«Η τεχνολογία και το επενδυτικό ενδιαφέρον υπάρχουν, όμως χωρίς εθνική στρατηγική, στοχευμένα κίνητρα και ένα μεταβατικό σχέδιο για τις υποδομές, η χώρα κινδυνεύει να χάσει πολύτιμο χρόνο σε μια αγορά που ήδη αρχίζει να διαμορφώνεται στην υπόλοιπη Ευρώπη». Αυτό ήταν το κεντρικό συμπέρασμα της συζήτησης που είχε ο Διευθύνων Σύμβουλος της Hellenic Hydrogen, Δημήτρης Τριανταφυλλόπουλος, με τον δημοσιογράφο Δημήτρη Αβαρλή στο podcast «Στην Πρίζα» του ΑΔΜΗΕ, όπου ανέπτυξε τις προϋποθέσεις για τη δημιουργία μιας βιώσιμης αγοράς υδρογόνου στη χώρα, τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι πρώτες επενδύσεις και τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν το ανανεώσιμο υδρογόνο και τα συνθετικά καύσιμα στην ενεργειακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.
Όπως υπογράμμισε, η πρώτη και βασικότερη προϋπόθεση για την ανάπτυξη της αγοράς είναι η ύπαρξη μιας ολοκληρωμένης εθνικής στρατηγικής. «Εμείς ως βασική προϋπόθεση θεωρούμε την ύπαρξη μιας εθνικής στρατηγικής για το υδρογόνο. Η αλήθεια είναι ότι υπήρξε μια προσπάθεια πριν κάποια χρόνια, η οποία όμως τελικά βρέθηκε στο κενό. Αν όμως δεν υπάρξει αυτό, δεν υπάρχει αυτό που λέμε το roadmap. Δεν υπάρχει ο στόχος που θέλουμε να πετύχουμε, τα όποια χρονικά πλαίσια μέσα στα οποία θα πετύχουμε αυτό τον στόχο και όλες οι σχετικές παράμετροι», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι η ανάγκη αυτή έχει επισημανθεί επανειλημμένα προς την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Οι τρεις πυλώνες για να αποκτήσει βιωσιμότητα η αγορά
Ο ίδιος στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι το υδρογόνο αποτελεί μια νέα αγορά, η οποία, παρότι συνδέεται άμεσα με δύο ώριμους κλάδους την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και την αγορά φυσικού αερίου εξακολουθεί να βρίσκεται στα πρώτα στάδια ανάπτυξής της. Για τον λόγο αυτό, όπως τόνισε, απαιτείται κρατική στήριξη, αντίστοιχη με εκείνη που εφαρμόζεται ήδη σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες.
Σύμφωνα με τον κ. Τριανταφυλλόπουλο, η πολιτική στήριξης θα πρέπει να κινηθεί σε τρεις βασικούς άξονες: τη μείωση του κόστους παραγωγής, την ενίσχυση των επενδύσεων σε νέες μονάδες παραγωγής υδρογόνου και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του τελικού προϊόντος.
«Έχουμε τρεις πυλώνες στους οποίους πρέπει να κινηθούμε. Ο πρώτος πυλώνας είναι το κόστος. Πώς μπορούμε να μειώσουμε το κόστος, το οποίο είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το κόστος της πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας. Ο δεύτερος πυλώνας είναι πώς θα ενισχύσουμε τις προσπάθειες των νέων επενδύσεων στην παραγωγή υδρογόνου. Και το τρίτο είναι πώς θα καταφέρουμε να κάνουμε το προϊόν ανταγωνιστικό», σημείωσε.
Το ελληνικό παράδοξο: Περισσεύει η πράσινη ενέργεια αλλά το υδρογόνο παραμένει ακριβό
Στην ανάλυσή του για τις προοπτικές της Ελλάδας, περιέγραψε ένα παράδοξο που, όπως είπε, υπονομεύει σήμερα την ανταγωνιστικότητα των εγχώριων έργων. Παρά το γεγονός ότι η χώρα διαθέτει σημαντικό δυναμικό ΑΠΕ και σε αρκετές περιπτώσεις παρατηρούνται ακόμη και περικοπές πράσινης παραγωγής, οι χρεώσεις δικτύου που καλούνται να πληρώσουν οι παραγωγοί υδρογόνου καθιστούν το τελικό προϊόν ακριβότερο.
