Στα βαθιά νερά του βορειοδυτικού Ιονίου, στην παραχώρηση «block 2», ειδικό ερευνητικό σκάφος «σαρώνει» ήδη τον θαλάσσιο πυθμένα, με στόχο την υψηλής ανάλυσης χαρτογράφηση της περιοχής και την πλήρη περιβαλλοντική αποτύπωσή της πριν από την έναρξη γεωτρητικών εργασιών. Η λεγόμενη Environmental Baseline Survey (Μελέτη Περιβαλλοντικής Κατάστασης Αναφοράς) βρίσκεται σύμφωνα με πληροφορίες ήδη σε εξέλιξη και αποτελεί την βάση πάνω στην οποία «χτίζεται» το σύνολο του project, καθώς αποτυπώνει την υφιστάμενη κατάσταση του θαλάσσιου οικοσυστήματος πριν από οποιαδήποτε γεωτρητική δραστηριότητα.

Στην πράξη, πρόκειται για μια «φωτογραφία» του οικοσυστήματος, η οποία περιλαμβάνει δεδομένα για την ποιότητα των υδάτων, τη σύσταση των ιζημάτων, τη θαλάσσια βιοποικιλότητα (χλωρίδα και πανίδα)ή ανθρωπογενείς επιβαρύνσεις. Το συνολικό outlook των εργασιών αποκτά πλέον συγκεκριμένα χρονικά ορόσημα, τα οποία αν τηρηθούν οδηγούν στην πρώτη ουσιαστική δοκιμασία του ελληνικού ερευνητικού προγράμματος μέσα στα επόμενα δύο χρόνια. Η αλληλουχία των βημάτων ξεκινά φέτος, αφού το 2026 αποτελεί τη χρονιά-«κλειδί» για την ωρίμανση του project.

Το πρώτο κρίσιμο ορόσημο είναι η κατάθεση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) για την ερευνητική γεώτρηση στο μπλοκ 2, η οποία σύμφωνα με πληροφορίες του energygame.gr τοποθετείται χρονικά στις αρχές του καλοκαιριού, με στόχο τον Ιούνιο ή τον Ιούλιο να είναι έτοιμη. Η επιλογή αυτού του χρονικού «παραθύρου» εξυπηρετεί έναν πολύ συγκεκριμένο σχεδιασμό: να δοθεί ένα διάστημα αρκετών μηνών ώστε να ολοκληρωθεί η διαδικασία αξιολόγησης και έγκρισης της ΜΠΕ έως το φθινόπωρο ή, το αργότερο, μέχρι το τέλος του 2026. Τυπικά, η νομοθεσία προβλέπει ότι η έγκριση μπορεί να ολοκληρωθεί εντός περίπου 3,5 μηνών, ωστόσο η εμπειρία του παρελθόντος δείχνει ότι στην πράξη απαιτείται μεγαλύτερος χρόνος, λόγω της εμπλοκής πολλών υπηρεσιών και της διοικητικής πολυπλοκότητας. Αυτό ακριβώς δημιουργεί έναν επιπλέον παράγοντα ρίσκου στο συνολικό χρονοδιάγραμμα.

Το λιμάνι

Την ίδια ώρα, μέσα στο ίδιο διάστημα θα πρέπει να έχει «κλειδώσει» και η επιλογή του λιμανιού που θα υποστηρίξει τις γεωτρητικές και ερευνητικές δραστηριότητες. Η απόφαση αυτή δεν είναι τυπική, αλλά καθοριστική, καθώς επηρεάζει τον επιχειρησιακό σχεδιασμό, τη μεταφορά εξοπλισμού και το κόστος των υποστηρικτικών εργασιών. Η Πάτρα εμφανίζεται να υπερέχει σε επίπεδο υποδομών και θεσμικής ωριμότητας, ενώ η Ηγουμενίτσα προσφέρει το πλεονέκτημα της εγγύτητας προς το μπλοκ 2, περιορίζοντας χρόνους και αποστάσεις. Η τελική επιλογή αναμένεται άμεσα, καθώς συνδέεται άρρηκτα με τη σύνταξη και ολοκλήρωση της ΜΠΕ. Σύμφωνα με όσα αναφέρονται από πηγές της αγοράς στο energygame.gr πρόκειται για μια «λεπτή άσκηση ισορροπίας. Κάθε εναλλακτική συνοδεύεται από διαφορετικά πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα, τα οποία θα πρέπει να αξιολογηθούν σε συνδυασμό με τις τεχνικές και οικονομικές απαιτήσεις του έργου», τονίζουν πηγές.

Εφόσον τα παραπάνω βήματα εξελιχθούν χωρίς σημαντικές καθυστερήσεις, το έργο εισέρχεται το 2027 στη φάση της πρώτης ερευνητικής γεώτρησης. Συγκεκριμένα, στο «μπλοκ 2» στο βορειοδυτικό Ιόνιο, όπου δραστηριοποιείται η κοινοπραξία των Energean, ExxonMobil και Helleniq Energy, οι εκτιμήσεις συγκλίνουν στο ότι η πρώτη γεώτρηση θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί στο πρώτο τρίμηνο του 2027.

