Ξεπερνώντας τα $5 τρισ. σε αξία το 2024 και με εκτιμήσεις για άνοδο έως και πάνω από τα $7 τρισ.έως το 2030 καθιστώντας την πράσινη οικονομία έναν από τους πιο δυναμικούς τομείς ανάπτυξης στον πλανήτη – δεύτερο μόνο στην τεχνολογία και κύριο μοχλό οικονομικής ανάπτυξης για τις επιχειρήσεις και κυβερνήσεις παγκοσμίως.

Ανάλυση του World Economic Forum, τονίζει ότι οι επιχειρήσεις έχουν πλέον μεγάλες ευκαιρίες να αυξήσουν τα έσοδά τους μέσω πράσινων προϊόντων και τεχνολογιών, ενώ οι κυβερνήσεις μπορούν να επιταχύνουν το ΑΕΠ, να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα και να δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας. Για τις επιχειρήσεις, η αγορά αυτή προσφέρει σημαντικές ευκαιρίες για ανθεκτική ανάπτυξη. Η μείωση των εκπομπών έχει οδηγήσει μέχρι σήμερα την πλειονότητα της αξίας (78%), με επικεφαλής τον τομέα των μεταφορών και κινητικότητας, που αντιπροσωπεύει το 30% των συνολικών εσόδων από τις πράσινες αγορές. Οι λύσεις προσαρμογής και ανθεκτικότητας έχουν επίσης κερδίσει έδαφος, αντιπροσωπεύοντας το 22% της συνολικής ζήτησης, κυρίως μέσω γεωργικών εισροών προσαρμοσμένων στο κλίμα, ανθεκτικών δομικών υλικών και τεχνολογιών ψύξης.

Οι εταιρείες αυξάνουν τα πράσινα έσοδα ταχύτερα από τα συμβατικά

Μεταξύ 2020-2024, 6.500+ εισηγμένες εταιρείες αύξησαν τα πράσινα έσοδα κατά 12% ετησίως – δύο φορές ταχύτερα από τα συμβατικά. Οι εταιρείες όπου τα πράσινα προϊόντα αποτελούν σημαντικό μέρος της δραστηριότητάς τους είδαν CAGR >30%. Οι εννέα από τις 11 μεγαλύτερες βιομηχανίες παρουσίασαν ταχύτερη ανάπτυξη στα πράσινα έσοδα. Ο ενεργειακός τομέας ξεχώρισε με πράσινα έσοδα +33% CAGR έναντι +14% στα συμβατικά. Ακόμη και στους βιομηχανικούς τομείς, η ζήτηση για πράσινες λύσεις αυξήθηκε ~10%.

Πρόσβαση σε φθηνότερο κεφάλαιο και υψηλότερες αποτιμήσεις

Οι εταιρείες με πράσινα έσοδα συχνά απολαμβάνουν χαμηλότερο κόστος κεφαλαίου (~43 μονάδες βάσης χαμηλότερο WACC) ενώ η πρόσβαση σε φθηνότερο κεφάλαιο ενισχύει τις επενδύσεις σε πράσινη ανάπτυξη, δημιουργώντας κύκλο θετικής επίδρασης σε έσοδα, χρηματοοικονομική απόδοση και αποτίμηση.

Επιπρόσθετα, οι εταιρείες με σημαντικά πράσινα έσοδα παρουσιάζουν προσαυξήσεις στην αποτίμηση: πχ, εταιρείες με ~20% πράσινα έσοδα είδαν 6% αύξηση P/R και EV/R, ενώ εταιρείες με 60-70% πράσινα έσοδα είχαν πάνω από διπλάσιο πριμ.

Τα κλειδιά επιτυχίας

Η πράσινη ανάπτυξη δεν διαφέρει θεμελιωδώς από άλλες στρατηγικές ανάπτυξης. Ωστόσο, οι αγορές πράσινων προϊόντων είναι πιο νεοσύστατες και βασίζονται σε τεχνολογίες αρχικής ωριμότητας. Οι εταιρείες που επιτυγχάνουν διαθέτουν:

  • Σαφή σκοπό και στρατηγική
  • Ελκυστική πρόταση
  • Ευέλικτο λειτουργικό μοντέλο

Και αξιοποιούν τρία «εργαλεία επιτάχυνσης ανάπτυξης»:

  1. Τεχνολογική ωριμότητα και αποδοτικότητα κόστους
  2. Διαμόρφωση και πλοήγηση ρυθμιστικού πλαισίου και οικοσυστημάτων
  3. Πρόσβαση σε έξυπνο κεφάλαιο

