Ενθαρρυντικά «σήματα» σε πολλά διαφορετικά μέτωπα εκπέμπει η ελληνική αγορά ηλεκτρισμού το τελευταίο διάστημα, δημιουργώντας προσδοκίες για περαιτέρω εξομάλυνση της εικόνας, σε συνέχεια των βημάτων προόδου που καταγράφηκαν το 2025 και αποτυπώθηκαν -μεταξύ άλλων-, στη βελτίωση της κατάταξης της Ελλάδας στη «λίστα» με τις ακριβότερες χονδρεμπορικές αγορές (καθώς έπεσε στην 10η θέση από την 7η που ήταν το 2024), στο άλμα των εξαγωγών και στη μείωση των ρευματοκλοπών.
Μειώνονται οι Λογαριασμοί Προσαύξησης, η “αχίλλειος πτέρνα” της αγοράς ηλεκτρισμού
Τελευταίος κρίκος στην αλυσίδα των θετικών ειδήσεων όπως επισημαίνεται στο energygame.gr από αρμόδια κυβερνητικά χείλη είναι η πτωτική πορεία των μεγεθών στους Λογαριασμούς Προσαύξησης – που χαρακτηρίζεται ως «Αχίλλειος πτέρνα» της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρισμού- το τελευταίο δίμηνο του 2025. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΑΔΜΗΕ, το εν λόγω μέγεθος που κατέγραφε σταθερά ανοδική πορεία από το καλοκαίρι του 2024 και μετά -προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από κύκλους της αγοράς – εισήλθε σε τροχιά αποκλιμάκωσης από το Νοέμβριο του 2025. Τον δε Δεκέμβριο το συνολικό κόστος υποχώρησε στα 14,9 ευρώ/MWh, δηλαδή στο χαμηλότερο επίπεδο εδώ και 1,5 χρόνο, από την άνοιξη του 2024 και 10 ευρώ/MWh κάτω σε σχέση με το υψηλό του 2025 (Οκτώβριος).
Παράγοντες της αγοράς αποδίδουν τη μείωση σε δυο κυρίως παράγοντες: Πρώτον, τη ρύθμιση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) για την κατά προτεραιότητα ένταξη στην αγορά των μονάδων που αφορούν στην τηλεθέρμανση, αλλά και τις περιορισμένες περικοπές ΑΠΕ κατά τις μεσημεριανές ώρες τον μήνα αναφοράς, που «μεταφράζεται» σε μικρότερο κόστος ανακατανομής, καθώς περιορίστηκε το φαινόμενο που είχε παρατηρηθεί κατά τους προηγούμενους μήνες, να «μπαίνουν» τις ώρες υπερπαραγωγής των ΑΠΕ για λόγους ευστάθειας του συστήματος θερμικές μονάδες και να αποζημιώνονται με pay as bid από την αγορά εξισορρόπησης. Φαινόμενο που είχε επισημανθεί από την ΕΒΙΚΕΝ ως «υπαίτιο» για τα αυξημένα κόστη στην αγορά εξισορρόπησης, με τον Σύνδεσμο των ενεργοβόρων βιομηχανιών να αναδεικνύει την ανάγκη μεταρρυθμίσεων στην αγορά για εξορθολογισμό του κόστους ενέργειας για σκοπούς εκτός εξισορρόπησης (re-dispatching).
Περιορισμός των ρευματοκλοπών
Αυτή ακριβώς η εικόνα που προκαλούσε προβληματισμό στο ΥΠΕΝ εμφανίζει ενδείξεις σαφούς βελτίωσης. Αν και είναι ακόμα νωρίς να γίνεται λόγος για αναστροφή της τάσης καθώς η πτώση αφορά μόνο στους δυο τελευταίους μήνες και μπορεί να έχει σε κάποιο βαθμό και συγκυριακό χαρακτήρα, εντούτοις η πορεία των Λογαριασμών Προσαύξησης αξιολογείται ως πολύ θετικό στοιχείο. «Να δούμε βέβαια πώς θα εξελιχθεί», σχολιάζουν πηγές του Υπουργείου. Έχει όμως τη σημασία του ότι είναι μια ακόμη «ψηφίδα» που προστίθεται σε ένα παζλ ελπιδοφόρων εξελίξεων. Σε αυτές περιλαμβάνεται η κάμψη των ρευματοκλοπών κατά 9% το 2024 (και η εκτίμηση για αντίστοιχη πτώση και το 2025) που προδιαγράφει «κούρεμα» των λογαριασμών ρεύματος νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Και τούτο διότι ΔΕΔΔΗΕ φέρεται να έχει εισηγηθεί στη Ρυθμιστική Αρχή μείωση των συντελεστών απωλειών δικτύου κάτι που «μεταφράζεται» σε μείωση της επιβάρυνσης των καταναλωτών κατά 150-200 εκατ. ευρώ (ή 10 ευρώ ανά παροχή περίπου), δεδομένου ότι το κόστος της κλαπείσας ενέργειας μετακυλίεται στους λοιπούς καταναλωτές από τους παρόχους.
