Σε τελικό στάδιο προετοιμασίας φαίνεται να εισέρχεται ο διαγωνισμός για την αξιοποίηση του λιμένα Ελευσίνας και συγκεκριμένα για την υποπαραχώρηση τμήματος της χερσαίας ζώνης στην περιοχή της Βλύχας. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, η διαδικασία αναμένεται να προκηρυχθεί μέσα στις επόμενες εβδομάδες.

Πρόκειται για ένα project που έχει ήδη προσελκύσει έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον, ακόμη και πριν από την επίσημη εκκίνηση της διαγωνιστικής διαδικασίας. Η επένδυση συνδέεται με τον σχεδιασμό για τη δημιουργία ενός νέου εμπορευματικού και βιομηχανικού κόμβου στη Δυτική Αττική, ο οποίος εκτιμάται ότι θα έχει σημαντική οικονομική αλλά και γεωπολιτική βαρύτητα για την ευρύτερη περιοχή.

Σε αυτό το πλαίσιο, ανακοινώθηκε χθες μια σημαντική επιχειρηματική συμμαχία για τη διεκδίκηση του έργου. Ο Όμιλος AKTOR και ο Όμιλος ONEX Shipyards & Technologies υπέγραψαν συμφωνία αποκλειστικής στρατηγικής συνεργασίας με στόχο την από κοινού συμμετοχή τους στον επικείμενο διαγωνισμό που θα προκηρύξει το Υπερταμείο.

Η σύμπραξη των δύο ομίλων βασίζεται σε ένα μοντέλο συμπληρωματικών ρόλων. Ο Όμιλος AKTOR θα έχει την ευθύνη για την κατασκευή των απαιτούμενων έργων υποδομής και την ανάπτυξη των λιμενικών εγκαταστάσεων, ενώ η ONEX θα αναλάβει τη λειτουργία και διαχείριση των λιμενικών δραστηριοτήτων.

Η συμβολή της AKTOR στα έργα υποδομών

Η παρουσία του Ομίλου AKTOR θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για την υλοποίηση του σχεδίου, δεδομένης της εμπειρίας που διαθέτει σε σύνθετα έργα υποδομών, λιμενικές εγκαταστάσεις και μεγάλα τεχνικά έργα.

Το επενδυτικό χαρτοφυλάκιο του ομίλου περιλαμβάνει 16 έργα παραχώρησης και ΣΔΙΤ, στοιχείο που του προσδίδει σημαντική τεχνογνωσία στη διαχείριση μεγάλων επενδυτικών projects. Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η εμπειρία αυτή αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα για την υλοποίηση του έργου στην Ελευσίνα, το οποίο αναμένεται να απαιτήσει σημαντικές επενδύσεις σε λιμενικές, οδικές αλλά και σιδηροδρομικές υποδομές.

Καθοριστικό ρόλο για την τελική μορφή της επένδυσης θα παίξει το τεύχος της υποπαραχώρησης που βρίσκεται υπό επεξεργασία. Σε αυτό θα καθοριστούν οι δραστηριότητες που θα παραχωρηθούν, οι υποχρεωτικές επενδύσεις των αναδόχων, αλλά και το συνολικό μοντέλο ανάπτυξης της λιμενικής ζώνης. 

Το σχέδιο της ONEX για βιομηχανικό οικοσύστημα

Από την πλευρά της ONEX, η συμμετοχή στο project συνδέεται με το στρατηγικό σχέδιο που έχει παρουσιάσει ο πρόεδρος του ομίλου, Πάνος Ξενοκώστας, για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου βιομηχανικού οικοσυστήματος γύρω από τα Ναυπηγεία Ελευσίνας.

Η στρατηγική αυτή προβλέπει την ανάπτυξη ενός integrated industrial hub, το οποίο δεν θα περιορίζεται μόνο στη ναυπήγηση και επισκευή πλοίων, αλλά θα λειτουργεί ως πολυδιάστατος κόμβος δραστηριοτήτων που συνδέονται με τη ναυτιλία, την ενέργεια, τις λιμενικές υπηρεσίες και τα logistics.

