Στο τελικό στάδιο ανάπτυξης εισέρχεται το κοίτασμα φυσικού αερίου «Κρόνος» στο τεμάχιο 6 της κυπριακής ΑΟΖ, με σαφή στόχο οι πρώτες ποσότητες κυπριακού αερίου να διοχετευθούν στην ευρωπαϊκή αγορά έως τα τέλη Μαρτίου, μέσω της Αιγύπτου. Το χρονοδιάγραμμα αυτό έθεσε ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, κατά τη συνάντησή του στο Προεδρικό Μέγαρο με τον επιχειρησιακό διευθυντή της ιταλικής ENI, Γκουίντο Μπρούσκο.

Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης χαρακτήρισε την παρούσα φάση ως κομβική, σημειώνοντας ότι πρόκειται για την πρώτη εμπορική ανάπτυξη κοιτάσματος από την κυπριακή ΑΟΖ. Όπως τόνισε, η ολοκλήρωση των τεχνικών και οργανωτικών εκκρεμοτήτων μέχρι το τέλος Μαρτίου είναι κρίσιμη, καθώς συνδέεται άμεσα με την παρουσία του ίδιου στο Ενεργειακό Φόρουμ του Καΐρου, το οποίο θα πραγματοποιηθεί στις 30 Μαρτίου και 1η Απριλίου, μετά από πρόσκληση του Αιγύπτιου Προέδρου Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι. Παράλληλα, όπως ανέφερε, έχει απευθύνει πρόσκληση και στην Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, με στόχο να υπάρξει σαφές ευρωπαϊκό αποτύπωμα σε ένα έργο που αποκτά έντονη γεωπολιτική και ενεργειακή διάσταση.

Στη διάρκεια της συνάντησης, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας υπογράμμισε ότι «είναι πολύ σημαντικό ότι είμαστε στο τελικό στάδιο ανάπτυξης του ‘Κρόνος’. Είναι σημαντικό για την Κύπρο, για την Αίγυπτο, για την Ευρώπη». Όπως σημείωσε, η κυπριακή πλευρά έχει ήδη κινητοποιήσει τις αρμόδιες ομάδες και έχει προηγηθεί συνεννόηση και με τον Αιγύπτιο Υπουργό Πετρελαίου, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι μέχρι τις 30 Μαρτίου θα έχουν “κλειδώσει” οι βασικές αποφάσεις που θα επιτρέψουν την αποστολή του πρώτου κυπριακού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη.

Η επιλογή της αιγυπτιακής διαδρομής δεν αποτελεί νέο σενάριο, ωστόσο πλέον αποκτά συγκεκριμένο και δεσμευτικό πλαίσιο. Η Κύπρος, η Αίγυπτος και οι εταίροι του τεμαχίου 6, δηλαδή η ΕΝΙ και η TotalEnergies, έχουν συμφωνήσει στην αξιοποίηση υφιστάμενων αιγυπτιακών υποδομών. Βάσει του σχεδίου, το φυσικό αέριο του «Κρόνος» θα μεταφέρεται αρχικά για επεξεργασία σε εγκαταστάσεις ανοικτά της Αιγύπτου, στην ευρύτερη περιοχή του κοιτάσματος Zohr, και στη συνέχεια θα υγροποιείται στο τερματικό LNG της Damietta, ώστε να εξάγεται προς ευρωπαϊκές αγορές.

Από την πλευρά του, ο Γκουίντο Μπρούσκο έκανε λόγο για ιδιαίτερα παραγωγικές συζητήσεις τόσο με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας όσο και με τον Υπουργό Ενέργειας της Κύπρου Μιχάλης Δαμιανού. Επανέλαβε την «τεράστια δέσμευση» της ΕΝΙ στην Κύπρο, σημειώνοντας ότι μέχρι σήμερα η κοινοπραξία έχει επενδύσει συνολικά 1,2 δισ. δολάρια. Όπως ανέφερε, η συμφωνία μεταξύ Κύπρου, Αιγύπτου, ΕΝΙ και TotalEnergies ανοίγει πλέον τον δρόμο για να περάσει το έργο από το στάδιο των πολιτικών και εμπορικών συμφωνιών στη φάση των τελικών τεχνικών και επενδυτικών αποφάσεων.

Το κοίτασμα «Κρόνος-1» ανακοινώθηκε ως σημαντική ανακάλυψη το καλοκαίρι του 2022, σε απόσταση περίπου 160 χιλιομέτρων από τις κυπριακές ακτές. Οι αρχικές εκτιμήσεις έκαναν λόγο για αποθέματα της τάξης των 2,5 τρισεκατομμυρίων κυβικών ποδιών φυσικού αερίου, δηλαδή περίπου 70 δισ. κυβικών μέτρων. Το τεμάχιο 6 διαθέτει επιπλέον γεωλογικό ενδιαφέρον, καθώς στην ίδια άδεια έχουν καταγραφεί και άλλα ευρήματα και ενδείξεις τα προηγούμενα χρόνια, στοιχείο που ενισχύει τη λογική μιας πιο συγκεντρωμένης ανάπτυξης με οικονομίες κλίμακας.

Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η σημασία του έργου είναι σαφής. Κάθε νέα πηγή φυσικού αερίου που μπορεί να φτάσει σε ευρωπαϊκούς τερματικούς LNG ενισχύει την ασφάλεια εφοδιασμού και λειτουργεί ως πρόσθετο «μαξιλάρι» στην προσπάθεια απεξάρτησης από τη ρωσική ενεργειακή επιρροή. Η Αίγυπτος, με ήδη ανεπτυγμένες υποδομές υγροποίησης, αναδεικνύεται σε κρίσιμο πρακτικό διάδρομο, σε μια περίοδο που οι Βρυξέλλες επενδύουν συστηματικά στη στρατηγική τους σχέση με το Κάιρο.

Παράλληλα με τον «Κρόνος», εξελίξεις αναμένονται και στο κοίτασμα «Αφροδίτη». Αν και δεν προβλέπονται γεωτρήσεις την επόμενη διετία, η κοινοπραξία που το αναπτύσσει, με επικεφαλής τη Chevron και εταίρους τις Shell και NewMed Energy, έχει αναλάβει την υποχρέωση να λάβει Τελική Επενδυτική Απόφαση έως το 2027. Το σχέδιο προβλέπει την κατασκευή αυτόνομης Πλωτής Μονάδας Παραγωγής (FPU) πάνω από το κοίτασμα και την εξαγωγή του αερίου μέσω νέου υποθαλάσσιου αγωγού προς την Αίγυπτο, με εκτιμώμενο κόστος περίπου 4 δισ. δολάρια και ορίζοντα έναρξης παραγωγής το 2031.

Στο ευρύτερο χαρτοφυλάκιο της κυπριακής ΑΟΖ, ιδιαίτερα θετικά αξιολογούνται τα αποτελέσματα των ερευνητικών γεωτρήσεων στο Block 10, στα κοιτάσματα «Πήγασος» και «Γλαύκος», με τις συνολικές διαθέσιμες ποσότητες φυσικού αερίου να εκτιμώνται μεταξύ 8 και 9 τρισεκατομμυρίων κυβικών ποδιών, δηλαδή 226 έως 255 δισ. κυβικών μέτρων. Αντίθετα, οι πρώτες έρευνες στο Block 5 και στον στόχο «Ηλέκτρα» δεν κατέδειξαν εμπορικά αξιοποιήσιμες ποσότητες. Σε κάθε περίπτωση, σε συνολικό επίπεδο θεωρείται πιθανό να υπάρξει νέος κύκλος ερευνητικών γεωτρήσεων στην κυπριακή ΑΟΖ την περίοδο 2026–2027.

Το πολιτικό μήνυμα της Λευκωσίας είναι σαφές: ο «Κρόνος» πρέπει να περάσει άμεσα από τη φάση του σχεδιασμού στην πραγματική εμπορική αξιοποίηση. Το τέλος Μαρτίου αναδεικνύεται σε καθοριστικό ορόσημο, όχι μόνο για την Κύπρο, αλλά και για τον ρόλο της Ανατολικής Μεσογείου στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη.

Ο σχεδιασμός της Λευκωσίας ενισχύεται και από τη διεθνή αποτίμηση της εικόνας της Κύπρου στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη. Η γαλλική οικονομική εφημερίδα Les Echos παρουσιάζει την Κύπρο ως το πιο ώριμο και στρατηγικά κρίσιμο project φυσικού αερίου της Ευρώπης για την επόμενη πενταετία, επισημαίνοντας ότι βρίσκεται στα τελευταία βήματα πριν από τη νέα παραγωγή. Σύμφωνα με την ανάλυση, το κοίτασμα «Κρόνος» ξεχωρίζει ως η μοναδική νέα πηγή φυσικού αερίου που θα μπορούσε να προστεθεί στο ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα πριν από το 2030, λόγω της τεχνικής του ωριμότητας και της ταχείας προόδου που έχει επιτευχθεί από την ΕΝΙ και την TotalEnergies. Η εφημερίδα υπογραμμίζει ότι η επιλογή της αιγυπτιακής διαδρομής προσδίδει αξιοπιστία και ταχύτητα στο εγχείρημα, καθώς το κυπριακό αέριο θα μεταφέρεται μέσω υποθαλάσσιων αγωγών και θα υγροποιείται στα τερματικά LNG της Damietta και της Idku LNG Terminal, πριν διοχετευθεί στις ευρωπαϊκές αγορές, ενισχύοντας έμπρακτα την ασφάλεια εφοδιασμού της Ευρώπης.

Διαβάστε ακόμη