Η ρυθμιστική αρχή ενέργειας της Βρετανίας (Ofgem) δρομολογεί την έγκριση επειγουσών επενδύσεων προκειμένου να αυξηθεί η δυναμικότητα εισαγωγής φυσικού αερίου μέσω αγωγών από την ηπειρωτική Ευρώπη για τον φετινό χειμώνα, υπό την απειλή της αδυναμίας κάλυψης της ζήτησης σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης.

Το σχέδιο, που αποτυπώνεται σε έγγραφο το οποίο δημοσιεύθηκε την Πέμπτη, έρχεται στο φως μία ημέρα μετά την απόφαση της υπουργού Ενέργειας, Μιάτα Φάνμπουλεχ, να εγκρίνει το αμφιλεγόμενο έργο φυσικού αερίου Jackdaw στη Βόρεια Θάλασσα. Κυβερνητικά έγγραφα επιβεβαιώνουν ότι οι παράμετροι ενεργειακής ασφάλειας έλαβαν «ουσιαστική βαρύτητα» στη συγκεκριμένη απόφαση.

Ο κίνδυνος του αρνητικού περιθωρίου και το πρότυπο N-1

Σε έγγραφο διαβούλευσης, η Ofgem προειδοποιεί ότι, χωρίς ρυθμιστική παρέμβαση, η Βρετανία θα βρεθεί αντιμέτωπη με «αρνητικό περιθώριο προσφοράς» τον φετινό χειμώνα, εφόσον συμπέσει μια ακραία ψυχρή ημέρα –φαινόμενο που στατιστικά καταγράφεται μία φορά κάθε 20 χρόνια– με την ταυτόχρονη απώλεια κρίσιμων υποδομών φυσικού αερίου. Αυτό το ακραίο σενάριο αποτελεί τον βασικό δείκτη των βρετανικών αρχών για την αξιολόγηση της ανθεκτικότητας του συστήματος, γνωστό ως πρότυπο ενεργειακής ασφάλειας «N-1».

Ένα έλλειμμα προσφοράς θα σήμαινε εθνική έκτακτη ανάγκη, επιβάλλοντας πιθανώς το κλείσιμο εργοστασίων ηλεκτροπαραγωγής ή βιομηχανιών, ενώ σε ακραίες περιπτώσεις θα οδηγούσε σε αποσύνδεση νοικοκυριών από το δίκτυο. Αν και η Βρετανία δεν έχει βιώσει ποτέ «έκτακτη ανάγκη παροχής δικτύου», η φθίνουσα εγχώρια παραγωγή και ο κίνδυνος ρωσικού σαμποτάζ σε υποθαλάσσιους αγωγούς εντείνουν τις ανησυχίες.

Πέρυσι, ο διαχειριστής του ενεργειακού συστήματος, NESO, είχε προειδοποιήσει ότι η μακροπρόθεσμη πτώση των αποθεμάτων στη Βόρεια Θάλασσα και ο παγκόσμιος ανταγωνισμός για εισαγωγές LNG θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε παραβίαση του προτύπου N-1 τον χειμώνα του 2030/31. Ωστόσο, ο κίνδυνος επισπεύδεται. Ο βελγικός διαχειριστής του υποθαλάσσιου αγωγού Interconnector ανακοίνωσε ότι θα μειώσει την προγραμματισμένη εξαγωγική δυναμικότητα προς το Ηνωμένο Βασίλειο, επικαλούμενος την εκτόξευση του κόστους συντήρησης και λειτουργίας, την ώρα που και τα κράτη-μέλη της ΕΕ αντιμετωπίζουν πιέσεις εφοδιασμού.

Η παρέμβαση της Ofgem και το κόστος στους καταναλωτές

Σε απάντηση, η Ofgem τροποποιεί τη ρυθμιστική άδεια του διαχειριστή εθνικού δικτύου μεταφοράς, National Gas. Στόχος είναι να καλυφθεί το κόστος διατήρησης των εισαγωγών από το Βέλγιο στα τρέχοντα επίπεδα δυναμικότητας, σε συμφωνία με την Interconnector Ltd (κοινοπραξία πλειοψηφικών συμφερόντων της βελγικής Fluxys).

«Χωρίς παρέμβαση, η Μεγάλη Βρετανία θα μπορούσε ενδεχομένως να αντιμετωπίσει αρνητικό περιθώριο προσφοράς τον χειμώνα 2026/27, περιλαμβάνοντας εξαιρετικά υψηλή ζήτηση αερίου σε μια 1 προς 20 ημέρα κρύου και την απώλεια του μεγαλύτερου μεμονωμένου στοιχείου της υποδομής φυσικού αερίου της Βρετανίας», επισημαίνει η Ofgem. «Η θέση θα μπορούσε να γίνει πιο περιορισμένη στους μελλοντικούς χειμώνες. Ενώ πρόκειται για σενάρια ακραίων καταστάσεων χαμηλής πιθανότητας, οι πιθανές συνέπειές τους είναι σημαντικές».

Το συνολικό κόστος υπολογίζεται σε 147 εκατ. λίρες και θα μετακυλιστεί στους λογαριασμούς των καταναλωτών, προσθέτοντας 1,19 λίρες ετησίως σε κάθε οικιακό τιμολόγιο για μια περίοδο πέντε ετών. Μετά τη συμφωνία, η Interconnector Ltd δεσμεύτηκε να αποκαταστήσει τη δυναμικότητα βρετανικών εισαγωγών στα 27,8 GW τον φετινό χειμώνα, εξασφαλίζοντας επιπλέον 11,3 GW από το προηγουμένως ανακοινωθέν επίπεδο.

Η National Gas χαιρέτισε τον σχεδιασμό, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι η προειδοποίηση για την ασφάλεια εφοδιασμού «δεν πρέπει να ερμηνευθεί ως ένδειξη ότι αναμένονται ελλείψεις φυσικού αερίου».

Πολιτική σύγκρουση για τις εισαγωγές

Η εξέλιξη πυροδότησε πολιτική αντιπαράθεση. Ο σκιώδης υπουργός Ενέργειας των Συντηρητικών, Άντριου Μπόουι, χαρακτήρισε την κατάσταση «απολύτως εξωφρενική». Κατηγόρησε την κυβέρνηση των Εργατικών ότι απέτυχε να εκμεταλλευτεί πλήρως τα εγχώρια κοιτάσματα, δηλώνοντας ότι η Βρετανία «πηγαίνει με το καπέλο στο χέρι στην Ευρώπη και πληρώνει τεράστια ποσά για να εισάγει ξένο φυσικό αέριο».

Απαντώντας, ο υπουργός Ενέργειας Μάικλ Σανκς τόνισε ότι η Βρετανία διαθέτει «ένα από τα πιο ασφαλή και ανθεκτικά ενεργειακά συστήματα στον κόσμο – και οι διασυνδέσεις φυσικού αερίου αποτελούν μέρος του ποικιλόμορφου ενεργειακού μας μείγματος». Κατέληξε αναφέροντας: «Συνεργαζόμαστε με τη βιομηχανία για να οικοδομήσουμε ένα σύστημα φυσικού αερίου κατάλληλο για το μέλλον, διασφαλίζοντας την αξία των χρημάτων για τους καταναλωτές και δίνοντας παράλληλα στους επενδυτές την αυτοπεποίθηση να στηρίξουν τον ενεργειακό τομέα της Βρετανίας».

Διαβάστε ακόμη