Οι τέσσερις ευκαιρίες για εταιρείες

  1. Διευκόλυνση πράσινων επιλογών για πελάτες: Υπάρχει μια αναξιοποίητη αγορά για πραγματικά βιώσιμα προϊόντα. Οι εταιρείες που προσφέρουν πρώτες τέτοια προϊόντα μπορούν να επωφεληθούν από ταχύτερη ανάπτυξη και μεγαλύτερο μερίδιο αγοράς. Αυτό περιλαμβάνει τη βελτίωση της προσβασιμότητας, την ενημέρωση των πελατών για τα περιβαλλοντικά οφέλη και την παροχή επιλογών που διευκολύνουν την οικολογική συνείδηση στις αγορές.
  2. Δημιουργία επιχειρηματικών σεναρίων για πράσινα προϊόντα: Μειώνοντας το κόστος πράσινων τεχνολογιών και επιταχύνοντας την υιοθέτηση από το ευρύ κοινό, οι εταιρείες μπορούν να αυξήσουν το συνολικό δυναμικό της αγοράς, να προστατεύσουν τα περιθώρια κέρδους τους και να ενισχύσουν την ανταγωνιστική τους θέση. Η επένδυση σε καινοτομία και κλιμάκωση πράσινων προϊόντων μπορεί να αποφέρει σημαντικά οφέλη στο μέλλον.
  3. Δημιουργία ζήτησης: Η ζήτηση για πράσινες λύσεις εξακολουθεί να είναι περιορισμένη σε πολλούς τομείς. Οι εταιρείες μπορούν να ενεργοποιήσουν τη ζήτηση μέσω:
    o Κατανόησης και επικοινωνίας της πραγματικής αξίας των προϊόντων τους
    o Συνεργασιών για πρώιμες πωλήσεις και δοκιμές
    o Συγκέντρωσης ζήτησης μέσω κοινοπραξιών, όπως η First Movers Coalition
    o Προσαρμογής στρατηγικής go-to-market για νέες αγορές
  4. Διαμόρφωση κανόνων αγοράς: Οι εταιρείες μπορούν να συνεργαστούν με ρυθμιστικές αρχές και συναδέλφους για να μετατρέψουν πολιτικούς στόχους σε πρακτικά αποτελέσματα, όπως:
    o Διαμόρφωση κινήτρων
    o Αφαίρεση εμποδίων επενδύσεων
    o Συνεργασία σε πρότυπα και διαδικασίες για να διευκολύνουν την κλιμάκωση των πράσινων λύσεων

Ευκαιρίες για κυβερνήσεις

  1. Σαφείς μακροπρόθεσμοι στόχοι απανθρακοποίησης: Καθορίζοντας μακροπρόθεσμους και αξιόπιστους στόχους, οι κυβερνήσεις παρέχουν σταθερότητα στον προγραμματισμό επιχειρήσεων και ενθαρρύνουν ιδιωτικές επενδύσεις. Αποφεύγεται η αστάθεια που προκαλείται από συχνές αλλαγές πολιτικής ή ρυθμίσεων.
  2. Δημόσιες προμήθειες για πρώιμη ζήτηση: Οι κυβερνήσεις μπορούν να δημιουργήσουν σημαντική ζήτηση για πράσινα προϊόντα μέσω δημόσιων συμβάσεων. Για παράδειγμα, οι χώρες του ΟΟΣΑ δαπανούν $6,5–8,5 τρισ. ετησίως σε προμήθειες (12-13% ΑΕΠ ΟΟΣΑ), γεγονός που μπορεί να ενισχύσει πρώιμη υιοθέτηση και κλιμάκωση.
  3. Μείωση κινδύνου ιδιωτικών επενδύσεων: Η κλιμάκωση πράσινων τεχνολογιών απαιτεί ιδιωτικές επενδύσεις, οι οποίες συχνά αντιμετωπίζουν υψηλό αντιληπτό κίνδυνο και αβέβαιες αποδόσεις. Μέτρα μείωσης κινδύνου, όπως εγγυήσεις, επιδοτούμενο κεφάλαιο, μακροχρόνιες συμβάσεις αγοράς και σταθερές πολιτικές, μπορούν να προσελκύσουν θεσμικούς επενδυτές.
  4. Αφαίρεση εμποδίων τεχνολογίας και υποδομών: Καθυστερήσεις αδειοδότησης, ελλείψεις υποδομών και έλλειψη δεξιοτήτων επιβραδύνουν την υιοθέτηση περισσότερο από το κόστος τεχνολογίας. Η γρήγορη αδειοδότηση έργων, η αναβάθμιση δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού και ο εκσυγχρονισμός δικτύων θα μειώσουν σημαντικά αυτά τα εμπόδια.
  5. Ευθυγράμμιση οικονομικών κινήτρων: Για πλήρη αξιοποίηση των πράσινων αγορών, οι κυβερνήσεις μπορούν να εναρμονίσουν τα κίνητρα έτσι ώστε επιδοτήσεις, τιμολόγηση άνθρακα και στοχευμένες υποστηρικτικές δράσεις να δημιουργούν ίσους όρους για λύσεις χαμηλού άνθρακα. Αυτό περιλαμβάνει και αναθεώρηση επιδοτήσεων σε ορυκτά καύσιμα.
  6. Ανάπτυξη προτύπων για πράσινες αγορές: Η έλλειψη προτύπων δημιουργεί περιττά κόστη συναλλαγών. Η θέσπιση σαφών και συνεπών προτύπων για το τι θεωρείται “πράσινο” και η εναρμόνιση τους μεταξύ χωρών θα αυξήσει την εμπιστοσύνη, θα διευκολύνει τη διαλειτουργικότητα και θα επιταχύνει την κλιμάκωση των αγορών

