Χαμηλά διατηρείται ο πήχης των προσδοκιών για την έκβαση του νέου «γύρου» δημοπρασιών δέσμευσης δυναμικότητας στον Κάθετο Διάδρομο Φυσικού Αερίου, για μεταφορά μη ρωσικού αερίου -κυρίως αμερικανικού LNG- από την Ελλάδα έως την Ουκρανία που αποτελούν βαρόμετρο για το ενδιαφέρον της αγοράς. Σήμερα (Δευτέρα 26 Ιανουαρίου) θα λάβουν χώρα οι δημοπρασίες για δέσμευση 71,7 Γιγαβατωρών για τον Φεβρουάριο, με «σημεία αφετηρίας» το τερματικό LNG της Ρεβυθούσας (Route 1), το FSRU της Αλεξανδρούπολης  (Route 2) και την Κομοτηνή για μεταφορά αζέρικου αερίου μέσω TAP (Route 3). Σύμφωνα με πληροφορίες, όλες οι ενδείξεις κατατείνουν στο ότι θα επαναληφθεί το «σκηνικό» των δημοπρασιών του Δεκεμβρίου, όταν το ενδιαφέρον που είχε εκδηλωθεί και για τα τρία προϊόντα ήταν μηδενικό, δημιουργώντας έντονο προβληματισμό για την επόμενη ημέρα του project που ταλανίζεται -μεταξύ άλλων- από ρυθμιστική αβεβαιότητα (στο κάδρο των ενστάσεων που έχει εγείρει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή), αλλά και υψηλά κόστη σε σχέση με άλλες εναλλακτικές οδεύσεις. Ο αποφασιστικός παράγοντας που θα κρίνει αν θα δεσμευθεί δυναμικότητα ή όχι στη σημερινή δημοπρασία είναι το αν η κρατική εταιρεία προμήθειας αερίου της Ουκρανίας Naftogaz προμηθευθεί αμερικανικό LNG από τη ΔΕΠΑ Εμπορίας, στο πλαίσιο της Δήλωσης Προθέσεων που είχαν υπογράψει το Νοέμβριο. Η έλλειψη ζήτησης από την ουκρανική πλευρά ήταν αυτή που έριξε βαριά σκιά στις δημοπρασίες του Δεκεμβρίου.

Το “καμπανάκι” Εξάρχου για τον Κάθετο Διάδρομο Φυσικού Αερίου

Σε κάθε περίπτωση, αυτό που  έχει γίνει σαφές είναι ότι αν και ο Κάθετος Διάδρομος φιλοδοξεί να αναδειχθεί σε μια από τις προτιμητέες διαδρομές μεταφοράς αμερικανικού LNG προς Βορρά, τα μέχρι τώρα σήματα για την αξιοποίησή του αντανακλούν δισταγμό από πλευράς των συμμετεχόντων. Στο πλαίσιο αυτό, έχουν πολλαπλασιαστεί τα μηνύματα προς τις Βρυξέλλες ότι απαιτείται πιο ισχυρή στήριξη του project, που έχει ενταχθεί στις οκτώ Ενεργειακές Λεωφόρους που προτεραιοποιεί η Ευρωπαϊκή Ένωση. Ενδεικτική του κλίματος είναι η πρόσφατη τοποθέτηση από το βήμα του Davos Lodge του επικεφαλής του Ομίλου AKTOR Αλέξανδρου Εξάρχου που ανέδειξε την ανάγκη επιδότησης του Κάθετου Διαδρόμου από την ΕΕ, «Αυτό που πρέπει να κάνει η Ευρώπη – αντί να βλέπει τα πράγματα από απόσταση και να αφήνει τις ΗΠΑ και κάποιες χώρες στην Ε.Ε. να αντιμετωπίζουν το πρόβλημα- είναι να επιδοτήσει τον Κάθετο Διάδρομο ώστε να δημιουργηθούν οι κατάλληλες υποδομές που θα επιτρέψουν στο αμερικανικό LNG να είναι πιο συγκρίσιμο, βαθμιαία, με όποια τιμή θα έχει το ρωσικό φυσικό αέριο δέκα χρόνια μετά. Διότι χρειαζόμαστε ένα δεύτερο FSRU και κάποιος πρέπει να το πληρώσει», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Εξάρχου, παρουσία της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Ελλάδα κ. Κίμπερλι Γκίλφοϊλ.

Η επαμφοτερίζουσα στάση της Κομισιόν

Η παρέμβαση του κ. Εξάρχου ήρθε σε μια χρονική στιγμή κατά την οποία η Ουκρανία προτιμά άλλες διαδρομές για να προμηθεύεται φυσικό αέριο (και κυρίως την όδευση μέσω Πολωνίας που είναι φθηνότερη), ενώ αποτελεί κοινό τόπο ότι ενώ ο Κάθετος Διάδρομος στηρίζεται απερίφραστα από τις ΗΠΑ (κάτι που αποτυπώθηκε και στις παρεμβάσεις των  Αμερικανών Υπουργών Ενέργειας και Εσωτερικών Κρις Ράιτ και Νταγκ Μπέργκαμ στο πλαίσιο της συνόδου της P-TEC στην Αθήνα), η στάση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι επαμφοτερίζουσα. Και τούτο διότι από τη μια θεωρεί στρατηγική υποδομή τον Κάθετο Διάδρομο, από την άλλη όμως εγείρει ενστάσεις για τα προϊόντα που έχουν δημιουργήσει οι Διαχειριστές  Συστήματος Μεταφοράς Αερίου των πέντε χωρών κατά μήκος της διαδρομής (Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία, Ουκρανία) για την εμπορική αξιοποίηση της εν λόγω υποδομής,  υποστηρίζοντας ότι δεν είναι πλήρως συμβατά με την κοινοτική νομοθεσία. Την αντίφαση αυτή ανέδειξε και ο CEO του ΑΚΤΟR, επισημαίνοντας ότι «Στην Ευρώπη πολύ συχνά λέμε ένα πράγμα και εννοούμε κάτι άλλο – και η αγορά το γνωρίζει. Ενώ στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, όταν λένε κάτι, το κάνουν…».

