Το «πράσινο φως» άναψε την προηγούμενη εβδομάδα το Διοικητικό Συμβούλιο του ΑΔΜΗΕ για την έκδοση ομολογιακού δανείου ύψους 300 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με πληροφορίες του energygame.gr. Το εν λόγω δάνειο, όπως τονίζουν πηγές με γνώση του θέματος, δεν αποτελεί αιφνιδιαστική κίνηση, αλλά εντάσσεται στον προγραμματισμένο χρηματοοικονομικό σχεδιασμό του Διαχειριστή και αφορά το τελευταίο περιθώριο δανεισμού που μπορεί να αξιοποιηθεί εντός του 2025, χωρίς να παραβιαστούν τα όρια εταιρικής διακυβέρνησης.
Την ίδια ώρα, αναμένονται οι αποφάσεις για την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ, οι οποίες, σύμφωνα με πληροφορίες, φαίνεται να κινούνται σε θετική κατεύθυνση. Η κεφαλαιακή ενίσχυση του Διαχειριστή κρίνεται αναγκαία καθώς τα περιθώρια περαιτέρω δανεισμού εξαντλούνται, λόγω των χρηματοοικονομικών ορίων που συνδέονται με τη σχέση κερδών και δανειακών υποχρεώσεων της εταιρείας. Όπως προκύπτει από τα οικονομικά στοιχεία και τον υφιστάμενο χρηματοδοτικό σχεδιασμό, μετά από ένα συγκεκριμένο σημείο ο ΑΔΜΗΕ δεν μπορεί να συνεχίσει να χρηματοδοτεί το επενδυτικό του πρόγραμμα μέσω δανείων, γεγονός που καθιστά αναγκαία την ενίσχυση των ιδίων κεφαλαίων.
Σε αυτό το πλαίσιο, όπως τονίζουν πηγές της αγοράς η αύξηση κεφαλαίου αντιμετωπίζεται ως κρίσιμο εργαλείο για τη στήριξη του εκτεταμένου επενδυτικού προγράμματος του Διαχειριστή και τη διατήρηση της χρηματοοικονομικής του ισορροπίας. Σύμφωνα με πληροφορίες, το ζήτημα της κεφαλαιακής ενίσχυσης τοποθετείται χρονικά προς το τέλος του 2025, σε άμεση συνάρτηση με τα όρια δανεισμού και τη σταδιακή εξάντληση της δυνατότητας άντλησης πρόσθετης χρηματοδότησης μέσω ομολογιακών ή άλλων δανειακών εργαλείων. Ο βασικός μέτοχος φέρεται να έχει ενεργό ρόλο στις συζητήσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη για τη νέα κεφαλαιακή δομή του ΑΔΜΗΕ, ενώ ανοιχτά παραμένουν και τα ζητήματα που αφορούν το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης GSI, για το οποίο αναμένονται περαιτέρω αποφάσεις το προσεχές διάστημα.
Σήμερα, η μετοχική σύνθεση του Διαχειριστή διαμορφώνεται με το 51% να ανήκει στην ΑΔΜΗΕ Συμμετοχών, το 25% στη ΔΕΣ ΑΔΜΗΕ και το 24% στη State Grid Europe. Το Ελληνικό Δημόσιο διατηρεί τον έλεγχο του ΑΔΜΗΕ μέσω της ΔΕΣ ΑΔΜΗΕ, η οποία από τον Ιούλιο του 2017 κατέχει το 51% των μετοχών, μετά τη μεταβίβαση των τίτλων που έως τότε βρίσκονταν στο χαρτοφυλάκιο του ΤΑΙΠΕΔ, διασφαλίζοντας τον δημόσιο έλεγχο σε μία υποδομή στρατηγικής σημασίας.
Τα σενάρια για αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ενισχύθηκαν και από πρόσφατες πολιτικές τοποθετήσεις. Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας στη Βουλή πριν λίγους μήνες, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο συμμετοχής ιδιωτών στο μετοχικό κεφάλαιο του ΑΔΜΗΕ, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι δεν υπάρχει στον κυβερνητικό σχεδιασμό παραχώρηση του πλειοψηφικού πακέτου, καθώς πρόκειται για κρίσιμη εθνική υποδομή.
Το αρχικό πολιτικό σήμα για την κεφαλαιακή ενίσχυση του ΑΔΜΗΕ είχε δοθεί νωρίτερα από τον ίδιο τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος, σε συνέντευξή του στο Bloomberg από τη Σιγκαπούρη, είχε προαναγγείλει με τον πλέον επίσημο τρόπο το ενδεχόμενο αύξησης κεφαλαίου. Στο παρασκήνιο, σύμφωνα με πληροφορίες, ενδιαφέρον για συμμετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο του ΑΔΜΗΕ φέρεται να έχει εκδηλώσει η αμερικανική BlackRock.
