Η Ευρώπη έχει εισέλθει στην καρδιά του χειμώνα, με τις χαμηλές θερμοκρασίες να ανεβάζουν αισθητά τη ζήτηση για ενέργεια και, κυρίως, για φυσικό αέριο. Η ανάγκη για θέρμανση κατοικιών και εμπορικών χώρων αποτυπώνεται ξεκάθαρα στα στοιχεία κατανάλωσης, τα οποία δείχνουν αυξημένες πιέσεις στο ενεργειακό σύστημα, αλλά και στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας.

Στην Ελλάδα, την προηγούμενη εβδομάδα, πάνω από το 60% της συνολικής ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας προήλθε από τη χαμηλή τάση, γεγονός που υποδηλώνει αυξημένη κατανάλωση από νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις. Παράλληλα, στο ελληνικό χρηματιστήριο ενέργειας καταγράφεται σήμερα άνοδος της τάξης του 53,39%, με τη μέση τιμή της μεγαβατώρας να διαμορφώνεται στα 147,20 ευρώ, ενισχύοντας τους προβληματισμούς για την εξέλιξη του ενεργειακού κόστους το επόμενο διάστημα.

Αν και είναι ακόμη νωρίς για ασφαλείς εκτιμήσεις αναφορικά με τα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας του επόμενου μήνα, παράγοντες της αγοράς δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο ανόδου. Τα τιμολόγια παραμένουν άμεσα συνδεδεμένα με τις διακυμάνσεις στη χονδρεμπορική αγορά, η οποία επηρεάζεται τόσο από τις καιρικές συνθήκες όσο και από τις διεθνείς εξελίξεις στην αγορά φυσικού αερίου. Η εξάρτηση της Ελλάδας από το φυσικό αέριο παραμένει υψηλή, καθώς το συγκεκριμένο καύσιμο αντιπροσωπεύει σήμερα, Τρίτη το 42,34% του ενεργειακού μείγματος. Το στοιχείο αυτό καταδεικνύει τον κομβικό ρόλο του αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή, αλλά ταυτόχρονα αναδεικνύει και την ευαλωτότητα του συστήματος σε περιόδους αυξημένης ζήτησης ή έντονων διακυμάνσεων των τιμών. Αντίστοιχη εικόνα καταγράφεται και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Σύμφωνα με αναλυτές, η κατανάλωση φυσικού αερίου στην Ευρώπη κινείται σε επίπεδα αντίστοιχα με την περσινή χειμερινή περίοδο, καθώς σε πολλές χώρες επικρατούν ιδιαίτερα χαμηλές θερμοκρασίες. Οι ροές φυσικού αερίου από τη Νορβηγία παραμένουν σταθερές, ενώ και οι αποστολές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) δεν παρουσιάζουν μέχρι στιγμής σημαντικές μεταβολές. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν αναλυτές της αγοράς, οι τιμές του φυσικού αερίου δεν φαίνεται να επηρεάζονται αποκλειστικά από τις καιρικές συνθήκες. Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει η δυναμική της αποθήκευσης. Ειδικότερα, η άντληση φυσικού αερίου από τις ευρωπαϊκές αποθήκες έχει αυξηθεί με τα συνολικά επίπεδα αποθήκευσης να υποχωρούν περίπου στο 60%. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ανησυχίες για τη διαδικασία επαναπλήρωσης των αποθηκών τους θερινούς μήνες, όταν θα απαιτηθούν ακόμη μεγαλύτερες ποσότητες αερίου.

Ο ρόλος των υποδομών

Το γεγονός αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία και για την τύχη του Κάθετου Διαδρόμου, καθώς η αυξημένη ανάγκη για εισαγωγές ενδέχεται να επαναφέρει στο προσκήνιο τον ρόλο κρίσιμων ενεργειακών υποδομών στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Όπως ανέφερε το energygame.gr σε πρόσφατο δημοσίευμά του, αρκετές χώρες, μεταξύ των οποίων η Πολωνία και η Λιθουανία, έχουν επενδύσει τα τελευταία χρόνια στην ανάπτυξη τερματικών σταθμών LNG, ενισχύοντας τις εισαγωγές αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η περίπτωση της Βουλγαρίας, η οποία τα τελευταία τέσσερα χρόνια έχει εξελιχθεί σε σημαντικό κόμβο φυσικού αερίου για την περιοχή. Στη βουλγαρική αγορά δραστηριοποιούνται πλέον μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι, ενώ η χώρα εισάγει φυσικό αέριο τόσο από το Αζερμπαϊτζάν όσο και από την Τουρκία. Καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη δυναμική έχουν διαδραματίσει οι νέες υποδομές που δημιουργήθηκαν, ενισχύοντας την ευελιξία και την ασφάλεια εφοδιασμού.

Συνολικά, αυτό που διαφαίνεται στην Ευρώπη είναι μια αυξημένη ανάγκη για φυσικό αέριο, προκειμένου να καλυφθεί το κενό που αφήνει σταδιακά η αποχώρηση του ρωσικού αερίου από το ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα. Παράλληλα, καθίσταται ολοένα και πιο επιτακτική η ανάγκη για περαιτέρω βελτίωση των υποδομών φυσικού αερίου, με στόχο τη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας της ηπείρου. Οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης και το LNG λειτουργούν συμπληρωματικά, αποτελώντας κρίσιμους παράγοντες ευελιξίας σε περιόδους αυξημένης ζήτησης.

Στο πλαίσιο αυτό, αξίζει να σημειωθεί ότι η κατανάλωση φυσικού αερίου στον οικιακό και εμπορικό τομέα αυξήθηκε κατά περισσότερο από 10% σε ετήσια βάση, σε μια περίοδο κατά την οποία παρατηρείται ταυτόχρονα αύξηση των ροών LNG προς την Ευρώπη. Την ίδια στιγμή, στο συνολικό ενεργειακό μείγμα σημαντικές «ενέσεις» προσφέρει η πυρηνική ενέργεια. Ωστόσο, οι συνεχιζόμενες διακοπές λειτουργίας πυρηνικών μονάδων στη Γαλλία εξακολουθούν να επηρεάζουν όχι μόνο την εγχώρια αγορά, αλλά και τις γειτονικές χώρες, επιτείνοντας τις πιέσεις στο ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα.

Διαβάστε ακόμη