Μετά από μια περίοδο σχετικής ηρεμίας, η έντονη αστάθεια επέστρεψε στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου, με τις τιμές να καταγράφουν τις μεγαλύτερες εβδομαδιαίες διακυμάνσεις των τελευταίων δύο ετών και τα αποθέματα να υποχωρούν σε χαμηλό 5ετίας. Χθες, τα ευρωπαϊκά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης φυσικού αερίου ενισχύονταν σε ποσοστό περίπου 3% στα 36,4 ευρώ ανά μεγαβατώρα, μετά από την πτώση κατά 10% της Δευτέρας και το ράλι του 30% την περασμένη εβδομάδα.

Οι χαμηλές θερμοκρασίες και οι επιπτώσεις που έχουν στη βραχυπρόθεσμη ζήτηση για θέρμανση, σε συνδυασμό με τις γεωπολιτικές ανησυχίες που προκαλούν οι εξελίξεις σχετικά με τη Γροιλανδία και τα επαπειλούμενα αντίποινα προκαλούν σημαντικές αναταράξεις.

Το κλίμα αυτό επιβαρύνουν ακόμα περαιτέρω οι κερδοσκοπικές κινήσεως των επενδυτών. Στις αρχές του χειμώνα, υπήρχε η ισχυρή πεποίθηση ότι η Ευρώπη θα είχε αρκετό φυσικό αέριο για να ανταπεξέλθει στην περίοδο θέρμανσης χάρη στις ισχυρές εισαγωγές και τις ήπιες θερμοκρασίες. Αυτό αύξησε τις καθαρές βραχυπρόθεσμες θέσεις σε συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης αναφοράς — που κατέχονται κυρίως από hedgefunds — στα πιο πτωτικά επίπεδα από τις αρχές του 2020.

Πιο πρόσφατα, εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών για την εικόνα της προσφοράς στην περιοχή, οι κερδοσκόποι που είχαν στοιχηματίσει σε μια ασθενέστερη αγορά άρχισαν να αγοράζουν συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για να καλύψουν τις short θέσεις τους, τροφοδοτώντας περαιτέρω την άνοδο των τιμών.

Επιπλέον ρευστότητα

Τα hedgefunds συσσωρεύτηκαν στην αγορά φυσικού αερίου της Ευρώπης εν μέσω της αστάθειας που προκλήθηκε από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Ενώ η παρουσία τους έχει προσφέρει επιπλέον ρευστότητα δημιουργώντας περισσότερες ευκαιρίες αγοράς και πώλησης, τα πρότυπα συναλλαγών τους μπορούν να ενισχύσουν τους κραδασμούς. Και όπως επισημαίνουν αναλυτές στο Bloomberg, οποιαδήποτε μεγάλη συγκέντρωση θέσεων — είτε πρόκειται για long είτε για short — μπορεί να ασκήσει πίεση στην αγορά, ωθώντας την πέρα από τα κανονικά όρια.

Οι τιμές του φυσικού αερίου εξακολουθούν να είναι πολύ χαμηλότερες από τα επίπεδα ρεκόρ που καταγράφηκαν κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης του 2022, αλλά η αστάθεια δημιουργεί ευπάθεια. Τέτοιες απότομες κινήσεις σε βασικά αγαθά όπως η ηλεκτρική ενέργεια και το φυσικό αέριο μπορούν να βλάψουν τους καταναλωτές που παλεύουν με το υψηλό κόστος ζωής και να δυσκολέψουν τη ζωή ολόκληρων βιομηχανιών.

Η επέκταση του ωραρίου

Το μέλλον δεν φαίνεται απαραίτητα πιο σταθερό. Μια αναδιάρθρωση της Intercontinental Exchange Inc. θα οδηγήσει στην επέκταση των συναλλαγών προϊόντων φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας σε 22 ώρες την ημέρα. Το διευρυμένο ωράριο λειτουργίας θα μπορούσε ενθαρρύνει το παιχνίδι των κερδοσκόπων σε όλες τις ζώνες ώρας, με τους αγοραστές και τους πωλητές να εισέρχονται και να εξέρχονται από την αγορά πιο συχνά από ό,τι συμβαίνει με το πετρέλαιο.

Αδειάζουν οι αποθήκες

Παράλληλα, σύμφωνα με στοιχεία της GasInfrastructure Europe,το μέσο επίπεδο αποθήκευσης φυσικού αερίου στις υπόγειες εγκαταστάσεις της Ευρώπης μειώθηκε κάτω από το 50%. Πρόκειται για ένα ποσοστό κατά 15 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από τον πενταετή μέσο όρο. Τα χαμηλότερα επίπεδα αποθήκευσης καταγράφονται στην Κροατία (27%), την Ολλανδία (35%) και τη Λετονία (37%). Τις πιο γεμάτες αποθήκες κατέχουν η Πορτογαλία (84%), η Σουηδία (81%) και η Πολωνία (72%).

Οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου της Ευρώπης βρίσκονται επί του παρόντος τέσσερις εβδομάδες μπροστά από τον συνηθισμένο ρυθμό εξάντλησης. Τα προηγούμενα χρόνια, τέτοια χαμηλά επίπεδα (ή ακόμα υψηλότερα, έως και 59%) επιτυγχάνονταν συνήθως μόνο στο τέλος της περιόδου απόσυρσης και στην έναρξη της έγχυσης.

Οι θερμοκρασίες του αέρα στην Ευρώπη τον Ιανουάριο του 2026 έχουν μειωθεί στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων δεκαπέντε ετών. Συνολικά, ο Ιανουάριος — ήδη ο πιο κρύος χειμερινός μήνας — αναμένεται να είναι 3 βαθμούς Κελσίου κάτω από το κλιματικό πρότυπο και 4 βαθμούς ψυχρότερος από πέρυσι, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Interfax-Ukraine.

Ο καθαρός παγωμένος καιρός συνοδεύεται από χαμηλές ταχύτητες ανέμου ή πλήρη νηνεμία. Αυτό αυξάνει το φορτίο στο ενεργειακό σύστημα, καθώς μειώνει την παραγωγή αιολικής ενέργειας. Η αξιοπιστία του ενεργειακού συστήματος υποστηρίζεται κυρίως από την υπόγεια αποθήκευση φυσικού αερίου ως την πιο ευέλικτη και πλησιέστερη στην κατανάλωση πηγή.

Οι εισαγωγές

Τον Ιανουάριο του 2026, οι εισαγωγές LNG στην Ευρώπη θα μπορούσαν να φτάσουν τα 10 εκατομμύρια τόνους — 24% υψηλότερες από ό,τι ένα χρόνο νωρίτερα — θέτοντας νέο ρεκόρ για την ευρωπαϊκή βιομηχανία φυσικού αερίου. Παρά την υψηλή ζήτηση, παραμένει σημαντική αχρησιμοποίητη χωρητικότητα: στις 17 Ιανουαρίου, οι τερματικοί σταθμοί λειτουργούσαν μόνο στο 57% της δυναμικότητας διακίνησης. Είναι επίσης αισθητή μια τάση μείωσης των αποθεμάτων LNG στους τερματικούς σταθμούς. Και βέβαια καθοριστικά αναμένεται να λειτουργήσουν οι εξελίξεις στη Γροιλανδία.

Διαβάστε ακόμη