Ο αμερικανικός επενδυτικός κολοσσός έχει βρεθεί τα τελευταία χρόνια στο επίκεντρο στρατηγικών γεωπολιτικών εξελίξεων, επιδιώκοντας, μεταξύ άλλων, επένδυση ύψους 23 δισ. δολαρίων για την εξαγορά του 90% της Panama Ports Company, η οποία ελέγχεται σήμερα από τον όμιλο CK Hutchison με έδρα το Χονγκ Κονγκ. Η κίνηση αυτή εντάσσεται στη στρατηγική των Ηνωμένων Πολιτειών για τον περιορισμό της κινεζικής επιρροής σε κρίσιμες παγκόσμιες υποδομές, με τη Διώρυγα του Παναμά να αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Σημειώνεται, πάντως, ότι η BlackRock δεν διαθέτει έως σήμερα ισχυρή παρουσία σε ευρωπαϊκό διαχειριστή δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας. Για τον ΑΔΜΗΕ, στο παρελθόν είχαν ακουστεί και ευρωπαϊκοί όμιλοι του κλάδου ως δυνητικοί επενδυτές. Ωστόσο, όταν προκηρύχθηκε ο σχετικός διαγωνισμός, μοναδικός ενδιαφερόμενος που εμφανίστηκε ήταν τελικά η κινεζική State Grid.
Σε αυτό το περιβάλλον, η στάση της State Grid ενόψει των επικείμενων αποφάσεων για τη νέα κεφαλαιακή δομή του ΑΔΜΗΕ παρακολουθείται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον από την αγορά. Ο κινεζικός κρατικός όμιλος, που κατέχει ποσοστό 24% με ενισχυμένα δικαιώματα βάσει της Συμφωνίας Μετόχων του 2017, δεν αποτελεί έναν τυπικό παθητικό εταίρο. Πληροφορίες αναφέρουν ότι το κλίμα μεταξύ Αθήνας και Πεκίνου είναι ιδιαίτερα θετικό, με τη State Grid να αποφεύγει τη σύγκρουση και να εμφανίζεται διατεθειμένη να διευκολύνει τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς για τη νέα κεφαλαιακή αρχιτεκτονική του Διαχειριστή.
Κυβερνητικές πηγές διαμηνύουν ότι το στρατηγικό επενδυτικό πρόγραμμα του ΑΔΜΗΕ αποτελεί εθνική προτεραιότητα και ότι «θα γίνει ό,τι χρειάζεται» ώστε η κεφαλαιακή του βάση να είναι επαρκής για την απρόσκοπτη υλοποίησή του. Ο Διαχειριστής υλοποιεί δεκαετές πρόγραμμα ανάπτυξης για την περίοδο 2024–2033, συνολικού ύψους 5,994 δισ. ευρώ, με αιχμή τις μεγάλες νησιωτικές διασυνδέσεις σε Δωδεκάνησα, Βορειοανατολικό Αιγαίο, την τέταρτη φάση των Κυκλάδων, καθώς και τη νέα διασύνδεση Ελλάδας–Ιταλίας. Πρόκειται για έργα που δεν μπορούν να προχωρήσουν χωρίς νέα κεφάλαια. Σύμφωνα με πληροφορίες, η διοίκηση του ΑΔΜΗΕ έχει ήδη ενημερώσει από το 2024 την τότε πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ και, από τον Μάρτιο, τη νέα ηγεσία υπό τον Σταύρο Παπασταύρου ότι απαιτείται κεφαλαιακή ενίσχυση τουλάχιστον 1 δισ. ευρώ.
Εξελίξεις γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ
Εξελίξεις αναμένονται, σύμφωνα με πηγές, μέσα στην εβδομάδα σε ό,τι αφορά την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ, με το ενδιαφέρον να εστιάζεται τόσο στις επόμενες κινήσεις των εμπλεκόμενων πλευρών όσο και στον οίκο που θα αναλάβει την επικαιροποίηση των τεχνοοικονομικών δεδομένων του έργου. Οι σχετικές διεργασίες βρίσκονται σε εξέλιξη σε υψηλό πολιτικό επίπεδο, με τις επαφές Αθήνας και Λευκωσίας να παραμένουν συνεχείς, ενώ οι ανακοινώσεις που αναμένονται εκτιμάται ότι θα αποσαφηνίσουν κρίσιμες παραμέτρους για την πορεία της διασύνδεσης.
Οι εξελίξεις αυτές έχουν ως φόντο την επίσημη ανακοίνωση της Nexans, η οποία επιβεβαίωσε αυτό που εδώ και καιρό γνώριζε η αγορά: την αλλαγή του χρονοδιαγράμματος της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης–Κύπρου, Great Sea Interconnector (GSI). Ο γαλλικός όμιλος, που έχει αναλάβει την κατασκευή του καλωδιακού τμήματος του έργου, επιβεβαίωσε ότι βρίσκεται σε συνεννόηση με τον ΑΔΜΗΕ σε διαδικασία επαναπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων, γεγονός που μεταθέτει χρονικά την υλοποίηση του έργου σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό, ο οποίος ήδη έκανε λόγο για ολοκλήρωση προς τα τέλη του 2029.
