Επενδύσεις ύψους 1,02 δισ. ευρώ περιλαμβάνει το νέο Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΔΕΣΦΑ για την περίοδο 2025-2034, που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από τον Διαχειριστή του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου προ της υποβολής του στη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ). Από τον προϋπολογισμό αυτό, τα 210,6 εκατ. ευρώ αφορούν σε νέα έργα, τα σημαντικότερα εκ των οποίων είναι:

Tα νέα έργα που μπαίνουν στο πρόγραμμα του ΔΕΣΦΑ

1.Ο αγωγός και οι μετρητικοί σταθμοί για τη σύνδεση των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής Πτολεμαΐδα 5 και Αγίου Δημητρίου με το ΕΣΦΑ, που εντάσσονται στον σχεδιασμό της ΔΕΗ για μετατροπή της πρώτης από λιγνιτική σε μονάδα φυσικού αερίου και την ένταξη της δεύτερης στο ευρύτερο πλάνο για το mega data center στην Κοζάνη. Ο τρέχων προϋπολογισμός του έργου εκτιμάται στα 69 εκατ. ευρώ, η Τελική Επενδυτική Απόφαση (Final Investment Decision τοποθετείται τον Ιανουάριο του 2027 (υπό την αίρεση της λήψης των αντίστοιχων αποφάσεων από τη ΔΕΗ) και η διάρκεια του έργου εκτιμάται σε 20-24 μήνες.

2.Η τροφοδοσία Ηπείρου και Αγρινίου μέσω αλυσίδας εφοδιασμού Μικρής Κλίμακας LNG (small scale LNG), έργο προϋπολογισμού 130 εκατ. ευρώ, α το οποίο η FID τοποθετείται τον Ιούλιο του 2028 και η έναρξη λειτουργίας τον Οκτώβριο του 2030. Το project επεκτείνει το φυσικό αέριο σε νέες περιοχές (Ηγουμενίτσα, Ιωάννινα, Αρτα, Πρέβεζα, Αγρίνιο) με δυνατότητα υλοποίησης μονάδων παραγωγής βιοαερίου/βιομεθανίου, σε ευθυγράμμιση και με το σχέδιο ανάπτυξης του Διαχειριστή του Δικτύου Διανομής Enaon EDA. Προκειμένου να καλυφθεί η ζήτηση των πόλεων προς τροφοδοσία, το φυσικό αέριο θα παρέχεται μεταβατικά με φορτηγά από τη Ρεβυθούσα και μετά την ολοκλήρωση του έργου με πλοία μεταφοράς LNG που θα προσδένουν σε κατάλληλα διαμορφωμένη αποβάθρα ή προβλήτα στο λιμάνι της Ηγουμενίτσας και θα τροφοδοτούν το LNG μέσω μικρής εγκατάστασης εκφόρτωσης και αποθήκευσης. Από εκεί η παροχή φυσικού αερίου στα Ιωάννινα θα πραγματοποιείται μέσω αγωγού, ενώ στις γύρω πόλεις θα γίνεται μέσω φορτηγών LNG.

3 Δεύτερη θέση φόρτωσης στις εγκαταστάσεις του Σταθμού Φόρτωσης Βυτιοφόρων (Truck Loading) της Ρεβυθούσας, η οποία ενισχύει τη δυναμικότητα της υφιστάμενης υποδομής, παρέχοντας την πρόσθετη δυναμικότητα που απαιτείται για την κάλυψη της προβλεπόμενης ζήτησης και θα διασφαλίζει την διαρκή ομαλή λειτουργία, ακόμα και κατά τις περιόδους αιχμής. Η τελική επενδυτική απόφαση για το έργο, προϋπολογισμού 3,66 εκατ. ευρώ,  αναμένεται τον Ιανουάριο του 2026 και η έναρξη λειτουργίας την περίοδο Μάϊου-Ιουλίου 2027. Σημειώνεται ότι σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του ΔΕΣΦΑ, την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2025 η υπηρεσία truck loading κατέγραψε δυναμική ανάπτυξη, με τη φόρτωση 494 φορτηγών μεταφοράς LNG  έναντι 174 φορτηγών το αντίστοιχο διάστημα πέρυσι και την μεταφορά 148,05 GWh την ίδια χρονική περίοδο έναντι 51,28 GWh το 2024.