Στόχος είναι τα ναυπηγεία να αποτελέσουν τον βασικό πυρήνα μιας ευρύτερης αλυσίδας αξίας, γύρω από την οποία θα αναπτυχθούν υπηρεσίες τεχνικής υποστήριξης, ενεργειακές εφαρμογές και δραστηριότητες logistics, αλλά και συνεργασίες με ερευνητικά ιδρύματα για την ανάπτυξη τεχνολογιών που σχετίζονται με την πράσινη μετάβαση της ναυτιλίας.

Σε αυτό το πλαίσιο εξετάζεται η ανάπτυξη υποδομών LNG, εγκαταστάσεων για offshore και nearshore ενεργειακά έργα, καθώς και υπηρεσιών τεχνικής υποστήριξης για θαλάσσια αιολικά πάρκα, με στόχο την εξυπηρέτηση αγορών στα Βαλκάνια και την Ανατολική Ευρώπη.

Υπενθυμίζεται ότι στο πλαίσιο της διαδικασίας εξυγίανσης των Ναυπηγείων Ελευσίνας, η αμερικανική αναπτυξιακή τράπεζα DFC έχει ήδη χρηματοδοτήσει το εγχείρημα με περίπου 125–126 εκατ. δολάρια, δημιουργώντας τη βάση για ένα από τα μεγαλύτερα λιμενικά projects που σχεδιάζονται σήμερα στη χώρα.

Γεωπολιτική σημασία του λιμένα

Πέρα από τη βιομηχανική του διάσταση, το λιμάνι της Ελευσίνας αποκτά και ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν την περιοχή ως έναν κρίσιμο κόμβο που μπορεί να ενισχύσει την αρχιτεκτονική ενεργειακής και αμυντικής ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το ενδιαφέρον της Ουάσιγκτον για τις ελληνικές λιμενικές υποδομές έχει αναδειχθεί το τελευταίο διάστημα, με τη νέα πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, να αναφέρεται στη σημασία των λιμένων για την ανάπτυξη εμπορικών και ενεργειακών δικτύων στην περιοχή.

Στο ευρύτερο παρασκήνιο βρίσκεται και ο στρατηγικός ανταγωνισμός μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας για τον έλεγχο κρίσιμων λιμενικών υποδομών στην Ανατολική Μεσόγειο. Η παρουσία της COSCO στο λιμάνι του Πειραιά έχει ήδη μεταβάλει τις ισορροπίες στον ελληνικό λιμενικό χάρτη, γεγονός που οδηγεί στην αναζήτηση εναλλακτικών κόμβων για τη διακίνηση φορτίων δυτικών εμπορικών συμφερόντων.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελευσίνα εμφανίζεται ως ένας πιθανός εναλλακτικός λιμενικός κόμβος, ο οποίος θα μπορούσε να λειτουργήσει συμπληρωματικά ή και ανταγωνιστικά προς τον Πειραιά, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τις εμπορευματικές ροές προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη.

Διασύνδεση με το Θριάσιο Εμπορευματικό Κέντρο

Καθοριστικό ρόλο στον σχεδιασμό της επένδυσης παίζει και η εγγύτητα του λιμένα Ελευσίνας με το Θριάσιο Εμπορευματικό Κέντρο, το οποίο αναπτύσσεται από την κοινοπραξία Goldair – ΕΤΒΑ ΒΙΠΕ και έχει λάβει χρηματοδότηση και από την DFC.

Η σύνδεση του λιμένα με το Θριάσιο μέσω σιδηροδρομικών και οδικών υποδομών δημιουργεί τις προϋποθέσεις για έναν ολοκληρωμένο εμπορευματικό διάδρομο που θα συνδέει τη Μεσόγειο με τις αγορές των Βαλκανίων και της Κεντρικής Ευρώπης.

