Την ανάγκη αλλαγής του μηχανισμού κινήτρων για την μείωση των απωλειών στο δίκτυο ηλεκτρικού ρεύματος επισημαίνει ο Ελληνικός Σύνδεσμος Προμηθευτών Ενέργειας (ΕΣΠΕΝ), στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης της ΡΑΑΕΥ για τους συντελεστές απωλειών του Διασυνδεδεμένου Δικτύου εκφράζει.

Όπως επισημαίνει παρά τη μικρή μείωση που καταγράφεται στη μελέτη – από 11,4% το 2023 σε 10,8% το 2024 – η Ελλάδα εξακολουθεί να εμφανίζει το υψηλότερο επίπεδο απωλειών μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με στοιχεία του Συμβουλίου Ευρωπαϊκών Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (CEER), ο ευρωπαϊκός μέσος όρος διαμορφώνεται περίπου στο 5,5%, δηλαδή σχεδόν στο μισό του ελληνικού επιπέδου. Υπογραμμίζει, δε, ότι την τελευταία δεκαετία οι απώλειες στην Ελλάδα έχουν αυξηθεί σημαντικά: από περίπου 6,5% την περίοδο 2012-2013 ξεπερνούν πλέον το 10%. Στο πλαίσιο αυτό, ο Σύνδεσμος υπογραμμίζει πως ο υφιστάμενος μηχανισμός κινήτρων για τη μείωση των απωλειών, που θεσπίστηκε το 2020, δεν έχει αποδώσει τα αναμενόμενα αποτελέσματα.

Παράλληλα, προτείνει το κόστος των απωλειών να ενσωματώνεται στο επιτρεπόμενο έσοδο του Διαχειριστή του δικτύου. Όπως επισημαίνεται, σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης οι διαχειριστές δικτύων αναλαμβάνουν την ευθύνη για το κόστος των απωλειών, γεγονός που δημιουργεί ισχυρά κίνητρα για τη μείωσή τους. Στην Ελλάδα, αντίθετα, το κόστος μετακυλίεται κυρίως στην αγορά προμήθειας και τελικά στους καταναλωτές. Αυτό, σύμφωνα με τον ΕΣΠΕΝ, δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας αλλά και σημαντική αβεβαιότητα για τους προμηθευτές, ιδιαίτερα για προϊόντα σταθερής τιμής.

Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρεται και στο κόστος των ρευματοκλοπών σημειώνοντας πως αν και αυτό καταλογίζεται στους παραβάτες, τα ποσά που ανακτώνται δεν αφαιρούνται άμεσα από το κόστος ενέργειας που επιβαρύνει την αγορά. Αντίθετα, σύμφωνα με τον ΕΣΠΕΝ, το κόστος μετακυλίεται αρχικά στους προμηθευτές και στους συνεπείς καταναλωτές, ενώ η αντιστάθμιση γίνεται μόνο έμμεσα και σε μεταγενέστερο χρόνο. Για τον λόγο αυτό προτείνεται να τροποποιηθεί το πλαίσιο ώστε η ενέργεια που αντιστοιχεί σε διαπιστωμένες ρευματοκλοπές να αφαιρείται άμεσα από τις εκκαθαρίσεις της αγοράς.

Κριτική στη μεθοδολογία της μελέτης

Σύμφωνα με τον ΕΣΠΕΝ, η μελέτη του ΔΕΔΔΗΕ δεν εμπεριέχει ουσιαστική ανάλυση των παραγόντων που επηρεάζουν τις απώλειες του δικτύου. Όπως επισημαίνει, στη μελέτη αναφέρονται οι ρευματοκλοπές αλλά και οι επιπτώσεις από την αυξανόμενη διείσδυση αποκεντρωμένης παραγωγής από ΑΠΕ αλλά, τονίζει, ότι εφόσον δεν τεκμηριώνεται σαφής αιτιώδης σχέση για τις απώλειες, η μελέτη δεν μπορεί να αποτελέσει ασφαλή βάση για τον καθορισμό των συντελεστών απωλειών στο μέλλον.