Τέλος, στα νέα έργα έχει ενταχθεί η κατασκευή νέων Εγκαταστάσεων Δικτύου Υποδομών και Κέντρων Δεδομένων της Ρεβυθούσας με στόχο την φυσική και ψηφιακή αναβάθμιση της υποδομής (προϋπολογισμός 2,58 εκατ. ευρώ) και η αντικατάσταση/αναβάθμιση των συστημάτων μέτρησης και ελέγχου σε 51 σταθμούς του ΕΣΦΑ, με στόχο τον εκσυγχρονισμό τους (προϋπολογισμός 5,35 εκατ. ευρώ)

Τα κρίσιμα έργα που ολοκληρώνονται έως το τέλος του έτους

Όπως επισημαίνει ο ΔΕΣΦΑ το νέο Σχέδιο Προγράμματος Ανάπτυξης συμπίπτει με σημαντικά ορόσημα για το Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου (ΕΣΦΑ), όπως η ολοκλήρωση βασικών στρατηγικών έργων που ενισχύουν την ασφάλεια, τη βιωσιμότητα και τη διαφοροποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού για την Ελλάδα και την περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, σε μια περίοδο που έχει δρομολογηθεί η πλήρης απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο και έχει «μπει στην πρίζα» ο Κάθετος Διάδρομος Φυσικού Αερίου, κρίσιμοι κρίκοι του οποίου είναι υποδομές όπως η Ρεβυθούσα, το FSRU της Αλεξανδρούπολης και οι αγωγοί TAP και  IGB. Υπενθυμίζεται ότι στις αρχές Νοεμβρίου ο ΔΕΣΦΑ εγκαινίασε το Σταθμό Συμπίεσης Κομοτηνής που ισχυροποιεί τον Κάθετο Διάδρομος, καθώς σε συνδυασμό με τον Σταθμό Συμπίεσης Αμπελιάς που επίσης θα ολοκληρωθεί πριν «φύγει» το 2025 αυξάνει την ικανότητα εξαγωγών φυσικού αερίου της Ελλάδας Βορρά στα 8,5 δις. κυβικά μέτρα ετησίως.

Εκτός από τους τα έργα σε Κομοτηνή και Αμπελιά, έως το τέλος του έτους θα «κόψει το νήμα» και ο αγωγός υψηλής πίεσης προς τη Δυτική Μακεδονία, ο οποίος σε πρώτη φάση στηρίζει την απολιγνιτοποίηση της περιοχής. Σε επόμενη φάση θα μπορεί να υποστηρίζει τη μεταφορά υδρογόνου και ενδέχεται να συνδεθεί με τον ελληνικό διάδρομο υδρογόνου (Dedicated H2 Backbone), αποτελώντας μέρος του δικτύου διακίνησης ανανεώσιμων αερίων στα Βαλκάνια και τη ΝΑ Ευρώπη. Το έργο θα συνδεθεί επίσης με το σχεδιαζόμενο αγωγό Αμύνταιο – Κομνηνά που θα μεταφέρει φυσικό αέριο (με μίγμα υδρογόνου) στην υπό κατασκευή μονάδα ΣΗΘΥΑ της ΔΕΗ στην Καρδιά που θα εξυπηρετεί την τηλεθέρμανση Κοζάνης, Πτολεμαΐδας και  Αμυνταίου.

Η πορεία των υπόλοιπων ώριμων έργων του ΔΕΣΦΑ, τα νέα χρονοδιαγράμματα 

Αναφορικά με τα πιο σημαντικά από τα υπόλοιπα ώριμα έργα του ΔΕΣΦΑ που περιλαμβάνονταν στο προηγούμενο εγκεκριμένο Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2024-2033, η πορεία υλοποίησής τους έχει ως εξής:

