Με αυξημένο ενδιαφέρον αναμένεται να διεξαχθεί η επόμενη δημοπρασία για τον Κάθετο Διάδρομο, και με τα τρία προϊόντα χωρητικότητας. Ωστόσο, άγνωστη παραμένει η κατάληξή της, καθώς εξακολουθούν να βρίσκονται στο επίκεντρο οι ρυθμιστικές εκκρεμότητες και οι υψηλές ταρίφες διαμετακόμισης. Υπενθυμίζεται πως, εκτός από το Route 1 για αέριο από το τερματικό της Ρεβυθούσας, στην προηγούμενη δημοπρασία τέθηκαν σε εφαρμογή το Route 2 για αμερικανικό LNG από το FSRU Αλεξανδρούπολης και το Route 3 για αζέρικο αέριο από την Κομοτηνή μέσω TAP.

Τα συγκεκριμένα προϊόντα εγκρίθηκαν λίγο πριν από τη δημοπρασία του Δεκεμβρίου, γεγονός που επηρέασε την εκδήλωση ενδιαφέροντος από την αγορά, καθώς υπήρξε μηδενικό ενδιαφέρον. Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, η Κομισιόν είχε «ανάψει» το πράσινο φως για όλα τα προϊόντα χωρητικότητας, διευκρινίζοντας πως μέσα στο επόμενο διάστημα θα λυθούν οι όποιες εκκρεμότητες.

Τον περασμένο μήνα, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, στο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ, είχε καταστήσει σαφές πως υπάρχουν ρυθμιστικά εμπόδια μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ. «Χρειαζόμαστε τη στήριξη της Κομισιόν ώστε να αρθούν τα ρυθμιστικά εμπόδια και να μπορούν τα προϊόντα Route 1, 2 και 3 να είναι διαθέσιμα στην αγορά», τόνιζε. Παράλληλα, σχολίαζε πως έχουν ληφθεί αποφάσεις για απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο, αλλά όταν η ΕΕ επιχειρεί να προχωρήσει στην εφαρμογή τους, ανακαλύπτει ρυθμιστικές διαφορές μεταξύ κρατών-μελών, με αποτέλεσμα να μην αντικαθίσταται τελικά το ρωσικό αέριο από το αμερικανικό LNG.

Ο κ. Παπασταύρου ενθάρρυνε την Κομισιόν να «τρέξει» το ζήτημα, διατηρώντας αφενός τη ρυθμιστική συνοχή εντός της ΕΕ και αφετέρου τον ρεαλισμό, στη βάση των αποφάσεων που έχουν ληφθεί από τα κράτη-μέλη. Μέσα σε αυτή τη συγκυρία, οι ΗΠΑ παρακολουθούν τις εξελίξεις, εκτιμώντας πως ο Κάθετος Διάδρομος έχει κομβικό ρόλο για την εδραίωση της ενεργειακής κυριαρχίας τους στην περιοχή.

Όπως τονίζουν αρμόδιες πηγές, παρά τα «αγκάθια» που υπάρχουν σε σχέση με τη λειτουργία του Κάθετου Διαδρόμου, η Κομισιόν δεν σκοπεύει να αλλάξει το χρονοδιάγραμμα των δημοπρασιών και δεν υπάρχει λόγος να ακυρωθεί η επόμενη δημοπρασία. Εκτιμούν, δε, πως θα υπάρχουν σκαμπανεβάσματα στο ενδιαφέρον, δεδομένου ότι η αγορά θέτει άλλες προτεραιότητες, όπως για παράδειγμα ετήσια συμβόλαια και όχι μόνο μηνιαία.

Στο πλαίσιο αυτό εδράζονται οι ανταγωνισμοί που αναπτύσσονται από τις άλλες διαδρομές τροφοδοσίας της Ουκρανίας. Η Ουκρανία, η οποία ήταν αυτάρκης, πλέον έχει χάσει τη μισή της ηλεκτροπαραγωγή λόγω του πολέμου. Χρειάζεται το φυσικό αέριο, με την Ελλάδα να αποτελεί έναν από τους βασικούς τροφοδότες, ωστόσο δεν είναι η μόνη, ενώ το κόστος διαμετακόμισης οδηγεί σε άλλες επιλογές πέραν του Κάθετου Διαδρόμου.

Υπενθυμίζεται πως έναν χρόνο πριν τερματίστηκε η διαμετακόμιση ρωσικού αερίου προς την Ευρώπη μέσω Ουκρανίας. Πολλές χώρες, όπως η Πολωνία και η Λιθουανία, ανέπτυξαν τερματικούς σταθμούς εισάγοντας αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG). Επομένως, παίκτες στην περιοχή, εκμεταλλευόμενοι τη νέα συνθήκη που δημιουργήθηκε τον Ιανουάριο του 2025, υπέγραψαν συμβόλαια μακροχρόνιας διάρκειας.

Να σημειωθεί πως η ΔΕΠΑ Εμπορίας και η Naftogaz της Ουκρανίας υπέγραψαν τον Νοέμβριο δήλωση προθέσεων για την προμήθεια φυσικού αερίου στην αγορά της Ουκρανίας για την περίοδο του χειμώνα, από τον Δεκέμβριο 2025 έως τον Μάρτιο 2026, σηματοδοτώντας ένα ουσιαστικό βήμα στην ενίσχυση της περιφερειακής ενεργειακής συνεργασίας και της ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας. Στο πλαίσιο της μελλοντικής συμφωνίας προβλέπεται η μεταφορά ποσοτήτων LNG από τις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω του «Route 1», που διατίθεται από κοινού από τους Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς (TSOs) της Ελλάδας (ΔΕΣΦΑ), της Βουλγαρίας (Bulgartransgaz), της Ρουμανίας (Transgaz), της Μολδαβίας (VestMoldTransgaz) και της Ουκρανίας (GTSOU).

Διαβάστε ακόμη