«Χρειαζόμαστε υποδομές. Χρειαζόμαστε φράγματα και ενίσχυση αναχωμάτων, ώστε το νερό του χειμώνα να αποθηκεύεται και να αξιοποιείται για άρδευση το καλοκαίρι και ταυτόχρονα να προστατεύονται οι καλλιέργειες από τις πλημμύρες», τονίζουν άνθρωποι της περιοχής, περιγράφοντας με λίγες λέξεις το κενό που παραμένει ανοιχτό στον Έβρο. Όπως επισημαίνουν, τα πλημμυρικά φαινόμενα δεν αποτελούν μια έκτακτη συγκυρία, αλλά ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο, άμεσα συνδεδεμένο με τη γεωμορφολογία της περιοχής και τον διασυνοριακό χαρακτήρα του ποταμού.
Τα ορεινά εδάφη της Βουλγαρίας συγκεντρώνουν μεγάλες ποσότητες νερού από βροχοπτώσεις και χιονοπτώσεις, οι οποίες κατεβαίνουν με ταχύτητα προς την πεδιάδα του Έβρου, μια εκτεταμένη ζώνη που δεν «κλείνει» μέχρι τη θάλασσα. «Το πλημμυρικό φαινόμενο θα υπάρχει πάντα», σημειώνουν, υπογραμμίζοντας ότι αυτό που λείπει είναι οι υποδομές για τη διαχείριση αυτής της «πλημμυρικής θάλασσας».
Η εικόνα αυτή τη στιγμή στην πεδιάδα είναι οριακή. Μεγάλα τμήματα αγροτικής γης παραμένουν κάτω από το νερό, ενώ τα αναχώματα και τα αντλιοστάσια λειτουργούν σε καθεστώς συνεχούς πίεσης. Στον βόρειο και κεντρικό Έβρο, από την Ορεστιάδα και το Διδυμότειχο έως το Σουφλί, οι υποδομές αντιπλημμυρικής προστασίας βρίσκονται στα όριά τους, καθώς συνδυασμένες παροχές από Άρδα, Τούντζα και Ερυθροπόταμο αυξάνουν δραματικά το υδρολογικό φορτίο. Πηγές της αγοράς υποδομών επισημαίνουν ότι τα πιο «κόκκινα» σημεία εντοπίζονται σε τμήματα των αναχωμάτων που έχουν κατασκευαστεί δεκαετίες πριν και δέχονται πλέον συνεχόμενες καταπονήσεις, αλλά και στα αντλιοστάσια αποστράγγισης, τα οποία λειτουργούν σε 24ωρη βάση για να απομακρύνουν τον όγκο των υδάτων.
Η απουσία σύγχρονων θυροφραγμάτων και ρυθμιστικών έργων σημαίνει ότι όταν οι ποσότητες νερού αυξάνονται, η πίεση μεταφέρεται απευθείας στα αναχώματα και στα χωράφια. Χωρίς δυνατότητα ελεγχόμενης εκτόνωσης, ακόμη και μια μικρή αύξηση των παροχών μπορεί να οδηγήσει σε υπερχειλίσεις και ρήγματα. Η πεδιάδα λειτουργεί ουσιαστικά ως λεκάνη υποδοχής για τα νερά που κατεβαίνουν από τα ανάντη, χωρίς επαρκείς ταμιευτήρες για να απορροφήσουν τις αιχμές.
Καθοριστικός παράγοντας παραμένει η Βουλγαρία. Το μεγαλύτερο μέρος των υδάτων που καταλήγουν στον Έβρο προέρχεται από τα βουλγαρικά ορεινά και τη λειτουργία των φραγμάτων στον Άρδα, με τις εισροές να μεταβάλλονται ανάλογα με τις βροχοπτώσεις και τις εκτονώσεις. Αυτή την περίοδο, εκτιμάται ότι περίπου 1.600 κυβικά μέτρα νερού ανά δευτερόλεπτο καταλήγουν στην κοίτη του ποταμού, διατηρώντας τη στάθμη πάνω από τα όρια συναγερμού. Οι ίδιες πηγές σημειώνουν ότι κάθε έντονο επεισόδιο στα ανάντη μεταφράζεται σχεδόν άμεσα σε πίεση για την ελληνική πεδιάδα, καθώς το υδρολογικό φορτίο μεταφέρεται downstream μέσα σε λίγες ώρες.
Η περιοχή παραμένει σε επιφυλακή, με την πεδιάδα ήδη κορεσμένη και τα αναχώματα πιεσμένα. Ακόμη και μια νέα ενίσχυση των βροχοπτώσεων στη Βουλγαρία θα μπορούσε να δημιουργήσει νέα αιχμή παροχής και να επιβαρύνει περαιτέρω τις υποδομές. Πηγές της αγοράς τονίζουν ότι το φαινόμενο δεν μπορεί να εξαλειφθεί, μπορεί όμως να διαχειριστεί με έργα συγκράτησης, ταμίευσης και ελεγχόμενης εκτόνωσης.
Αυτή τη στιγμή καλλιεργήσιμες εκτάσεις, αγροτικές υποδομές και τμήματα οδικού δικτύου βρίσκονται κάτω από το νερό, ενώ οι αποστραγγιστικές υποδομές συνεχίζουν να λειτουργούν σε καθεστώς διαρκούς επιτήρησης. Οι τοπικοί παράγοντες μιλούν για ένα φαινόμενο που δεν μπορεί να εξαλειφθεί, αλλά μπορεί να περιοριστεί με έργα συγκράτησης, ταμίευσης και ενίσχυσης των αναχωμάτων. Μέχρι να υλοποιηθούν τέτοιες παρεμβάσεις, η περιοχή θα παραμένει εκτεθειμένη σε κάθε έντονη περίοδο παροχών.
Σήμερα, η πεδιάδα του Έβρου μοιάζει περισσότερο με ένα ατελείωτο ποτάμι: το νερό έχει καλύψει τα πάντα και το τοπίο δίνει την αίσθηση μιας συνεχούς υδάτινης επιφάνειας που εκτείνεται όσο φτάνει το βλέμμα. Η κατάσταση παραμένει σε καθεστώς αυξημένης επιφυλακής τουλάχιστον έως την Παρασκευή, καθώς τα προβλήματα δεν έχουν εκλείψει, παρότι οι τελευταίες ώρες δείχνουν μια ελαφρώς πιο βελτιωμένη εικόνα στις εισροές υδάτων από το βόρειο τμήμα του νομού. Το κρίσιμο διάστημα μετατοπίζεται πλέον στο επόμενο 24ωρο και μέχρι το Σάββατο, καθώς η μεγαλύτερη πίεση αναμένεται να εκδηλωθεί στον κεντρικό και νότιο Έβρο, στην περίπτωση που δεν υπάρξει νέα ενίσχυση των ροών από τα βόρεια. Φέρες, Τυχερό, Σουφλί, Διδυμότειχο, Ορεστιάδα βρίσκονται σε «κόκκινο συναγερμό».
Διαβάστε ακόμη