  • Ο διασυνδετήριος αγωγός φυσικού αερίου Ελλάδας-Βόρειας Μακεδονίας, ένα ιδιαίτερα σημαντικό έργο καθώς ενισχύει τη θέση της Ελλάδας ως κόμβου φυσικού αερίου στα Βαλκάνια, με προϋπολογισμό 92 εκατ, ευρώ,  αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το Σεπτέμβριο του 2026, με ολιγόμηνη καθυστέρηση σε σχέση με το προηγούμενο ΔΠΑ που τοποθετούσε την περάτωσή του τον Μάρτιο του επόμενου έτους.
  • Τον Μάρτιο του 2027 αναμένεται να ολοκληρωθεί η νέα προβλήτα Small Scale LNG στη Ρεβυθούσα που θα επιτρέπει τη φόρτωση LNG σε μικρότερα πλοία που θα προμηθεύουν με LNG άλλα πλοία κυρίως στον Πειραιά και ενδεχομένως σε άλλα λιμάνια, επιτρέποντας την τροφοδοσία εγκαταστάσεων εκτός δικτύου όπου η κατανάλωση φυσικού αερίου κρίνεται εφικτή, μέσω εικονικών αγωγών, παρέχοντας τη δυνατότητα πρόσβασης στο φυσικό αέριο σε νέες περιοχές και αγορές.
  • Ο αγωγός Υψηλής Πίεσης προς την Πάτρα και την ΒΙ.ΠΕ Πάτρας (με πρόβλεψη για μελλοντική επέκταση και σε άλλες πόλεις της Δυτικής Ελλάδας), αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία τον Δεκέμβριο του 2027, έναντι προηγούμενης εκτίμησης για το Μάρτιο του ίδιου έτους.
  • Ο Σταθμός Συμπίεσης για την τροφοδοσία του ΤΑP στη Ν. Μεσημβρία (Booster Compressor) που επιτρέπει τη λειτουργία πλήρους αμφίδρομης ροής στο σημείο διασύνδεσης του TAP (που μεταφέρει αζέρικο αέριο) με το ΕΣΦΑ αναμένεται να λειτουργήσει στο τέλος του 2026, με ένα χρόνο καθυστέρηση σε  σχέση με το αρχικό χρονοδιάγραμμα (Δεκέμβριος 2025).
  • Έως το τέλος του έτους (υπό την αίρεση της λήψης των περιβαλλοντικών όρων) αναμένεται να ληφθεί η Τελική Επενδυτική Απόφαση για το νέο αγωγό Καρπερή-Κομοτηνή που αφορά στην κατασκευή αγωγού μήκους 215 χλμ, 100% συμβατού με υδρογόνο,  παράλληλου με το υφιστάμενο δίκτυο από την Καρπερή. Το έργο, προϋπολογισμού 321,5 εκατ. ευρώ, αποτελεί προτεραιότητα για τον ΔΕΣΦΑ, καθώς θα μειώσει τις συμφορήσεις και θα επιτρέψει τις πρόσθετες ροές φυσικού αερίου μεταξύ του Βόρειου και του Νότιου τμήματος του Συστήματος. Κύριος στόχος του είναι η εξάλειψη των περιορισμών ροής για την παροχή αδιάλειπτης δυναμικότητας στα νέα σημεία εισόδου και εξόδου του βόρειου τμήματος του ΕΣΦΑ, καθώς και η παροχή αδιάλειπτης πρόσβασης στο Εικονικό Σημείο Συναλλαγών. Το έργο θα παρέχει επίσης  αδιάλειπτη δυναμικότητα για εξαγωγές προς την Βουλγαρία μέσω του IGB, αξιοποιώντας τη λειτουργία του πρόσφατα ολοκληρωμένου σταθμού συμπίεσης στην Κομοτηνή. Επιπλέον εξυπηρετεί τις αυξημένες ανάγκες δυναμικότητας από τα ανατολικά σημεία εισόδου του ΕΣΦΑ (Κήποι και Αμφιτρίτη, όπου το Εθνικό Σύστημα «κουμπώνει» με το FSRU της Αλεξανδρούπολης ) έως τα δυτικά τμήματα του συστήματος κάτι εξαιρετικά σημαντικό για τη διαφοροποίηση και την ασφάλεια του εφοδιασμού με φυσικό αέριο της Ελλάδας και της ΝΑ Ευρώπης μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία.  Η έναρξη λειτουργίας του έργου τοποθετείται τον Δεκέμβριο του 2027 (έναντι Μάρτιο 2027 που προέβλεπε το προηγούμενο ΔΠΑ).
  • Η σύνδεση του Σταθμού Ηλεκτροπαραγωγής στην Αλεξανδρούπολη (που κατασκευάζουν ΔΕΗ και ΔΕΠΑ) με το Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου και η κατασκευή του απαραίτητου Μετρητικού Σταθμού τοποθετείται το Σεπτέμβριο του 2027, σε συνέχεια της λήψης της Τελικής Επενδυτικής Απόφασης τον Μάιο του 2026. Να σημειωθεί ότι το έργο, προϋπολογισμού 12,8 εκατ. ευρώ έλαβε προ ημερών περιβαλλοντική αδειοδότηση.
  • Τον Φεβρουάριο του 2026 τοποθετείται η Τελική Επενδυτική Απόφαση για τη σύνδεση στο ΕΣΦΑ της μονάδας φυσικού αερίου στη Λάρισα (με φορέα υλοποίησης την ελληνο-ισραηλινή κοινοπραξία των Clavenia Limited, ΔΕΠΑ, Volton και SIrec Energy), με το ΕΣΦΑ, που προϋποθέτει βέβαια τη λήψη FID για την ίδια τη μονάδα.  Η ολοκλήρωση του έργου εφόσον τηρηθούν τα χρονοδιαγράμματα τοποθετείται για τις αρχές του 2028.
  • Η επέκταση των λιμανιών για τη μεταφορά φορτηγών μεταφοράς LNG  από και προς τη Ρεβυθούσα που αναμένεται να ολοκληρωθεί το Νοέμβριο του 2026 αφορά το εναπομείναν αντικείμενο εργασιών του  σταθμού truck loading  που λειτουργεί ήδη και συνίσταται στην επέκταση δύο λιμανιών (Πέραμα Μεγαρίδος και Αλμύρα) για τη μεταφορά φορτηγών LNG από/προς τη Ρεβυθούσα μέσω πορθμείου.
  • Τέλος, όσον αφορά τον αγωγό υδρογόνου Αμύνταιο-Κομνηνά,  ο  ΔΕΣΦΑ αναφέρει ότι έχει λάβει αυξημένο ενδιαφέρον για την παραγωγή πράσινου υδρογόνου στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας. Ήδη από το 2027 η Hellenic Hydrogen (κοινοπραξία ΔΕΗ-Motor Oil)  σχεδιάζει να αναπτύξει την κατασκευή και λειτουργία Μονάδας Παραγωγής Υδρογόνου, αρχικής ισχύος 50 MW (επεκτάσιμη στα 200 MW) εντός του πρώην AHΣ Αμύνταιου- Φιλώτα. Το παραγόμενο υδρογόνο θα εγχυθεί κατάντη του κεντρικού αγωγού του ΔΕΣΦΑ (στο σημείο Κομνηνά) ώστε να μπορεί να αναμειχθεί σε ποσοστό 20%  με φυσικό αέριο στον κλάδο για την σύνδεση με την Καρδιά. Η Τελική Επενδυτική Απόφαση για την κατασκευή του έργου προϋποθέτει τη λήψη της FID από την Hellenic Hydrogen για τη μονάδα στο Αμύνταιο. Στη συνέχεια  το έργο θα υλοποιηθεί σε 25 μήνες.