Η συγκεκριμένη γεώτρηση έχει χαρακτήρα καθαρά διερευνητικό: πρόκειται για το στάδιο όπου επιβεβαιώνονται ή διαψεύδονται τα γεωλογικά δεδομένα που έχουν προκύψει από τις σεισμικές έρευνες. Με άλλα λόγια, αποτελεί το πρώτο «τεστ» για το αν το υπέδαφος της περιοχής διαθέτει εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα. Το αποτέλεσμα αυτής της φάσης είναι κρίσιμο, καθώς θα καθορίσει αν το project θα προχωρήσει σε επόμενες, πιο εντατικές γεωτρητικές δραστηριότητες.

Σε περίπτωση θετικών ενδείξεων, το επόμενο βήμα προβλέπει νέα ερευνητική γεώτρηση, η οποία σύμφωνα με το ίδιο χρονοδιάγραμμα τοποθετείται χρονικά στο πρώτο τρίμηνο του 2029. Η απόσταση των δύο ετών μεταξύ των γεωτρήσεων δεν είναι τυχαία: μεσολαβεί η ανάλυση των δεδομένων, η επαναξιολόγηση του γεωλογικού μοντέλου και η προετοιμασία της επόμενης φάσης. Συνολικά, το χρονοδιάγραμμα αποτυπώνει μια κλιμακωτή διαδικασία, αφού κάθε στάδιο εξαρτάται άμεσα από την επιτυχή ολοκλήρωση του προηγούμενου: από την περιβαλλοντική καταγραφή και την επιλογή λιμανιού, μέχρι την έγκριση της ΜΠΕ και τη μίσθωση γεωτρύπανου.

Στο τελικό στάδιο φαίνεται να εισέρχεται η συμφωνία της Energean με τη βρετανική εταιρεία για τη μίσθωση του πλωτού γεωτρύπανου που θα αναλάβει την γεώτρηση. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται άμεσα με τις επαφές που πραγματοποιήθηκαν στο περιθώριο της CERAWeek στο Χιούστον. Κατά τη συνάντηση της ελληνικής αντιπροσωπείας υπό τον Σταύρο Παπασταύρου με τον αντιπρόεδρο της ExxonMobil, John Ardill, η συζήτηση επικεντρώθηκε στην τήρηση κρίσιμων οροσήμων που θα επιτρέψουν την έναρξη της γεώτρησης εντός του 2027.

Η γεώτρηση σχεδιάζεται να πραγματοποιηθεί εντός χρονικού διαστήματος μικρότερου των 12 μηνών, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξουν καθυστερήσεις στις προπαρασκευαστικές ενέργειες, συμπεριλαμβανομένης της μεταφοράς του εξοπλισμού και της πλήρους επιχειρησιακής ετοιμότητας. Το επιχειρησιακό παράθυρο τοποθετείται στον χειμώνα, επιλογή που σχετίζεται με τη μειωμένη ναυσιπλοΐα και τις ευνοϊκότερες συνθήκες για την εκτέλεση της γεώτρησης.

Σε τεχνικό επίπεδο, πρόκειται για ένα έργο υψηλής δυσκολίας: το γεωτρύπανο θα επιχειρήσει σε θαλάσσιο βάθος περίπου 850 μέτρων και θα διατρήσει τον υποθαλάσσιο σχηματισμό σε βάθος που μπορεί να ξεπεράσει τα 4 χιλιόμετρα κάτω από τον πυθμένα, δηλαδή σε συνολική απόσταση έως και 5 χιλιομέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας. Η διάρκεια της επιχείρησης εκτιμάται σε 60 έως 70 ημέρες.

Στόχος της γεώτρησης είναι η διερεύνηση του σχηματισμού «Ασωπός 1», ενός ανθρακικού ταμιευτήρα που εντοπίστηκε το 2022 μέσω τρισδιάστατης σεισμικής έρευνας, η οποία κάλυψε έκταση 2.244 τετραγωνικών χιλιομέτρων, δηλαδή το σύνολο της παραχώρησης. Οι αρχικές γεωλογικές εκτιμήσεις αποδίδουν στο συγκεκριμένο στόχο σημαντικό δυναμικό φυσικού αερίου, της τάξης των 200 δισ. κυβικών μέτρων (περίπου 9,5 τρισ. κυβικά πόδια).

Σε αυτή την αλυσίδα, ακόμη και μικρές καθυστερήσεις μπορούν να μετατοπίσουν συνολικά τον σχεδιασμό. Το κρίσιμο, επομένως, δεν είναι μόνο η ύπαρξη ενός φιλόδοξου χρονοδιαγράμματος, αλλά η δυνατότητα να τηρηθεί στην πράξη. Αν αυτό επιτευχθεί, το 2027 μπορεί να αποτελέσει το έτος-ορόσημο για την επανεκκίνηση των γεωτρήσεων στην Ελλάδα. Αν όχι, το έργο κινδυνεύει να εγκλωβιστεί ξανά στον γνώριμο κύκλο καθυστερήσεων που έχει χαρακτηρίσει αντίστοιχες προσπάθειες στο παρελθόν.

Διαβάστε ακόμη