Παράλληλα, η ONEX έχει προχωρήσει στη σύσταση της θυγατρικής ONEX Rolling Stock & Integrated Systems (ONEX RSIS), με στόχο τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου κέντρου παραγωγής, συντήρησης και αναβάθμισης τροχαίου υλικού και σιδηροδρομικών συστημάτων στα Ναυπηγεία Ελευσίνας.

Η επένδυση αυτή εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 20 εκατ. ευρώ και στοχεύει να καλύψει ένα σημαντικό κενό του ελληνικού σιδηροδρόμου, δηλαδή τη δυνατότητα βαριάς συντήρησης και ανακαίνισης τροχαίου υλικού εντός της χώρας. 

Πώς θα εξελιχθεί ο διαγωνισμός

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι όροι του διαγωνισμού αναμένεται να δίνουν τη δυνατότητα στον επενδυτή να αξιοποιήσει και όμορες εκτάσεις που ήδη διαθέτει στην περιοχή, στοιχείο που ενισχύει το επενδυτικό ενδιαφέρον.

Σε αυτή την εξίσωση περιλαμβάνονται και τα Ναυπηγεία Ελευσίνας, τα οποία διαθέτουν όμορη έκταση περίπου 400 στρεμμάτων. Πρόσφατη νομοθετική παρέμβαση του υπουργείου Ανάπτυξης άνοιξε τον δρόμο για την αναβάθμιση των ναυπηγείων και την επέκταση των δραστηριοτήτων τους και σε τομείς που συνδέονται με εμπορικές, μεταφορικές και λιμενικές υπηρεσίες.

Παράλληλα, στην ευρύτερη περιοχή διαθέτουν εκτάσεις και άλλοι ιδιώτες, γεγονός που δημιουργεί επιπλέον δυνατότητες για την ανάπτυξη συμπληρωματικών υποδομών.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του Υπερταμείου, στο οποίο υπάγεται ο Οργανισμός Λιμένος Ελευσίνας, στόχος είναι έως το τέλος του έτους να έχουν ολοκληρωθεί τα επιμέρους business plans που θα καθορίσουν τη μορφή της σύμβασης και το επενδυτικό μοντέλο ανάπτυξης της περιοχής.

Η διαγωνιστική διαδικασία αναμένεται να εξελιχθεί σε δύο στάδια. Στην πρώτη φάση θα πραγματοποιηθεί εκδήλωση ενδιαφέροντος, κατά την οποία τα επενδυτικά σχήματα θα υποβάλουν φακέλους συμμετοχής, αποδεικνύοντας την οικονομική τους επάρκεια και την τεχνική τους εμπειρία.

Στη δεύτερη φάση θα ακολουθήσει η κατάθεση δεσμευτικών προσφορών και η διαπραγμάτευση των όρων της υποπαραχώρησης, όπου θα καθοριστούν οι επενδύσεις, οι υποδομές που θα δημιουργηθούν και τα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης του έργου.

Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι πέρα από το σχήμα AKTOR – ONEX, ενδιαφέρον αναμένεται να εκδηλωθεί και από άλλα ισχυρά επενδυτικά σχήματα, γεγονός που προμηνύει έναν ιδιαίτερα ανταγωνιστικό διαγωνισμό.

Το μοντέλο που προκρίνεται ακολουθεί το πλαίσιο υποπαραχωρήσεων που εφαρμόστηκε τα προηγούμενα χρόνια από το ΤΑΙΠΕΔ, όπως στην περίπτωση του λιμένα «Φίλιππος Β΄» της Καβάλας. Σε εκείνη την περίπτωση δεν πωλήθηκαν μετοχές του λιμένα, αλλά παραχωρήθηκε για χρονικό διάστημα 40 ετών συγκεκριμένη δραστηριότητα του εμπορικού λιμένα, με τον επενδυτή να αναλαμβάνει τη χρήση, λειτουργία, συντήρηση και εκμετάλλευση τμήματος της λιμενικής εγκατάστασης.

Διαβάστε ακόμη