Η εξέλιξη αυτή συνδέεται άμεσα με την απόφαση Ελλάδας και Κύπρου, από τον περασμένο Νοέμβριο, να προχωρήσουν σε επικαιροποίηση των οικονομικών και τεχνικών παραμέτρων του GSI. Η Nexans διευκρινίζει ότι εκτελεί το έργο σύμφωνα με τις συμβατικές της υποχρεώσεις και τα ορόσημα που έχουν τεθεί από το 2023, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι η αναθεώρηση του χρονοδιαγράμματος επηρεάζει τον χρόνο παράδοσης, χωρίς να αλλάζει τη χρηματοοικονομική της καθοδήγηση για το 2028, χάρη στο ισχυρό ανεκτέλεστο και τα αντισταθμιστικά μέτρα που έχει δρομολογήσει από το 2026.
Υπό αυτό το πρίσμα τα πρακτικά μέτωπα παραμένουν ανοιχτά. Η Nexans συνεχίζει την κατασκευή του καλωδίου χωρίς να έχει αποπληρωθεί για εργασίες που έχουν ήδη ολοκληρωθεί, ενώ η επόμενη δόση παραμένει «παγωμένη» εν αναμονή της συνεισφοράς της κυπριακής πλευράς. Παράλληλα, η Τουρκία εξακολουθεί να αποτελεί τον καθοριστικό παράγοντα αβεβαιότητας, με την αναβολή της έκδοσης NAVTEX να προσφέρει χρόνο, αλλά όχι λύση.
Μέσα σε λίγες ημέρες, το αφήγημα γύρω από το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ (Great Sea Interconnector – GSI) άλλαξε αισθητά. Εκεί όπου κυριαρχούσε η αβεβαιότητα, με την Τουρκία να παραμένει ο σταθερός «ελέφαντας στο δωμάτιο» και τις κυπριακές ρυθμιστικές εκκρεμότητες να βαθαίνουν το αδιέξοδο, οι εξελίξεις των τελευταίων μηνών αναδιαμόρφωσαν τους συσχετισμούς, χωρίς ωστόσο να αίρουν τις βασικές δομικές δυσκολίες του έργου. Καταλύτης αποτέλεσε η απόφαση των Κυριάκου Μητσοτάκη και Νίκου Χριστοδουλίδη να προχωρήσουν σε επικαιροποίηση των τεχνοοικονομικών παραμέτρων του GSI, η οποία επισημοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, στη συνάντηση των υπουργών Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου και Γιώργου Παπαναστασίου με τον Επίτροπο Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν.
Στην πράξη, η επιλογή αυτή σηματοδοτεί επανεκκίνηση των βασικών μελετών του έργου, με παράγοντες της αγοράς να εκτιμούν ότι οδηγεί σε νέα Μελέτη Κόστους–Οφέλους και αναθεώρηση των κρίσιμων παραδοχών για κόστος, απόδοση και χρηματοδοτική δομή, επί της ουσίας επανεξετάζοντας τη μελέτη του 2016 πάνω στην οποία είχε βασιστεί η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση των 657 εκατ. ευρώ.
Το νέο πλαίσιο άνοιξε εκ νέου τη συζήτηση για τη βιωσιμότητα και τον τρόπο υλοποίησης του έργου, φέρνοντας στο προσκήνιο σενάρια αλλαγών στο σχήμα που θα το «τρέξει». Στο επίκεντρο βρέθηκε το αμερικανικό ενδιαφέρον, το οποίο διασταυρώνεται με τη στρατηγική των ΗΠΑ για περιορισμό της κινεζικής επιρροής σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές, με την παρουσία της State Grid στον ΑΔΜΗΕ να λειτουργεί ως καταλύτης των συζητήσεων. Το κλίμα κινητικότητας ενίσχυσε και η δημόσια τοποθέτηση της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, περί επερχόμενων συμφωνιών.
Στο ίδιο πλαίσιο επανήλθε και το ενδιαφέρον της αμερικανικής Development Finance Corporation (DFC), το οποίο, σύμφωνα με κυβερνητικές τοποθετήσεις, παραμένει διερευνητικό. Ο υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου σημείωσε ότι το έργο μπορεί να προχωρήσει και με το υφιστάμενο μοντέλο, χωρίς να απαιτείται κατ’ ανάγκην η είσοδος νέων επενδυτών.
Απρόσμενη διάσταση έδωσε και η παρέμβαση της ισραηλινής πλευράς, με τον υπουργό Ενέργειας Ελί Κοέν να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο αλλαγής της σειράς υλοποίησης των επιμέρους τμημάτων του GSI. Η πρόταση αυτή, ωστόσο, προσκρούει σε τεχνικές και ρυθμιστικές πραγματικότητες, καθώς το σκέλος Κύπρου–Ισραήλ θεωρείται σαφώς πιο ανώριμο τόσο σε επίπεδο μελετών όσο και διαγωνιστικών διαδικασιών. Σε αυτό το ρευστό περιβάλλον, η Κομισιόν επαναβεβαιώνει τη στήριξή της στο έργο, με τον Επίτροπο Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν να τονίζει ότι η ΕΕ θα συνεχίσει να στηρίζει την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου.
Διαβάστε ακόμη