«Έχουμε άπλετη πράσινη ηλεκτρική ενέργεια. Όλοι γνωρίζουμε, ειδικά τα τελευταία χρόνια, όχι μόνο ότι αυτή η ενέργεια παράγεται, αλλά σε ένα μεγάλο ποσοστό πετιέται κιόλας. Από την άλλη, όταν ένας παραγωγός υδρογόνου θέλει να συνδεθεί με το δίκτυο για να μπορέσει να πάρει αυτή την πράσινη ενέργεια, ουσιαστικά γίνεται μη ανταγωνιστικός. Αυτό γιατί έχουμε υπέρογκες χρεώσεις δικτύου. Αυτές οι χρεώσεις διπλασιάζουν το κόστος παραγωγής υδρογόνου».
Ως παράδειγμα πολιτικής που θα μπορούσε να εφαρμοστεί και στην Ελλάδα ανέφερε τη Γερμανία, η οποία έχει ήδη θεσπίσει απαλλαγή από τις χρεώσεις δικτύου για τις νέες μονάδες παραγωγής υδρογόνου κατά τα πρώτα δέκα χρόνια λειτουργίας τους. Όπως σημείωσε, πρόκειται για ένα μέτρο που δεν επιβαρύνει τους καταναλωτές και μπορεί να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα των επενδύσεων.
Χρειάζονται και αιολικά και φωτοβολταϊκά
Ο κ. Τριανταφυλλόπουλος υπογράμμισε ότι η ανάπτυξη του υδρογόνου προϋποθέτει ισορροπημένη ανάπτυξη του χαρτοφυλακίου ΑΠΕ. Σύμφωνα με τον ίδιο, μια ανταγωνιστική μονάδα παραγωγής χρειάζεται τόσο αιολικά όσο και φωτοβολταϊκά έργα ώστε να επιτυγχάνει υψηλούς συντελεστές λειτουργίας.
«Η αλήθεια είναι ότι τα αιολικά έχουν μείνει πίσω και να δούμε πώς μπορούμε να καλύψουμε τις ανάγκες του υδρογόνου χωρίς να παρεμβαίνουμε σε άλλες βιομηχανικές μονάδες και μεγάλους καταναλωτές που χρειάζονται αυτή την ενέργεια», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι απαιτείται ταυτόχρονα πρόσβαση των παραγωγών υδρογόνου σε ανταγωνιστική πράσινη ηλεκτρική ενέργεια.
Η πρόταση για έγχυση υδρογόνου έως 10% στο δίκτυο φυσικού αερίου
Ιδιαίτερο βάρος έδωσε και στο ζήτημα των υποδομών μεταφοράς. Αναφερόμενος στις μελέτες του ΔΕΣΦΑ, υποστήριξε ότι σε αρκετά τμήματα του υφιστάμενου δικτύου φυσικού αερίου μπορεί να πραγματοποιηθεί ανάμειξη υδρογόνου σε ποσοστά έως 10% χωρίς να απαιτούνται τεχνικές παρεμβάσεις.
Ωστόσο, επισήμανε ότι ο σχεδιασμός για την ανάπτυξη ενός αποκλειστικού δικτύου υδρογόνου παραπέμπει την ανάπτυξη της αγοράς αρκετά χρόνια αργότερα. «Η λύση του νέου δικτύου ουσιαστικά παραπέμπει σε μία ανάπτυξη αγοράς τουλάχιστον για τα επόμενα 7-10 χρόνια. Τόσο χρειάζεται για να αναπτυχθεί ένα καινούργιο δίκτυο εντός της Ελλάδας», ανέφερε.
