Στην τελική ευθεία για τα αποκαλυπτήρια των μέτρων για τη μείωση του ενεργειακού κόστους και την αύξηση της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας βρίσκεται -όπως όλα δείχνουν- η κυβέρνηση, μετά από πολύμηνες ζυμώσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή που βαίνουν προς ολοκλήρωση. Το «πακέτο» που σύμφωνα με τις πληροφορίες θα κινείται σε τρεις άξονες -με κυριότερο την ενίσχυση της αντιστάθμισης που λαμβάνουν οι επιλέξιμες επιχειρήσεις για το έμμεσο κόστος των εκπομπών CO2- είναι «θέμα ημερών» όπως δήλωσε προχθές (Τρίτη 3 Μαρτίου) ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, με τις ανακοινώσεις να αναμένονται ακόμα και την επόμενη εβδομάδα. Η παρέμβαση -που εξαγγέλθηκε επίσημα δια στόματος του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη κατά την Γενική Συνέλευση του ΣΕΒ στις αρχές Οκτωβρίου- οριστικοποιείται πέντε μήνες αργότερα, εν μέσω φόβων για νέο σοκ τιμών ενέργειας στην Ευρώπη λόγω της ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή, με την κυβέρνηση να έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο μέτρων στήριξης των νοικοκυριών (όπως π.χ. το fuel pass και τις επιδοτήσεις στο ρεύμα) αν οι τιμές των καυσίμων στην αντλία και η τιμή της Μεγαβατώρας στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρισμού εκτοξευθούν σε δυσβάσταχτα επίπεδα το αμέσως επόμενο διάστημα. Έρχεται επίσης σε μια περίοδο που το κόστος της ενέργειας στην Ευρώπη -και οι διαρθρωτικοί λόγοι που το διαμορφώνουν σε υψηλότερα επίπεδα σε σχέση με τις ΗΠΑ και την Κίνα- ανεβαίνει πολύ ψηλά στην ατζέντα των κυβερνήσεων της ΕΕ που στην επόμενη Σύνοδο Κορυφής (19 Μαρτίου) θα ζητήσουν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή όχι μόνο να εξετάσει όλες τις συνιστώσες των χονδρικών και των λιανικών τιμών ηλεκτρισμού, αλλά και να επαναξιολογήσει το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών CO2 (Emissions Trading System ή ΕTS) ένα από τα μεγαλύτερα «εργαλεία» της πράσινης μετάβασης, το οποίο όμως έχει γίνει κόκκινο πανί για την ενεργοβόρο βιομηχανία της Ευρώπης αλλά και για μια σειρά ισχυρών ισχυρών βιομηχανικών χωρών που έχουν πληγεί από τα αυξημένα κόστη που αυτό συνεπάγεται, όπως είναι η Γερμανία και η Ιταλία.
Τι θα περιλαμβάνει η παρέμβαση για το βιομηχανικό ρεύμα
Σύμφωνα με πληροφορίες του energygame.gr, ο κεντρικός πυλώνας του πακέτου είναι η ενίσχυση του μηχανισμού αντιστάθμισης για το κόστος CO2, καθώς η κυβέρνηση -μετά από διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή- κατόρθωσε όπως όλα δείχνουν να ανατρέψει την προδιαγεγραμμένη μείωση του συντελεστή για τις εκπομπές CO2 (από 0,73 tCO2/Μεγαβατώρα στο τέλος του 2025 σε περίπου 0,57 tCO2/MWh το 2030 λόγω του κλεισίματος των λιγνιτικών μονάδων της Ελλάδος) και να πετύχει την αύξησή του στα επίπεδα των 0,8 τόνων CO2/ΜWh. Η θετική αυτή εξέλιξη έγινε εφικτή καθώς οι Βρυξέλλες φέρεται να εισάκουσαν το επιχείρημα της Ελλάδας να εισαχθεί στον υπολογισμό και ο περιφερειακός συντελεστής που λαμβάνει υπόψη το ενεργειακό αποτύπωμα γειτονικών χωρών όπως η Βουλγαρία και η Ρουμανία. Σε κάθε περίπτωση, αυτό σημαίνει ότι αποτρέπεται το σενάριο μείωσης (που είχε υπολογιστεί σε 17 εκατ. ευρώ ετησίως περίπου για την επόμενη πενταετία) των πόρων που διοχετεύονται για την αντιστάθμιση CO2 στις επιλέξιμες επιχειρήσεις (περίπου 60 τον αριθμό στην Ελλάδα) και αντ’ αυτού δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για αύξησή του φέτος (ενδεχομένως στα 270-280 εκατ. έναντι 250 εκατ. που είχε αρχικά υπολογιστεί) και για τα επόμενα χρόνια, αν και τα ποσά συναρτώνται με το ύψος των τιμών των εκπομπών CO2, με τις εκτιμήσεις για σταθερά αυξητική πορεία να τίθενται εν αμφιβόλω λόγω και των πολιτικών διεργασιών για μεταρρύθμιση του ETS.