Παράλληλα, τονίζεται ότι η μεθοδολογία της μελέτης διαφέρει από εκείνη που εφαρμόζεται στις οριστικές εκκαθαρίσεις της αγοράς, γεγονός που οδηγεί σε αποκλίσεις μεταξύ των προϋπολογισμένων συντελεστών απωλειών και των πραγματικών τιμών που προκύπτουν εκ των υστέρων.

Τι προτείνει ο ΕΣΠΕΝ

Ο ΕΣΠΕΝ υποστηρίζει ότι απαιτείται συνολική αναμόρφωση του συστήματος καθορισμού των συντελεστών απωλειών, ώστε να ευθυγραμμιστεί με τις ευρωπαϊκές πρακτικές. Στο μεταβατικό διάστημα προτείνεται να μην μειωθούν οι ισχύοντες συντελεστές απωλειών, ενώ τυχόν αποκλίσεις μεταξύ προϋπολογιστικών και πραγματικών τιμών θα πρέπει να καλύπτονται μέσω αναπροσαρμογών στην επόμενη περίοδο.

Σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, ο Σύνδεσμος προτείνει οι συντελεστές απωλειών να λειτουργούν ως ανώτατο αποδεκτό επίπεδο και να αντικατοπτρίζουν τους σχετικούς στόχους του Διαχειριστή που απορρέουν από τις επενδύσεις του Σχεδίου Ανάπτυξης του Δικτύου, με προσανατολισμό στο μέλλον (forward-looking) και βάσει ενός συγκρίσιμου επιπέδου απωλειών, όπως αυτό προκύπτει από την ευρωπαϊκή εμπειρία (benchmarking). Σε περίπτωση που, κατά την Οριστική Εκκαθάριση, προκύπτει ανάγκη κάλυψης απωλειών πέραν των εγκεκριμένων Συντελεστών, το σχετικό κόστος θα πρέπει να καλύπτεται από τον Διαχειριστή, όπως ήδη ισχύει σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Αντίθετα, εάν οι απώλειες είναι χαμηλότερες, το όφελος θα αποδίδεται στον ίδιο.

Σύμφωνα με τον ΕΣΠΕΝ, η ρύθμιση αυτή θα λειτουργούσε ως ένα ελάχιστο αλλά ουσιαστικό πλαίσιο κινήτρων και αντικινήτρων, ώστε οι απώλειες να παραμένουν εντός προκαθορισμένων ορίων και να περιορίζεται η επιβάρυνση της αγοράς και των καταναλωτών. Έτσι,  υποστηρίζει ότι μακροπρόθεσμα, ο Διαχειριστής οφείλει να φέρει την πλήρη ευθύνη κάλυψης του κόστους των απωλειών μέσω του ρυθμιζόμενου εσόδου του, όπως ισχύει στην πλειονότητα των ευρωπαϊκών χωρών. Παράλληλα, όπως και στην ανωτέρω περίπτωση, θα πρέπει να καθορίζεται ανώτατο «αποδεκτό» επίπεδο απωλειών, βάσει ευρωπαϊκού δείκτη αναφοράς, το οποίο θα περιορίζει το ποσοστό των απωλειών που δύναται να μετακυλίεται στην αγορά μέσω του ρυθμιζόμενου εσόδου του Διαχειριστή. Με τον τρόπο αυτό, υποστηρίζει, δημιουργείται ισχυρό κίνητρο για τη μείωσή τους, όπως ήδη εφαρμόζεται με επιτυχία σε άλλες χώρες (π.χ. Γαλλία).

Με τον τρόπο αυτό, σύμφωνα με τον ΕΣΠΕΝ, θα δημιουργηθεί ένα σαφές σύστημα κινήτρων που θα οδηγήσει σε ουσιαστική μείωση των απωλειών και σε μεγαλύτερη σταθερότητα για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Διαβάστε ακόμη