«Δεν πρέπει να βασιζόμαστε στις εταιρείες για την προστασία των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων ούτε για την άσκηση εξωτερικής πολιτικής. Αυτό είναι αποκλειστικά ευθύνη του κράτους» σημείωσε ο Μιχάλης Μαθιουλάκης, Ακαδημαϊκός Διευθυντής του Greek Energy Forum σχολιάζοντας τον ρόλο των μεγάλων παικτών από τις ΗΠΑ που μπαίνουν στις έρευνες υδρογονανθράκων στη χώρα μας. Μιλώντας στο πλαίσιο του Athens Energy Summit 2026, που πραγματοποιήθηκε χθες στην Αίγλη Ζαππείου, ο κ. Μαθιουλάκης ερωτήθηκε για τη συζήτηση που αναπτύχθηκε στην Ελλάδα το προηγούμενο διάστημα με αφορμή την είσοδο μεγάλων διεθνών ενεργειακών παικτών, όπως η ExxonMobil και η Chevron σημειώνοντας πως η παρουσία ισχυρών πολυεθνικών εταιρειών στον ελληνικό ενεργειακό χώρο δεν μπορεί και δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως υποκατάστατο κρατικής πολιτικής ή ως εργαλείο άσκησης εξωτερικής πολιτικής.

Σύμφωνα με τον κ. Μαθιουλάκη, το ουσιαστικό μήνυμα που εκπέμπεται από την παρουσία αμερικανικών και διεθνών εταιρειών στην Ελλάδα δεν είναι πρωτίστως γεωπολιτικό, αλλά θεσμικό. Πρόκειται για μια ξεκάθαρη ψήφο εμπιστοσύνης προς το ελληνικό κράτος, προς το ρυθμιστικό και θεσμικό του πλαίσιο, προς τις ελληνικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται ήδη στον κλάδο, καθώς και προς την ΕΔΕΥΕΠ, η οποία, όπως σημείωσε, έχει επιτελέσει ουσιαστικό και συνεπές έργο τα τελευταία χρόνια.

«Οι εταιρείες δείχνουν ότι εμπιστεύονται το ελληνικό κράτος και πιστεύουν πως, αν χρειαστεί, αυτό θα είναι παρόν για να διασφαλίσει τη δυνατότητά τους να λειτουργούν. Αυτή η εμπιστοσύνη είναι εξαιρετικά σημαντική και πρέπει να διασφαλίσουμε ότι θα τιμηθεί», ανέφερε σημειώνοντας πως μπορεί η παρουσία διεθνών ενεργειακών εταιρειών στο Ιόνιο και νοτιοδυτικά και νότια της Κρήτης να εκλαμβάνεται στη δημόσια σφαίρα ως επιβεβαίωση ή κατοχύρωση των ελληνικών επιχειρημάτων περί οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών και κυριαρχικών δικαιωμάτων ωστόσο, όπως ξεκαθάρισε, αυτό δεν αποτελεί αρμοδιότητα των εταιρειών. Οι εταιρείες δεν οριοθετούν θαλάσσιες ζώνες ούτε διαμορφώνουν κρατική στρατηγική. Με την παρουσία τους, απλώς αποτυπώνουν την εμπιστοσύνη τους στο ελληνικό κράτος και στην ικανότητά του να εγγυηθεί ένα σταθερό, ασφαλές και προβλέψιμο περιβάλλον λειτουργίας.

Εργαλείο ενίσχυσης της γεωπολιτικής σταθερότητας οι έρευνες υδρογονανθράκων

Αναφερόμενος στο προηγούμενο της Κύπρου, ο κ. Μαθιουλάκης υπενθύμισε το περιστατικό του Μαρτίου 2018, όταν τουρκικό πολεμικό πλοίο παρεμπόδισε γεωτρητικές εργασίες της ENI στην κυπριακή ΑΟΖ. Τοποθετούμενος σχετικά με το αν μια παρόμοια συμπεριφορά θα μπορούσε να επαναληφθεί σημείωσε πως  «όσο τέτοιες συμπεριφορές γίνονται ανεκτές, θα επαναλαμβάνονται. Η Τουρκία, ειδικά, δεν έχει κανέναν λόγο να αλλάξει στάση αν δεν καταστεί απολύτως σαφές ότι δεν θα επιτραπεί κάτι αντίστοιχο στο μέλλον». Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι η περίπτωση της Ελλάδας διαφέρει ουσιωδώς από εκείνη της Κύπρου, τόσο ως προς τα γεωπολιτικά δεδομένα όσο και ως προς τα επιχειρησιακά πεδία. Στο Ιόνιο, αλλά και νοτιοδυτικά και νότια της Κρήτης, όπως σημείωσε, δεν θα έπρεπε να υφίσταται κανένα αντίστοιχο ζήτημα αμφισβήτησης.