Οι κινήσεις ΥΠΕΝ για να “ανεβεί η τάση”

Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται και κύκλοι του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας που κάνουν λόγο για «κανονιστικό φορμαλισμό» από πλευράς Βρυξελλών, δίνοντας ως παράδειγμα την απόφαση της Ρουμανίας να μειώσει της χρεώσεις διαμετακόμισης με τη μορφή προσωρινής έκπτωσης. Κάτι που σύμφωνα με την ΕΕ δεν ευθυγραμμίζεται με το ρυθμιστικό πλαίσιο της ΕΕ καθώς ενέχει τον κίνδυνο νόθευσης του ανταγωνισμού και γι’ αυτό πρέπει να έχει τη μορφή μόνιμης μείωσης στη χρέωση. Οι ίδιες πηγές σημειώνουν ότι η Ευρώπη θα πρέπει να ιεραρχήσει καλύτερα τις προτεραιότητές της, υπονοώντας ότι προώθηση του στόχου της απεξάρτησης από το φυσικό αέριο της Ρωσίας αποτελεί υπέρτερο συμφέρον, κάτι που πρέπει να ληφθεί υπόψη στην όλη συζήτηση. Το ΥΠΕΝ μάλιστα είναι της άποψης ότι στη συνάντηση υψηλού επιπέδου για τον Κάθετο Διάδρομο -με τη συμμετοχή των αρμόδιων υπουργών των εμπλεκομένων χωρών- που κυοφορείται με πρωτοβουλία και των ΗΠΑ, θα πρέπει οπωσδήποτε να συμμετέχει και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ώστε να αποτελέσει μέρος της λύσης και όχι του προβλήματος…

ΔΕΣΦΑ: Οι επόμενες κινήσεις μετά το «ορόσημο» του Μαρτίου

Την συγκρατημένη απαισιοδοξία της για την έκβαση των σημερινών δημοπρασιών παραδέχθηκε η Διευθύνουσα Σύμβουλος του ΔΕΣΦΑ Μαρία Ρίτα Γκάλι, μιλώντας σε δημοσιογράφους στο περιθώριο της εκδήλωσης για τα εγκαίνια του Σταθμού Συμπίεσης στην Αμπελιά Φαρσάλων, μια στρατηγικής σημασίας υποδομή για την αύξηση της εξαγωγικής δυναμικότητας της Ελλάδας σε φυσικό αέριο, που «κουμπώνει» με τον Κάθετο Διάδρομο. Την ίδια στιγμή, η κ. Γκάλι περιέγραψε τα επόμενα βήματα που σχεδιάζουν οι Διαχειριστές μετά τον Μάρτιο -οπότε και λήγει η διάρκεια των μηνιαίων προϊόντων που έχουν ξεκινήσει να διατίθενται τους τελευταίους μήνες-, ενώ αναφέρθηκε και στις επενδύσεις που δρομολογούνται κατά μήκος της διαδρομής και δη στα  «κομμάτια» εντός της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας, όπου παρατηρούνται οι μεγαλύτερες συμφορήσεις.  Όπως σημείωσε η κ. Γκάλι, οι εμπλεκόμενοι Διαχειριστές κινούνται στην κατεύθυνση του επανασχεδιασμού των προσφερόμενων προϊόντων ώστε να έχουν μεγαλύτερη διάρκεια, κάτι που ζητά επιτακτικά και η αγορά για να έχει μεγαλύτερη ορατότητα. Η ίδια εξήγησε ότι όσο αυξάνεται η διάρκεια των προϊόντων, τόσο φθηνότερα καθίστανται για τους τελικούς πελάτες. Οσον αφορά στις δρομολογούμενες επενδύσεις, η CEO του ΔΕΣΦΑ αναφέρθηκε στα έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη και θα οδηγήσουν σε αύξηση της χωρητικότητας του Κάθετου Διαδρόμου προς το τέλος του έτους, όπως  το κομμάτι Kulata- Kresna και αυτό μεταξύ Rupcha-Vetrino, με το τελευταίο να είναι κρίσιμο για την αύξηση της μεταφορικής ικανότητας αερίου από τη Βουλγαρία προς τη Ρουμανία.  Ερωτώμενη τέλος για τη στάση της Κομισιόν, η κ. Γκάλι υποστήριξε ότι οι αξιωματούχοι των Βρυξελλών έχουν αρχίζει να αντιλαμβάνονται τα προβλήματα και αρχίζουν να τηρούν πιο εποικοδομητική στάση. Απομένει να φανεί αν αυτό μετουσιωθεί σε αλλαγή πλεύσης με ουσιαστικά αποτελέσματα, δηλαδή έμπρακτη στήριξη του Κάθετου Διαδρόμου που θα ενισχύσει τις προοπτικές του…

Διαβάστε ακόμη