Για τον λόγο αυτό, η Hellenic Hydrogen προτείνει μια μεταβατική προσέγγιση. «Αυτό που εμείς έχουμε προτείνει είναι να υπάρχει μία προσωρινή λύση με την οποία σε συγκεκριμένες ποσοστώσεις έως 10% ή ό,τι ποσοστό δείχνουν οι μελέτες να μπορούν οι παραγωγοί να εγχέουν το υδρογόνο στο σύστημα του φυσικού αερίου μέχρις ότου δημιουργηθούν αυτές οι συνθήκες», υπογράμμισε, παραπέμποντας σε παραδείγματα από την Πορτογαλία και τη Γερμανία.
Για τα πρώτα χρόνια παραγωγή και κατανάλωση στο ίδιο σημείο
Μέχρι να δημιουργηθούν οι απαραίτητες υποδομές, ο κ. Τριανταφυλλόπουλος εκτιμά ότι η αγορά θα αναπτυχθεί τοπικά, με παραγωγή και κατανάλωση στο ίδιο γεωγραφικό σημείο.
«Αν θέλουμε να αναπτύσσουμε την αγορά του υδρογόνου στην Ελλάδα και ακολουθούμε και τα παραδείγματα της Ευρώπης, τότε θα πρέπει να αποφασίσουμε ότι για κάποια χρόνια η παραγωγή και η κατανάλωση θα πρέπει να είναι στο ίδιο γεωγραφικό σημείο», σημείωσε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το μοντέλο αυτό εφαρμόζεται ήδη μέσω βιομηχανικών clusters σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, όπου οι μονάδες παραγωγής υδρογόνου εξυπηρετούν τοπικούς καταναλωτές μέσω ειδικών αγωγών μικρής έκτασης. Παράλληλα, άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο εξαγωγών υδρογόνου ή παραγώγων του, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η μεταφορά του προϊόντος αποτελεί τεχνικά σύνθετη και δαπανηρή διαδικασία.
Από την ενεργειακή μετάβαση στην ενεργειακή ασφάλεια
Ο CEO της Hellenic Hydrogen συνέδεσε επίσης το υδρογόνο και τα ανανεώσιμα καύσιμα με τη νέα διάσταση της ενεργειακής ασφάλειας στην Ευρώπη. Όπως ανέφερε, τα τελευταία δύο χρόνια η συζήτηση έχει μετατοπιστεί από την αποκλειστική σύνδεση με την ενεργειακή μετάβαση προς την ανάγκη μείωσης της εξάρτησης από εισαγόμενα καύσιμα.
«Είναι εμφανές ότι το θέμα των εναλλακτικών καυσίμων αρχίζει και αποκτά μεγαλύτερη σημασία ως προς την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης», είπε, προσθέτοντας ότι η δυνατότητα παραγωγής ανανεώσιμων καυσίμων εντός της Ευρώπης μπορεί να αποτελέσει στρατηγικό πλεονέκτημα για την Ένωση.
Η ζήτηση από ναυτιλία και αεροπορία
Κατά την εκτίμησή του, ιδιαίτερα σημαντικός θα είναι ο ρόλος των συνθετικών καυσίμων στους τομείς της ναυτιλίας και της αεροπορίας, οι οποίοι αναμένεται να αποτελέσουν βασικούς καταναλωτές ανανεώσιμου υδρογόνου τα επόμενα χρόνια.
Οι σχετικές ευρωπαϊκές υποχρεώσεις για τη χρήση ανανεώσιμων καυσίμων δημιουργούν ήδη μελλοντική ζήτηση, ενισχύοντας τη σκοπιμότητα νέων επενδύσεων και δημιουργώντας προοπτικές για μια νέα βιομηχανία παραγωγής καυσίμων στην Ευρώπη.
