Το 2026 προδιαγράφεται ως έτος-ορόσημο για την αγορά υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στην Ευρώπη, καθώς η αύξηση της παγκόσμιας προσφοράς LNG -με τις ΗΠΑ στην εμπροσθοφυλακή της τάσης- η απεξάρτηση της Γηραιάς Ηπείρου από το ρωσικό αέριο που μπαίνει στην τελική ευθεία (με ορίζοντα ολοκλήρωσης της διαδικασίας το 2027), και οι νέες υποδομές και οδεύσεις που μπαίνουν στο παιχνίδι -όπως ο Κάθετος Διάδρομος Φυσικού Αερίου- αλλάζουν τις ισορροπίες. Στο επίκεντρο αυτού του μετασχηματισμού που έχει ως «καύσιμο» το LNG  βρίσκεται η Νοτιοανατολική Ευρώπη που φιλοδοξεί να αναδειχθεί σε κρίσιμο περιφερειακό κόμβο εισαγωγής και διανομής LNG, με την Ελλάδα σε πρώτο πλάνο.

Η ευρωπαϊκή αγορά LNG το 2026: περισσότερη προσφορά, αμερικανική κυριαρχία

Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), η παγκόσμια προσφορά LNG το 2026 θα αυξηθεί κατά περίπου 7%, κυρίως λόγω νέων εξαγωγικών έργων στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο Κατάρ. Είναι ενδεικτικό ότι φέτος αναμένεται να ξεκινήσουν οι πρώτες εξαγωγές από το τερματικό Golden Pass LNG των ExxonMobil και Qatar Energy στη Λουιζιάνα, ένα από τα μεγαλύτερα νέα projects στις ΗΠΑ, να ολοκληρωθούν τα έργα για την επέκταση της δυναμικότητας του τέρμιναλ Corpus Christi (Stage 3) της Cheniere στο Τέξας, ενώ από το περασμένο καλοκαίρι έχει μπει στο «κάδρο» και η δεύτερη φάση του Plaquemines LNG της Venture Global.

Σε κάθε περίπτωση, η αναμενόμενη αύξηση της προσφοράς φέτος εκτιμάται ως μια από τις μεγαλύτερες της τελευταίας δεκαετίες, με την Ευρώπη να παραμένει ο βασικός αποδέκτης των πρόσθετων ποσοτήτων. Πιο συγκεκριμένα, η Kpler εκτιμά ότι οι εισαγωγές LNG στην Ευρώπη ενδέχεται να ανέλθουν σε 145 εκατ. τόνους το 2026, με ετήσια αύξηση της τάξης του 20% σε σχέση με το 2025, σημειώνοντας νέο ιστορικό ρεκόρ. Λίγο πιο συντηρητική είναι η εκτίμηση του think tank ICIS που κάνει λόγο για εισαγωγή 134 εκατ. τόνων LNG φέτος, με τους δυο οίκους να συγκλίνουν στο ότι το αμερικανικό LNG θα καταλάβει τη «μερίδα του λέοντος».  Το βέβαιο είναι ότι το 2026 το LNG -και ιδίως το αμερικανικό- θα εδραιώσει τον ρόλο-κλειδί που ήδη διαδραματίζει στην αντικατάσταση του ρωσικού αερίου στην Ευρώπη και στην πλήρωση των υποδομών αποθήκευσης της Γηραιάς Ηπείρου.