Η ενίσχυση του μηχανισμού αντιστάθμισης και τα άλλα δυο μέτρα
Η ενίσχυση της αντιστάθμισης -που δείχνει να είναι το κύριο «εργαλείο» για τη μείωση του ενεργειακού κόστους της βιομηχανίας- θα πλαισιωθεί κατά τις πληροφορίες από δυο ακόμα μέτρα. Το πρώτο είναι το σχήμα κρατικών ενισχύσεων ύψους 400 εκατ. ευρώ που εγκρίθηκε πρόσφατα στο πλαίσιο του CISAF, (δηλαδή του νέου πλαισίου της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις στην ενεργοβόρο βιομηχανία στο κάδρο της Καθαρής Βιομηχανικής Συμφωνίας), και το οποίο προβλέπει απευθείας επιδότηση ή/και φορολογικές διευκολύνσεις σε επενδυτικά σχέδια που ενισχύουν την παραγωγική ικανότητα των επιλέξιμων επιχειρήσεων στον τομές των καθαρών τεχνολογιών. Εκτιμάται ότι μεταξύ των project που αναμένεται να λάβουν ενίσχυση στη βάση αυτού του σχήματος είναι η επένδυση της Metlen για παραγωγή γαλλίου στη μονάδα του Αγίου Νικολάου καθώς και οι επενδύσεις για δέσμευση CO2 των τσιμεντοβιομηχανιών ΤΙΤΑΝ και ΑΓΕΤ Ηρακλής (project «Ήφαιστος» και «Όλυμπος» αντίστοιχα) που έχουν υπαχθεί στο καθεστώς των Στρατηγικών Επενδύσεων. Εδώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι η τσιμεντοβιομηχανία -σε επίπεδο ΕΕ-δεν είναι επιλέξιμος κλάδος για αντιστάθμιση CO2, καθώς εκτιμάται ότι δεν αντιμετωπίζει κίνδυνο διαρροής άνθρακα από τρίτες χώρες εκτός ΕΕ, οπότε η κυβέρνηση αναζητούσε άλλους τρόπους στήριξης.
Το δεύτερο μέτρο αφορά σε ένα κονδύλι της τάξης των 200 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Εκσυγχρονισμού της ΕΕ για χρηματοδότηση παρεμβάσεων ενεργειακής εξοικονόμησης και αύξησης της παραγωγικότητας, με κεφάλαια που θα προέλθουν από το Ταμείο Εκσυγχρονισμού της ΕΕ.
Επιφυλακτική η βιομηχανία εν αναμονή των επίσημων ανακοινώσεων
Οι εκπρόσωποι της βιομηχανίας περιμένουν τις επίσημες ανακοινώσεις για να τοποθετηθούν, τηρούν πάντως επιφυλακτική στάση σχολιάζοντας ότι το μοναδικό «χειροπιαστό» μέτρο είναι η αντιστάθμιση, η οποία όμως χορηγείται εδώ και χρόνια, και η ενίσχυση του μηχανισμού (που συνοδεύεται από πολλές αβεβαιότητες και «αστερίσκους») δεν βελτιώνει ουσιωδώς τη θέση των βιομηχανιών. Τα δε υπόλοιπα μέτρα είναι προφανώς ευπρόσδεκτα στο μέτρο που στηρίζουν παραγωγικές επενδύσεις, δεν «απαντούν» όμως ευθέως στο θέμα του υψηλού κόστους του ρεύματος που ήταν το βασικό ζητούμενο. Είναι σαφές ότι ο πήχης της στήριξης συνολικά τίθεται πολύ χαμηλότερα σε σχέση με το «ιταλικό μοντέλο» -που προέβλεπε απευθείας επιδότηση της τιμής ρεύματος για τις επιλέξιμες επιχειρήσεις και είχε προτείνει ο ΣΕΒ, το οποίο όμως ως γνωστόν δεν προχώρησε λόγω των ενστάσεων των Βρυξελλών. Την ίδια στιγμή, η ΕΒΙΚΕΝ τονίζει ότι εάν τα μέτρα στήριξης περιορίζονται κατ΄ουσία μόνο στη βελτίωση της αντιστάθμισης δεν είναι επαρκή και ουσιαστικά εφόσον πρόκειται για κεκτημένο μέτρο που αφορά μόνο 57 μεγάλες βιομηχανίες. Εκφράζει δε ενστάσεις για την μη πρόκριση της επιδότησης του ρεύματος στο πλαίσιο του σχετικού κεφαλαίου του CISAF, υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε να συμψηφιστεί με την αντιστάθμιση, εφόσον η τελευταία χορηγηθεί αποκλειστικά για το 50% της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας το οποίο δεν μπορεί να επιδοτηθεί μέσω της προσωρινής επιδότησης ρεύματος που προβλέπει το CISAF, με βάση τον κανόνα του 50%.
Διαβάστε ακόμη