Κάνοντας ειδική αναφορά στη συνολική αξία των υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο, ο κ. Μαθιουλάκης τόνισε ότι δεν μπορεί να ιδωθεί αποκλειστικά με εμπορικούς όρους. Η ενέργεια, όπως σημείωσε, ήταν και παραμένει διαχρονικά ζήτημα στρατηγικής σημασίας για τα κράτη. Όπως εξήγησε, τα κράτη επιδιώκουν ταυτόχρονα πολλούς στόχους  – οικονομική ευημερία, ασφάλεια, κοινωνική συνοχή, προστασία δικαιωμάτων. Πριν από όλα αυτά, όμως, υπάρχει ένα θεμελιώδες καθήκον: η διατήρηση της ελευθερίας κινήσεων στο διεθνές σύστημα και η δυνατότητα άσκησης πολιτικής χωρίς εξωτερικές πιέσεις. Υπό αυτή την έννοια, η έρευνα και η ενδεχόμενη εκμετάλλευση υδρογονανθράκων στην Ελλάδα δεν συνιστά απλώς ένα οικονομικό εγχείρημα, αλλά ένα εργαλείο ενίσχυσης της εθνικής ανθεκτικότητας, της ενεργειακής ασφάλειας και της γεωπολιτικής σταθερότητας στην περιοχή, επιτρέποντας στη χώρα να λειτουργήσει και ως παράγοντας θετικής επιρροής στην Ανατολική Μεσόγειο.

Πώς αντιμετωπίζουν τις γεωπολιτικές ανησυχίες οι εταιρείες

Απαντώντας στο κατά πόσο ο γεωπολιτικός παράγοντας επηρεάζει τις αποφάσεις διεθνών εταιρειών, ο Διευθύνων Σύμβουλος της HelleniQ Upstream, κ. Τάσος Βλασσόπουλος τόνισε ότι η εταιρεία λαμβάνει άδειες από το ελληνικό κράτος, το οποίο έχει πλήρες δικαίωμα να τις χορηγεί. «Κατά συνέπεια, δεν αισθανόμαστε ότι υφίσταται κάποιος κίνδυνος για τις άδειές μας», σημείωσε. Σε ό,τι αφορά τη συμμετοχή διεθνών εταιρειών σε κοινοπραξίες, υπογράμμισε ότι αυτές έχουν ήδη λάβει τις αποφάσεις τους, είτε επιλέγοντας να εισέλθουν είτε, σε ορισμένες περιπτώσεις, να αποχωρήσουν από τη χώρα. «Σήμερα έχουμε την ExxonMobil στην Ελλάδα και αναμένουμε σύντομα και τη Chevron. Αυτό σημαίνει ότι έχουν πραγματοποιήσει τη δική τους ανάλυση και έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι δεν υφίσταται τέτοιος κίνδυνος ώστε να αποτρέψει την παρουσία τους στη χώρα», ανέφερε. Καταλήγοντας, ο κ. Βλασσόπουλος εξέφρασε την εκτίμηση ότι δεν υπάρχει κανένα ζήτημα σε σχέση με τις άδειες που έχουν χορηγηθεί, «από τη βορειοδυτική Ελλάδα έως και τις θαλάσσιες περιοχές νότια της χώρας».

Η Δρ. Κατερίνα Σάρδη, Γενική Διευθύντρια της Energean, απαντώντας σε σχετική ερώτηση τόνισε πως στο Οικόπεδο 2 όπου δραστηριοποιείται η εταιρεία δεν υπάρχει κανένας γεωπολιτικός κίνδυνος καθώς βρίσκεται σε μία ιδιαίτερα πλεονεκτική γεωγραφική θέση, δυτικά της Κέρκυρας, εντός της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης Ελλάδας–Ιταλίας. «Η συγκεκριμένη περιοχή είναι πλήρως οριοθετημένη και δεν υφίσταται απολύτως κανένα ζήτημα αμφισβήτησης. Επιπλέον, σε περίπτωση ανακάλυψης, το έργο θα αναπτυχθεί μεταξύ δύο κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα διέπεται από το ευρωπαϊκό δίκαιο. Συνεπώς, πρόκειται για μια ιδανική και ασφαλή προοπτική, ιδίως για κάποιον που θέλει να κάνει τα πρώτα του βήματα στον τομέα αυτό» κατέληξε.

Ετοιμότητα από την Πολιτεία για αντιμετώπιση των προκλήσεων

Από την πλευρά του ο κ. Αριστοφάνης Στεφάτος, Διευθύνων Σύμβουλος της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ), εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι η Πολιτεία λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου να μπορεί να ανταποκριθεί σε τέτοιο είδους προκλήσεις. «Η εμπειρία της ENI στην Κύπρο αποτελεί μια περίπτωση που έχουμε μελετήσει σε βάθος, όχι μόνο στην ΕΔΕΥΕΠ, αλλά και σε άλλοι κρατικοί φορείς και η κυβέρνηση. Μαθαίνουμε συστηματικά από τις εμπειρίες των άλλων» τόνισε συμπληρώνοντας πως «δεν πρέπει να αντιμετωπίζουμε αυτές τις εξελίξεις ως προετοιμασία ή κλιμάκωση προς οποιαδήποτε μορφή σύγκρουσης. Λαμβάνουμε όλα τα απαραίτητα μέτρα που έχουμε στη διάθεσή μας και είμαστε απολύτως βέβαιοι για τον σχεδιασμό μας. Και δεν χρειάζεται να πιστέψετε εμένα, αρκεί να δείτε τις εταιρείες που δεσμεύονται να επενδύσουν σημαντικά ίδια κεφάλαια ερχόμενες στην Ελλάδα». Επιπρόσθετα ο κ. Στεφάτος υπογράμμισε πως οι έρευνες εκτείνονται σε περιοχές όπου δεν υφίστανται προβλήματα και, από επενδυτική σκοπιά, το εγχείρημα, ο συνολικός σχεδιασμός και οι στόχοι είναι απαλλαγμένοι από τον γεωπολιτικό κίνδυνο που συνήθως αποδίδεται στην περιοχή.

Διαβάστε ακόμη