφωνα με την Κομισιόν, οι ανάγκες χρηματοδότησης είναι τεράστιες, καθώς έως το 2040 απαιτούνται 1,2 τρισ. ευρώ για την ενίσχυση των ευρωπαϊκών δικτύων ηλεκτρισμού, εκ των οποίων 730 δισ. ευρώ προορίζονται για δίκτυα διανομής και 240 δισ. ευρώ για υποδομές υδρογόνου. Ωστόσο, η ίδια εκτιμά ότι κάθε 5 δισ. ευρώ επένδυσης αποφέρει καθαρό οικονομικό όφελος 3 δισ. ευρώ από εξοικονόμηση κόστους, ενώ η ενίσχυση του εμπορίου ηλεκτρισμού μπορεί να αυξήσει το ΑΕΠ κατά 18 δισ. ευρώ ετησίως έως το 2030.

Κοινή δήλωση

Οι πέντε ενώσεις αναγνωρίζουν ως θετικές τις προσπάθειες της Κομισιόν να επιταχύνει τις διαδικασίες αδειοδότησης για έργα δικτύου, να αναθεωρήσει το υφιστάμενο πλαίσιο TEN-E και να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις σύνδεσης μέσω μιας ολιστικής προσέγγισης, συμπεριλαμβανομένης της έμφασης σε προληπτικές επενδύσεις. Ωστόσο, εκφράζουν την ανησυχία τους σχετικά με την απουσία ειδικού μηχανισμού χρηματοδότησης για τους DSO, την ανεπαρκή προσοχή στον σχεδιασμό από τη βάση προς τα πάνω – αντίθετα με την προτεινόμενη κεντρικοποιημένη προσέγγιση ανάπτυξης σεναρίων – και την έλλειψη σαφήνειας ορισμένων προτεινόμενων μέτρων αδειοδότησης, όπως τα πολύ σύντομα χρονικά όρια ή οι μηχανισμοί σιωπηρής έγκρισης.

Ο ρόλος των DSO

Σύμφωνα με την επιστολή οι Διαχειριστές του Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (DSO) διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στην ενεργειακή μετάβαση:

  • Η πραγματική ραχοκοκαλιά του ενεργειακού συστήματος: Τα δίκτυα διανομής αντιπροσωπεύουν τα 10 από τα 11 εκατομμύρια χιλιόμετρα ηλεκτρικών δικτύων στην ΕΕ. Υπολογίζεται ότι απαιτούν επενδύσεις ύψους 730 δισ. ευρώ μεταξύ 2024 και 2040, λόγω της μετάβασης στις ΑΠΕ και του εξηλεκτρισμού.
  • Εγγυήσεις ασφαλούς διανομής ενέργειας: Είναι κρίσιμες για την αντιμετώπιση ακραίων καιρικών φαινομένων και πιθανών επιθέσεων στις υποδομές, ενώ η ψηφιοποίηση αυξάνει τους κινδύνους κυβερνοασφάλειας.
  • Διαχείριση αυξανόμενων αναγκών σύνδεσης: Πάνω από 250 εκατομμύρια καταναλωτές είναι συνδεδεμένοι, ενώ μέχρι το 2030 αναμένονται 30 εκατ. ηλεκτρικά οχήματα, 10 εκατ. αντλίες θερμότητας έως το 2027 και το 70% των εγκαταστάσεων ΑΠΕ.
  • Βασικός πυλώνας κοινωνικής και οικονομικής ανάπτυξης: Οι DSO συνδέουν τη βιομηχανία, υποστηρίζουν 835.000 θέσεις εργασίας και επιτρέπουν τη συμμετοχή 1,5 εκατ. πολιτών σε ενεργειακές κοινότητες.

Βασικές Συστάσεις για το Grids Package

Το προτεινόμενο νέο καθεστώς αδειοδότησης της ΕΕ είναι ευπρόσδεκτο, καθώς θεσπίζει βελτιωμένη και απλουστευμένη αδειοδότηση για έργα δικτύων και ορίζει ένα διετές χρονοδιάγραμμα. Ωστόσο, ορισμένα μέτρα που σχετίζονται με τις διαδικασίες σύνδεσης στο δίκτυο εγείρουν ανησυχίες σχετικά με τον κίνδυνο που συνεπάγονται όσον αφορά την τεχνική σκοπιμότητα και την ασφάλεια του δικτύου, τις συνθήκες ασφάλειας του συστήματος και την προμήθεια στους υπάρχοντες πελάτες.

Ειδικότερα οι φορείς ζητούν:

  • Τροποποίηση του ορισμού των διαδικασιών σύνδεσης στο δίκτυο: Οι διαδικασίες σύνδεσης στο δίκτυο διαφέρουν από τις διαδικασίες χορήγησης αδειών που διευκολύνονται από τις δημόσιες αρχές και ανταποκρίνονται σε τεχνικούς, οικονομικούς και όρους ασφαλείας. Συνεπώς, οι διαδικασίες σύνδεσης στο δίκτυο δεν θα πρέπει να χαρακτηρίζονται ως άδειες και ο ορισμός θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως.
  • Ευθυγράμμιση όλων των προθεσμιών σύνδεσης στο δίκτυο σε 3 μήνες: Η προθεσμία των 3 μηνών για τη χορήγηση συνδέσεων στο δίκτυο θα πρέπει να επεκταθεί σε όλα τα έργα, ανεξάρτητα από το μέγεθός τους, ώστε να δοθεί επαρκής χρόνος στους DSO να πληρούν τις τεχνικές απαιτήσεις και τις απαιτήσεις ασφαλείας. Η προθεσμία του 1 μηνός για τη χορήγηση συνδέσεων στο δίκτυο που ορίζεται για μικρότερα έργα αξιολογείται ως υπερβολικά δύσκολη για τους διαχειριστές δικτύων. Θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι, σε ορισμένα έργα, υπάρχει η εμπλοκή άλλων φορέων/οντοτήτων (π.χ. οδικών, σιδηροδρομικών, ναυτιλιακών) ή η ανάγκη για πρόσθετες μελέτες, οι οποίες δεν τελούν υπό τον έλεγχο των DSOs.
  • Εισαγωγή πρόσθετων διασφαλίσεων στον μηχανισμό σιωπηρής έγκρισης για την εγγύηση της ασφάλειας του δικτύου και του συστήματος: Η έλλειψη διασφαλίσεων για σιωπηρή έγκριση ελλείψει απάντησης του DSO αποτελεί κίνδυνο για την ασφάλεια του συστήματος. Οι διαχειριστές δικτύων είναι υπεύθυνοι για τη διασφάλιση της ασφάλειας και της αξιοπιστίας του δικτύου και της σταθερότητας του συνολικού συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας.
  • Ορισμένες ήδη θετικές προτάσεις μπορούν να ενισχυθούν περαιτέρω: Το τεκμήριο του υπέρτερου δημόσιου συμφέροντος μπορεί να επεκταθεί στην ανακαίνιση, τον εκσυγχρονισμό, την ανανέωση της ενεργειακής ισχύος κ.λπ.

Ένα κρίσιμο κενό στη χρηματοδότηση

Ένα από τα βασικά μειονεκτήματα του Πακέτου είναι η απουσία ειδικού χρηματοδοτικού μηχανισμού για τους DSOs. Παρότι η αύξηση του προϋπολογισμού του CEF-E και η αναθεώρηση του TEN-E είναι θετικά βήματα, εξακολουθούν να ευνοούν κυρίως τα δίκτυα μεταφοράς.

Το πακέτο για τα δίκτυα

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τοποθετεί στο επίκεντρο του σχεδιασμού της την επέκταση και αναβάθμιση των ευρωπαϊκών δικτύων μεταφοράς ενέργειας, προκειμένου να ενσωματωθούν φθηνότερες καθαρές πηγές, να επιταχυνθεί ο εξηλεκτρισμός και να μειωθεί η εξάρτηση από τις εισαγωγές ρωσικής ενέργειας. Μάλιστα, με το νέο πλαίσιο, στόχος είναι η ομαλή ροή ενέργειας ανάμεσα στα κράτη-μέλη, η ενίσχυση της ασφάλειας τροφοδοσίας και η οικονομική ανακούφιση των Ευρωπαίων καταναλωτών.

Ταχύτερες άδειες και δίκαιος επιμερισμός κόστους

Η Κομισιόν προωθεί μια ανανεωμένη προσέγγιση για τα διασυνοριακά ενεργειακά έργα, επιταχύνοντας της διαδικασία της αδειοδότησης, ενώ παράλληλα καθιερώνει ένα νέο μοντέλο χρηματοδότησης, που προβλέπει δίκαιο επιμερισμό κόστους. Επιπλέον, εισάγεται η δυνατότητα «ομαδοποίησης» έργων, διευκολύνοντας την άντληση κεφαλαίων από επενδυτές και Ευρωπαϊκούς φορείς.

Ποιες είναι οι οκτώ ενεργειακές λεωφόροι

Η Επιτροπή θέτει σε άμεση προτεραιότητα οκτώ κομβικά έργα, τα οποία θεωρούνται απαραίτητα για την ολοκλήρωση της ενεργειακής ένωσης της ΕΕ. Μάλιστα, αυτές οι 8 ενεργειακές λεωφόροι, είχαν ανακοινωθεί από την πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, κατά την Ομιλία της για την κατάσταση της Ένωσης λίγο καιρό πριν.

Στη λίστα αυτή εντάσσεται ο Great Sea Interconnector, ο οποίος σύμφωνα με την Κομισιόν αναμένεται να λειτουργήσει ως μοχλός σταθερότητας και ενεργειακής ασφάλειας για τη διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου και την ευρύτερη περιοχή. Παράλληλα, προβλέπεται ενίσχυση της αποθήκευσης και των δικτύων ηλεκτρισμού με στόχο τη σταθεροποίηση των τιμών και τον περιορισμό των ενεργειακών διακυμάνσεων.

Στις οκτώ ενεργειακές λεωφόρους περιλαμβάνονται: οι διασυνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας στα Πυρηναία, ο αγωγός της Μεγάλης Θάλασσας, η ενίσχυση της ηλεκτρικής διασύνδεσης των κρατών της Βαλτικής, ο διαβαλκανικός αγωγός για την αύξηση της ανθεκτικότητας του ενεργειακού εφοδιασμού των Βαλκανίων, η Νήσος Bornholm Energy, η ΝΑ Ευρώπη, ο Διάδρομος SouthH2 και ο Νοτιοδυτικός διάδρομος υδρογόνου από την Πορτογαλία προς την Γερμανία.

Διαβάστε ακόμη