Απένταξη των έργων σύνδεσης του FSRU Διώρυγα Gas με το ΕΣΦΑ

Αίσθηση προκαλεί τέλος η απένταξη από το νέο 10ετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΔΕΣΦΑ του Μετρητικού και Ρυθμιστικού Σταθμού για τη σύνδεση με το FSRU της Διώρυγα GAS (Motor Oil), τη στιγμή που υπήρχαν ενδείξεις ότι ο φορέας υλοποίησης του Τέρμιναλ έβλεπε με μεγαλύτερη θέρμη τη λήψη της Τελικής Επενδυτικής Απόφασης από ότι στο πρόσφατο παρελθόν, υπό το φως των προσδοκιών για μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων αμερικανικού LNG  προς την Κεντρική και ΝΑ Ευρώπη μέσω Ελλάδας τα επόμενα χρόνια. Ο ΔΕΣΦΑ αναφέραι ότι «η υλοποίηση του εν λόγω Έργου Σύνδεσης τελούσε υπό την προϋπόθεση της έγκαιρης εκπλήρωσης συγκεκριμένων συμβατικών υποχρεώσεων του φορέα υλοποίησης του έργου, Διώρυγα Gas Α.Ε. Δεδομένου ότι αυτές δεν εκπληρώθηκαν εμπρόθεσμα, επήλθε η λύση της σχετικής σύμβασηςκαι συνακόλουθα το Έργο Σύνδεσης απεντάσσεται από το Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης. Την ίδια στιγμή απεντάχθηκε και το έργο του διπλασιασμού του κλάδου υψηλής πίεσης Πάτημα – Λιβαδειά, το οποίο «κούμπωνε» με το έργο σύνδεσης του Διώρυγα Gas και η υλοποίησή του υπόκειτο στην τελική επενδυτική απόφαση για την κατασκευή του FSRU.

Διαβάστε ακόμη