Το παρών έδωσε η EnEarth, η θυγατρική της Energean που υλοποιεί το έργο της υπόγειας αποθήκης CO2 του Πρίνου, στη δημόσια διαβούλευση της ΕΕ για τις αγορές και τις υποδομές CO2, μαζί με τρεις ακόμα ελληνικές εταιρείες. Η EnEarth σημειώνει ότι η τοποθέτησή της αντανακλά την οπτική μιας εταιρείας που βρίσκεται αντιμέτωπη με «ολόκληρο τον κύκλο ζωής ενός έργου αποθήκευσης CO₂, συμπεριλαμβανομένων της αδειοδότησης, της χρηματοδότησης, του διασυνοριακού συντονισμού, της εμπορικής δομής και της διαχείρισης μακροχρόνιας ευθύνης. Και τονίζει ότι ένα κεντρικό μήνυμα που προκύπτει από την εμπειρία της είναι ότι η δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα (CCS) αποτελεί ένα από τα στοιχεία της πορείας απανθρακοποίησης της ΕΕ με τη μεγαλύτερη ένταση κεφαλαίου. «Τα έργα αποθήκευσης CO₂, ειδικότερα, απαιτούν σημαντικές αρχικές κεφαλαιουχικές δαπάνες, μεγάλους χρόνους ανάπτυξης και ανάληψη κινδύνων που δεν είναι συνηθισμένοι σε παραδοσιακές βιομηχανικές επενδύσεις, όπως γεωλογικό κίνδυνο, υποχρεώσεις μακροχρόνιας συγκράτησης, ρυθμιστικό και πολιτικό κίνδυνο, καθώς και ουσιαστική αβεβαιότητα σχετικά με τους μελλοντικούς όγκους CO₂ και τα ποσοστά αξιοποίησης, ιδίως κατά τα πρώτα στάδια ανάπτυξης της αγοράς».
Κρίσιμη η σταθερότητα και προβλεψιμότητα του ευρωπαϊκού πλαισίου σύμφωνα με την EnEarth
Στο πλαίσιο αυτό, η EnEarth εκτιμά ότι η αποτελεσματικότητα του επερχόμενου ευρωπαϊκού πλαισίου για τις αγορές και τις υποδομές CO₂ θα εξαρτηθεί κρίσιμα από το κατά πόσο θα παρέχει ρυθμιστική σταθερότητα, προβλεψιμότητα και αξιοπιστία αντίστοιχη με εκείνη που επέτρεψε την ανάπτυξη των δικτύων ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Κατά την άποψή της, «το πλαίσιο θα πρέπει να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στην έγκαιρη και δεσμευτική ρυθμιστική προβλεψιμότητα για τους επενδυτές, ειδικά για έργα πρώτης γενιάς και πρωτοπόρα έργα όπως το Prinos CO₂ Storage Project. Αυτό περιλαμβάνει σαφήνεια σχετικά με τα καθεστώτα πρόσβασης στη μεταφορά και αποθήκευση, τις αρχές που διέπουν τα τιμολόγια και την αποζημίωση, τους μηχανισμούς κατανομής δυναμικότητας και την κατανομή ευθύνης και έκθεσης στο ETS (σ.σ. σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων ρύπων της ΕΕ) σε όλη την αλυσίδα αξίας».
Μεταξύ άλλων, το πλαίσιο θα πρέπει να διασφαλίζει την υποχρέωση των εθνικών Ρυθμιστικών Αρχών να εκδίδουν τις απαιτούμενες αποφάσεις έγκαιρα, εντός καθορισμένων και εύλογων προθεσμιών. Οι αποφάσεις θα πρέπει επίσης να προστατεύονται από αναδρομικές αλλαγές.
H ανάγκη για διασφάλιση βιώσιμων αποδόσεων στις επενδύσεις σε CCS
Η EneEarth θεωρεί επίσης ουσιώδες το νέο πλαίσιο να αναγνωρίζει ρητά τον ετερογενή και αναδυόμενο χαρακτήρα της αγοράς CO2 και να διασφαλίζει ότι οι επενδυτές μπορούν να αποκομίσουν κατάλληλη και ανάλογη απόδοση επί της επένδυσής τους. «Οι υποδομές μεταφοράς και αποθήκευσης CO₂ δεν θα αναπτυχθούν σε κλίμακα, εκτός εάν το ρυθμιστικό πλαίσιο αντιμετωπίζει ρητά την αποζημίωση, τις προσαρμοσμένες στον κίνδυνο αποδόσεις και τα κίνητρα για κατασκευή υποδομών πριν από την πλήρη ωρίμανση της ζήτησης, όπου αυτό δικαιολογείται από τους κλιματικούς στόχους της ΕΕ. Ελλείψει αξιόπιστων αποδόσεων, η αποθηκευτική ικανότητα — η οποία είναι δομικά περιορισμένη και γεωγραφικά συγκεντρωμένη — δεν θα υλοποιηθεί με τον απαιτούμενο ρυθμό», τονίζεται μεταξύ άλλων.
H διασυνοριακή διάσταση της αγοράς δέσμευσης και αποθήκευσης CO2
Τέλος, η εταιρεία υπογραμμίζει τη σημασία της διασυνοριακής διάστασης του CCS. Όπως επισημαίνει, «Για πολλά κράτη μέλη, ιδίως στη Νότια Ευρώπη, οι εγχώριες επιλογές αποθήκευσης είναι περιορισμένες ή θα αναπτυχθούν σταδιακά. Το ευρωπαϊκό πλαίσιο θα πρέπει επομένως να διευκολύνει διασυνοριακές λύσεις, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης σε αποθήκευση εκτός εθνικών συνόρων και, όπου ενδείκνυται, σε γειτονικές τρίτες χώρες, υπό την προϋπόθεση ύπαρξης ισχυρών ισοδύναμων προτύπων για την περιβαλλοντική προστασία, την ασφάλεια, την παρακολούθηση, την αναφορά και την ευθύνη».
Συμπερασματικά, η EnEarth θεωρεί ότι η επερχόμενη νομοθετική πρωτοβουλία της ΕΕ για τις αγορές και τις υποδομές CO₂ θα πρέπει να βασιστεί στα ρυθμιστικά διδάγματα των ενεργειακών αγορών της Ευρώπης. Θα πρέπει να παρέχει έγκαιρα, δεσμευτικά και σταθερά ρυθμιστικά σήματα προς τους επενδυτές· να επιτρέπει αναλογική, χρονικά περιορισμένη ευελιξία για πρώιμα έργα· να εξασφαλίζει έγκαιρη, τεκμηριωμένη και εντός προθεσμιών λήψη ρυθμιστικών αποφάσεων· να προστατεύει από αναδρομικές ρυθμιστικές αλλαγές· και να προσφέρει ένα πλαίσιο στο οποίο οι κεφαλαιοβόρες υποδομές CCS μπορούν να χρηματοδοτηθούν και να αναπτυχθούν σε κλίμακα. «Μόνο υπό αυτές τις συνθήκες μπορεί το CCS να εκπληρώσει τον ρόλο που του αναλογεί στη στρατηγική της ΕΕ για το κλίμα και τη βιομηχανία», καταλήγει.
Διαβάστε ακόμη