Το στοίχημα του Αμυνταίου και η επόμενη κρίσιμη εξαμηνία
Αναφερόμενος στο έργο της Hellenic Hydrogen στο Αμύνταιο, ο κ. Τριανταφυλλόπουλος υπογράμμισε ότι η εταιρεία επιδιώκει εξαρχής να αναπτύξει ένα βιώσιμο έργο σε μια αγορά που παραμένει ιδιαίτερα απαιτητική. Όπως ανέφερε, παρά τις εκατοντάδες ανακοινώσεις έργων υδρογόνου στην Ευρώπη, μόνο ένα μικρό μέρος έχει φτάσει στο στάδιο της κατασκευής, γεγονός που αποτυπώνει τις δυσκολίες του κλάδου. Στο πλαίσιο αυτό, σημείωσε ότι η μονάδα έχει προχωρήσει σημαντικά τόσο σε τεχνικό όσο και σε αδειοδοτικό επίπεδο, ενώ έχει εξασφαλίσει κρίσιμες πηγές χρηματοδότησης.
«Θεωρώ ότι πλέον τόσο με την ενίσχυση των 20 εκατομμυρίων από το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης για τα πρώτα 50 MW όσο και την ενίσχυση από την Τράπεζα Υδρογόνου για τα επόμενα 25 MW της μονάδας βρισκόμαστε σε ένα πολύ καλό επίπεδο ωρίμανσης», δήλωσε.
Παράλληλα, χαρακτήρισε κρίσιμο το επόμενο εξάμηνο για την πορεία της επένδυσης, τονίζοντας ότι η τελική επενδυτική απόφαση εξακολουθεί να εξαρτάται από πρόσθετες παρεμβάσεις σε επίπεδο αγοράς και ρυθμιστικού πλαισίου.
Τα κίνητρα που θεωρεί απαραίτητα η αγορά
Κλείνοντας, ο επικεφαλής της Hellenic Hydrogen επανέλαβε ότι το μεγαλύτερο εμπόδιο παραμένει το ενεργειακό κόστος. «Όλες οι προσπάθειές μας είναι να μπορέσουμε να βρούμε έναν τρόπο, χωρίς να επιβαρύνουμε τον τελικό καταναλωτή, να απορροφήσουμε πράσινη ενέργεια η οποία αυτή τη στιγμή δεν χρησιμοποιείται έτσι ώστε να παράξουμε το προϊόν μας», ανέφερε.
Όπως εξήγησε, απαιτούνται παρεμβάσεις στις χρεώσεις δικτύου, αλλά και μηχανισμοί που θα καλύπτουν προσωρινά τη διαφορά κόστους μεταξύ υδρογόνου και συμβατικών καυσίμων μέχρι να ωριμάσει η αγορά και να καταστεί ανταγωνιστική.
Τα ανανεώσιμα καύσιμα ως νέο εξαγωγικό πλεονέκτημα της χώρας
Ολοκληρώνοντας τη συζήτηση, ο κ. Τριανταφυλλόπουλος εμφανίστηκε αισιόδοξος για τις προοπτικές της Ελλάδας στον τομέα των ανανεώσιμων καυσίμων. Υποστήριξε ότι η χώρα θα μπορούσε να αποκτήσει ρόλο αντίστοιχο με αυτόν που διαδραματίζουν σήμερα τα ελληνικά διυλιστήρια στην αγορά συμβατικών καυσίμων, ενισχύοντας τόσο την ενεργειακή ασφάλεια όσο και τον εξαγωγικό της προσανατολισμό.
Παράλληλα, σημείωσε ότι οι Έλληνες πλοιοκτήτες έχουν ήδη ξεκινήσει να επενδύουν σε πλοία που μπορούν να χρησιμοποιήσουν εναλλακτικά καύσιμα και εκτίμησε ότι το κρίσιμο ζήτημα πλέον είναι η έγκαιρη διαθεσιμότητα των καυσίμων αυτών όταν οι νέες ευρωπαϊκές υποχρεώσεις αρχίσουν να αυξάνουν τη ζήτηση. Όπως είπε, οι σχετικές επενδύσεις είναι μεγάλου μεγέθους και απαιτούν τουλάχιστον τρία έως τέσσερα χρόνια για να ωριμάσουν και να κατασκευαστούν.
Διαβάστε ακόμη
