Η Ουάσιγκτον αυξάνει την πίεση προς τις Βρυξέλλες, συνδέοντας ευθέως την πρόσβαση της Ευρώπης σε αμερικανικό LNG με την πλήρη εφαρμογή της συμφωνίας Turnberry, χωρίς τροποποιήσεις. Όπως μεταδίδουν οι Financial Times, η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να εφαρμόσει τη εμπορική συμφωνία που έχει συνάψει με τις Ηνωμένες Πολιτείες χωρίς τροποποιήσεις, διαφορετικά κινδυνεύει να χάσει την «ευνοϊκή» πρόσβαση σε φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου από Αμερικανούς εξαγωγείς, προειδοποίησε ο πρεσβευτής του Ντόναλντ Τραμπ στην ΕΕ.
Η παρέμβαση αυτή έρχεται λίγες ημέρες πριν από την κρίσιμη ψηφοφορία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για το αν θα επικυρωθεί η συμφωνία Turnberry, η οποία υπεγράφη πέρυσι ανάμεσα στον πρόεδρο των ΗΠΑ και την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Η επικύρωση της συμφωνίας από την ΕΕ έχει καθυστερήσει λόγω σειράς πολιτικών και θεσμικών ενστάσεων, μεταξύ των οποίων και οι απειλές του Ντόναλντ Τραμπ περί εισβολής στη Γροιλανδία. Η ψηφοφορία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει προγραμματιστεί για την Πέμπτη και αφορά ένα ευρύτερο πακέτο που προβλέπει ότι η ΕΕ θα αγοράσει αμερικανική ενέργεια αξίας 750 δισ. δολαρίων έως το 2028, περιλαμβανομένων φορτίων LNG, πετρελαίου και τεχνολογιών πολιτικής πυρηνικής ενέργειας.
Το LNG ως μοχλός πίεσης στις διατλαντικές σχέσεις
Ο Άντριου Πάζντερ, πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δήλωσε στους Financial Times ότι το ενεργειακό σκέλος της συμφωνίας κινδυνεύει εάν οι Βρυξέλλες επιχειρήσουν να τροποποιήσουν οποιονδήποτε από τους υπόλοιπους όρους. Όπως ξεκαθάρισε, αν η συμφωνία Turnberry δεν εφαρμοστεί όπως έχει, η κατάσταση θα επιστρέψει στο μηδέν και οι όροι συνεργασίας ενδέχεται να μην είναι πλέον το ίδιο ευνοϊκοί για την Ευρώπη.
Το μήνυμα της Ουάσιγκτον είναι σαφές: οι Ηνωμένες Πολιτείες επιθυμούν να συνεχίσουν να συναλλάσσονται με την Ευρώπη, όμως σε περίπτωση αναθεώρησης της συμφωνίας, το πλαίσιο δεν θα είναι εξίσου ευνοϊκό, ενώ υπάρχουν και άλλοι αγοραστές διαθέσιμοι στην παγκόσμια αγορά. Η διατύπωση αυτή προσδίδει στο LNG βαρύνουσα γεωοικονομική σημασία, μετατρέποντάς το σε εργαλείο πίεσης εντός μιας πολύ ευρύτερης εμπορικής και στρατηγικής διαπραγμάτευσης.
Ο Πάζντερ εκτίμησε μάλιστα ότι οι Ευρωπαίοι θα έπρεπε να είχαν δεσμευθεί για αγορές ενέργειας ύψους 1 τρισ. δολαρίων, και όχι 750 δισ., καθώς, όπως υποστήριξε, η συμφωνία δεν ήταν απλώς μια υπόσχεση ότι θα αγοράσουν ενέργεια, αλλά μια δέσμευση των ΗΠΑ ότι θα τη διαθέσουν. Η τοποθέτησή του αποκαλύπτει ότι η αμερικανική πλευρά αντιμετωπίζει την εξαγωγική της ισχύ στο LNG ως στρατηγικό πλεονέκτημα και όχι απλώς ως εμπορική συναλλαγή.
Η παγκόσμια αγορά LNG σφίγγει λόγω Περσικού Κόλπου
Κάθε αλλαγή στο ενεργειακό σκέλος της συμφωνίας ΗΠΑ-ΕΕ θα ερχόταν σε μια συγκυρία κατά την οποία ο διεθνής ανταγωνισμός για φορτία LNG από προμηθευτές εκτός Κόλπου εντείνεται. Το Κατάρ, που παράγει περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου LNG, αναγκάστηκε να διακόψει τις εξαγωγές του έπειτα από τον ιρανικό αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ. Παράλληλα, τα πλήγματα της περασμένης εβδομάδας στο τεράστιο συγκρότημα LNG του Ρας Λαφάν ενίσχυσαν τους φόβους ότι η παγκόσμια προσφορά θα παραμείνει περιορισμένη για σημαντικό χρονικό διάστημα.