Η εικόνα για τη ζήτηση και οι προβλέψεις για τις τιμές

Την ίδια στιγμή, διαφορετική εμφανίζεται η εικόνα στο «μέτωπο» της συνολικής ζήτησης για φυσικό αέριο στην ΕΕ που προβλέπεται είτε να παραμείνει σταθερή είτε να μειωθεί ελαφρά το 2026, λόγω της αυξημένης διείσδυσης των ΑΠΕ και της βελτίωσης της ενεργειακής αποδοτικότητας. Αυτό το φαινομενικά αντιφατικό μείγμα –αυξημένες εισαγωγές LNG αλλά συγκρατημένη ζήτηση– δημιουργεί τις προϋποθέσεις για υπερπροσφορά LNG εντός του τρέχοντος έτους, με τους αναλυτές να προειδοποιούν για πιέσεις στις τιμές στην Ευρώπη και όχι μόνο.  Είναι ενδεικτικό ότι Goldman Sachs, Intesa Sanpaolo και Morgan Stanley προβλέπουν ότι η  μέση τιμή του LNG στην Ευρώπη-με σημείο αναφοράς τα συμβόλαια στον κόμβο TTF στην Ολλανδία- θα διαμορφωθεί φέτος στα 28-32 ευρώ, δηλαδή σε σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα από το 2025, όπου η μέση τιμή «έκλεισε» κοντά στα 40 ευρώ/MWh.  Την ίδια στιγμή, η προβλεπόμενη υπερπροσφορά αναμένεται να έχει συνέπειες και στην αρχιτεκτονική των συμβολαίων προμήθειας LNG και ιδίως των μακροπρόθεσμων, καθώς ορισμένοι αναλυτές προβλέπουν ότι οι αγοραστές θα επιδιώξουν πιο ευνοϊκούς όρους, μεταξύ άλλων τη σύντμηση των διαρκειών και άλλα είδη ευελιξίας, και πολύ περισσότερο αν ληφθεί υπόψη ότι μεγάλο μέρος του «κύματος» LNG που βρίσκεται καθ’ οδόν για την Ευρώπη δεν έχει «κλειδωθεί» σε συμβάσεις μακράς πνοής.

Επιταχυντής για το LNG η απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο

Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις διαδραματίζει η πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο έως το τέλος του 2027, η οποία ασφαλώς έχει τις ευλογίες και της Ουάσιγκτον. Η στρατηγική αυτή ενισχύει περαιτέρω την σημασία του LNG από τις ΗΠΑ που έχουν πλέον εδραιωθεί ως ο μεγαλύτερος προμηθευτής της Ευρώπης,. Ωστόσο, η γεωγραφία των νέων εισαγωγών δεν είναι ομοιόμορφη  και εδώ ακριβώς αναδεικνύεται η σημασία της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Η μετατροπή της ΝΑ Ευρώπης σε ενεργειακό κόμβο με την Ελλάδα σε θέση πρωταγωνιστή

Στο νέο τοπίο, η Νοτιοανατολική Ευρώπη μετατρέπεται ταχύτατα σε κρίσιμο κρίκο της ευρωπαϊκής αλυσίδας LNG. Η περιοχή σπάει την ιστορική εξάρτησή της από το ρωσικό αέριο και επενδύει πλέον σε νέες υποδομές εισαγωγής LNG και νέες οδεύσεις όπως ο Κάθετος Διάδρομος.  Στο πλαίσιο αυτό αναδεικνύεται ο κομβικός ρόλος των τερματικών σταθμών της Ελλάδας, της Ρεβυθούσας και της Αλεξανδρούπολης, για την τροφοδοσία όχι μόνο της εγχώριας αγοράς αλλά και χωρών των Βαλκανίων, όπως η Βουλγαρία και η Ρουμανία καθώς και χωρών της Κεντρικής Ευρώπης όπως η Μολδαβία και η Ουκρανία.  Αντίστοιχα, στην Κροατία, η επέκταση του FSRU στο νησί Krk αυξάνει τη δυναμικότητα εισαγωγής LNG προς την Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη. Θα πρέπει πάντως να σημειωθεί ότι ο περιφερειακός ανταγωνισμός είναι μεγάλος. Δεν είναι τυχαίο ότι πρόσφατα και η Πολωνία επέκτεινε τη δυναμικότητα του τερματικού της στο Swinoujscie, ενώ δεν θα πρέπει να παραβλέπονται και οι φιλοδοξίες της Τουρκίας. Με πολλά τερματικά  LNG και νέες μακροπρόθεσμες συμβάσεις προμήθειας, όπως αυτή που ανακοίνωσε πρόσφατα η Woodside, η Άγκυρα φιλοδοξεί να εξελιχθεί σε κέντρο εμπορίας και αναδιανομής φυσικού αερίου προς την ευρύτερη περιοχή.

Το 2026 διαγράφεται ως έτος καμπής για το LNG στην Ευρώπη. Η ήπειρος εισέρχεται σε μια φάση αυξημένης προσφοράς και γεωπολιτικών ανακατατάξεων, με τη Νοτιοανατολική Ευρώπη να μετατρέπεται από περιφερειακό καταναλωτή σε στρατηγικό ενεργειακό κόμβο. Το αν αυτή η «χρυσή εποχή» του LNG θα έχει διάρκεια, θα εξαρτηθεί τελικά από την ταχύτητα της ενεργειακής μετάβασης και τις ισορροπίες της παγκόσμιας αγοράς.

Διαβάστε ακόμη