Τέταρτη χαμηλότερη στην Ευρώπη η μέση χονδρική τιμή ρεύματος για τον Ιανουάριο
Άλλη μια ενθαρρυντική εξέλιξη είναι οι χαμηλές πτήσεις των χονδρεμπορικών τιμών στην Αγορά Επόμενης Ημέρας (DAM) του Ελληνικού Χρηματιστηρίου Ενέργειας από την αρχή του έτους (με καταλύτη την ισχυρή αιολική παραγωγή που οδήγησε την συνολική παραγωγή από ΑΠΕ σε υψηλότερα από τα συνήθη για την εποχή επίπεδα, εκτοπίζοντας εν μέρει την ακριβότερη ηλεκτροπαραγωγή των συμβατικών μονάδων). Είναι ενδεικτικό ότι ακόμα και σήμερα (Τρίτη 13 Ιανουαρίου) που η μέση τιμή στη DAM καταγράφει ημερήσια αύξηση 53% και διαμορφώνεται στα 147 ευρώ/MWh (με μέγιστη τιμή 421 ευρώ/MWh το απόγευμα), και πάλι η ελληνική αγορά είναι σημαντικά φθηνότερη από τις αγορές της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας που έχουν μέση τιμή 251 ευρώ/MWh. Η δε μέση χονδρεμπορική τιμή για τον Ιανουάριο και ενώ πλησιάζουμε στα μισά του μήνα διαμορφώνεται στα 92,61 ευρώ/MWh και είναι η τέταρτη χαμηλότερη στην Ευρώπη μετά τη Σουηδία, το «δίδυμο» Ισπανίας-Πορτογαλίας και τη Γαλλία.
Το άλμα των εξαγωγών ρεύματος
Στο ίδιο θετικό «μοτίβο» πρέπει να ενταχθεί η εκτίναξη των εξαγωγών ηλεκτρισμού τη χρονιά που πέρασε, με οκταπλασιασμό των καθαρών εκροών σε σχέση με το 2024, δηλαδή το έτος κατά το οποίο το ισοζύγιο εισαγωγών-εξαγωγών έλαβε εξαγωγικό «πρόσημο» για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια. Τη σημασία της εξέλιξης που δείχνει να αποτυπώνει την εδραίωση του εξαγωγικού χαρακτήρα του ηλεκτρικού συστήματος της Ελλάδος περιέγραψε σε πρόσφατη ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο πρώην Γενικός Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πόρων Αριστοτέλης Αϊβαλιώτης. Όπως σημείωσε, «Τα προηγούμενα χρόνια η χώρα ήταν εισαγωγική σε ηλεκτρικό ρεύμα, με αξίες που προσέγγιζαν τα 500 εκατ. ευρώ. Το 2025 υπολογίζεται ότι η αξία των εξαγωγών θα φτάσει τα 250 εκατ. ευρώ και οι προοπτικές για το 2026 είναι για περαιτέρω αύξηση με κύριο όπλο τις ΑΠΕ (…) Αποδεικνύεται εμφατικά, ότι η Ελλάδα είναι πλέον φθηνότερη στη χονδρική αγορά από τις γειτονικές της χώρες, κάτι που συνιστά μεγάλη επιτυχία».
Ζητούμενο η πτώση των λιανικών τιμών
Όλα αυτά τα θετικά σήματα (μείωση του Λογαριασμού Προσαυξήσεων, αποκλιμάκωση χονδρεμπορικών τιμών το τελευταίο διάστημα, μικρή μείωση ρευματοκλοπών, αύξηση εξαγωγών ρεύματος) δεν σημαίνουν βέβαια ότι επιλύθηκαν αίφνης τα διαρθρωτικά προβλήματα που χαρακτηρίζουν την εγχώρια αγορά ηλεκτρισμού, ούτε «μεταφράζονται» σε διατηρήσιμη μείωση των τιμών ρεύματος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις στο ορατό μέλλον, που είναι και το τελικό ζητούμενο. Όπως όμως το έθεσε σε πρόσφατη ανάρτησή του ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος, «Η συνολική εικόνα είναι μιας αγοράς που αλλάζει…».
Διαβάστε ακόμη