Παρότι μόνο περίπου το 10% του LNG που περνούσε από τα Στενά του Ορμούζ πριν από τον πόλεμο κατευθυνόταν προς την Ευρώπη, η ήπειρος παραμένει ευάλωτη στον παγκόσμιο ανταγωνισμό για τις διαθέσιμες ποσότητες, λόγω της εξάρτησής της από εισαγωγές φυσικού αερίου. Ορισμένα κράτη-μέλη της ΕΕ, όπως η Ιταλία, αντλούσαν έως και το ένα τρίτο του LNG τους από το Κατάρ, γεγονός που αυξάνει την πίεση για εξασφάλιση εναλλακτικών πηγών τροφοδοσίας.
LNG, μεθάνιο και τα νέα εμπόδια στις εισαγωγές
Ο Πάζντερ έθεσε επίσης θέμα αναθεώρησης ευρωπαϊκού κανόνα που προβλέπει ότι οι εξαγωγείς προς την ΕΕ πρέπει να δηλώνουν εκπομπές μεθανίου έως την 1η Ιανουαρίου, υποστηρίζοντας ότι η συμμόρφωση θα είναι αδύνατη για τους περισσότερους Αμερικανούς παραγωγούς. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δεσμευθεί ότι ο κανονισμός για το μεθάνιο δεν θα βλάψει τις εισαγωγές, ωστόσο η αμερικανική πλευρά επιμένει ότι η πρόβλεψη αυτή μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση του κόστους καυσίμων για την Ευρώπη.
Σύμφωνα με τους Financial Times, ο Αμερικανός πρεσβευτής εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι ο συγκεκριμένος κανόνας θα αλλάξει, εκτιμώντας ότι η Ευρώπη θα αντιληφθεί την ανάγκη να μειώσει ορισμένα από τα εμπορικά εμπόδια που επιβαρύνουν το κόστος ενέργειας. Έτσι, η διαπραγμάτευση δεν περιορίζεται πλέον στην ποσότητα του LNG ή στους όρους αγοράς του, αλλά επεκτείνεται και στο ρυθμιστικό περιβάλλον που διέπει τις εισαγωγές.
Δασμοί, πολιτικές ρήτρες και το τελικό παζάρι
Βάσει της συμφωνίας που επετεύχθη στο Turnberry πέρυσι, επιβλήθηκε δασμός 15% στις περισσότερες εξαγωγές της ΕΕ, ενώ η Ένωση συμφώνησε να μηδενίσει τους δικούς της δασμούς σε αμερικανικά βιομηχανικά αγαθά και ορισμένα αγροτικά προϊόντα. Ωστόσο, μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ να ακυρώσει τις δασμολογικές επιβαρύνσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο Αμερικανός πρόεδρος επανέφερε εσπευσμένα παγκόσμιο δασμό βάσει άλλου νομικού πλαισίου, το οποίο μπορεί να παραμείνει σε ισχύ έως τις 24 Ιουλίου. Αυτό διαμορφώνει έναν μέσο συνολικό δασμό 15,8%.
Στο νομοθετικό κείμενο που τίθεται σε ψηφοφορία αυτή την εβδομάδα, οι ευρωβουλευτές έχουν ενσωματώσει ασφαλιστικές δικλίδες που θα επιτρέπουν την αναστολή της συμφωνίας Turnberry εάν ο Ντόναλντ Τραμπ προχωρήσει σε νέες δασμολογικές απειλές και δεν αποκαταστήσει τις εξαιρέσεις που είχαν αρχικά συμφωνηθεί στη Σκωτία, περιλαμβανομένων εκείνων για τα διαμάντια και τον φελλό.
Ωστόσο, η τελική συμφωνία θα αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης με τα κράτη-μέλη, τα οποία εκτιμάται ότι θα αντισταθούν σε αυτές τις προβλέψεις. Ο Πάζντερ κατέστησε σαφές ότι εάν υπάρξουν αλλαγές στο τελικό κείμενο, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να αποφασίσουν αν η νέα εκδοχή εξακολουθεί να τις εξυπηρετεί.
Από την πλευρά του, ο επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ Μάρος Σέφτσοβιτς, σε ξεχωριστή συνέντευξή του στους Financial Times, προειδοποίησε ότι «μια συμφωνία είναι συμφωνία» και ότι η Ένωση οφείλει να τηρήσει την κοινή δήλωση του Turnberry. Τόνισε επίσης ότι η αμερικανική κυβέρνηση έχει καταστήσει σαφές πως θα σεβαστεί το συνολικό επίπεδο δασμών του 15% εφόσον αυτό συμβεί.
Η συζήτηση που διεξάγεται στις Βρυξέλλες υπερβαίνει, έτσι, κατά πολύ μια τυπική εμπορική κύρωση. Αγγίζει τον πυρήνα της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης, την πρόσβασή της σε LNG σε μια περίοδο διεθνούς στενότητας, αλλά και τα όρια της πολιτικής αντοχής της Ένωσης απέναντι σε μια Ουάσιγκτον που συνδέει ολοένα και πιο ανοιχτά το εμπόριο με τη στρατηγική ισχύ.
Διαβάστε ακόμη