Καλές πρακτικές: Τι δείχνουν 14 case studies

  1. Schneider Electric: Ενσωμάτωση πράσινου μετασχηματισμού για βιώσιμη ανάπτυξη. Η Schneider Electric ενσωμάτωσε τη βιωσιμότητα στον πυρήνα της στρατηγικής της μέσω του Schneider Sustainability Impact. Εστίασε σε εξηλεκτρισμό, αυτοματισμό και ψηφιοποίηση και πλέον η πράσινη ανάπτυξη αποτελεί πλέον βασικό μοχλό εσόδων και ανταγωνιστικότητας.
  2. Heidelberg Materials: Κλιμάκωση τσιμέντου με δέσμευση άνθρακα μέσω νέων πράσινων προτύπων. Η Heidelberg ανέπτυξε τσιμέντο με CCS και εφάρμοσε chain-of-custody μοντέλα ώστε να πωλεί net-zero προϊόντα ανεξάρτητα από την τοποθεσία παραγωγής. Έτσι δημιούργησε εμπορική ζήτηση για μια ακριβή αλλά κρίσιμη τεχνολογία.
  3. Johnson Controls: Επιχειρηματικό μοντέλο βασισμένο στις ανάγκες των πελατών για εξοικονόμηση κόστους και ενέργειας. Η Johnson Controls σχεδίασε λύσεις ενεργειακής απόδοσης (αντλίες θερμότητας, smart buildings) που μειώνουν άμεσα λειτουργικό κόστος και εκπομπές. Το οικονομικό όφελος για τον πελάτη αποτελεί τον βασικό μοχλό υιοθέτησης.
  4. Xylem: Ενίσχυση ομαδικότητας για την επιτάχυνση της πράσινης ανάπτυξης. Η Xylem επένδυσε σε ανθρώπινο δυναμικό, δεξιότητες και οργανωτική ευθυγράμμιση με επίκεντρο την ασφάλεια νερού. Αυτό επέτρεψε ταχύτερη ανάπτυξη καινοτόμων και ψηφιακών λύσεων διαχείρισης υδάτων.
  5. Heidelberg Materials: Αξιοποίηση υφιστάμενων υποδομών για αύξηση της κυκλικότητας στο σκυρόδεμα. Η εταιρεία χρησιμοποίησε υπάρχοντα assets για πλήρη ανακύκλωση σκυροδέματος, μειώνοντας εκπομπές και ανάγκη για πρωτογενείς πρώτες ύλες χωρίς σημαντική αύξηση κόστους.
  6. Holcim: Καινοτομία για οικονομικά αποδοτική κλιμάκωση της απανθρακοποίησης. Η Holcim συνδύασε τεχνολογική καινοτομία, νέα προϊόντα χαμηλού άνθρακα και αποδοτικές διαδικασίες. Η απανθρακοποίηση εξελίχθηκε σε κερδοφόρο στρατηγική με ισχυρή αύξηση εσόδων.
  7. OCP Group: Επενδύσεις σε ανώριμες τεχνολογίες μέσω ισορροπημένου χαρτοφυλακίου. Η OCP επενδύει σταδιακά σε πρώιμες τεχνολογίες όπως η πράσινη αμμωνία. Το διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο μειώνει τον τεχνολογικό κίνδυνο και προετοιμάζει τη μελλοντική μεγαλύτερη κλίμακα.
  8. ReNew: Κλιμάκωση ΑΠΕ μέσω ευθυγράμμισης πολιτικής και κεφαλαίων. Η ReNew αξιοποίησε το σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο και μακροχρόνια συμβόλαια για να αναπτυχθεί γρήγορα σε αναδυόμενες αγορές, μειώνοντας το κεφαλαιακό και επενδυτικό ρίσκο.
  9. Ørsted: Μετασχηματισμός από εταιρεία ορυκτών καυσίμων σε ηγέτη ανανεώσιμης ενέργειας. Η Ørsted μετασχημάτισε επιτυχημένα το επιχειρηματικό της μοντέλο, αποεπενδύοντας από ορυκτά καύσιμα και εστιάζοντας σε offshore αιολικά.
  10. Bayer: Οργανική ανάπτυξη μέσω καινοτομίας βασισμένης στην αγροτική έρευνα και ανάπτυξη. Η Bayer επενδύει συστηματικά σε αγροτικό R&D, αναπτύσσοντας σπόρους και λύσεις που αυξάνουν αποδόσεις, μειώνουν εισροές και περιορίζουν εκπομπές στην αγροδιατροφή.
  11. Schneider Electric: Κλιμάκωση λύσεων ενεργειακής διαχείρισης μέσω οργανικών επενδύσεων. Η Schneider αξιοποίησε την ψηφιακή πλατφόρμα EcoStruxure για να επεκτείνει λύσεις ενεργειακής αποδοτικότητας με επαναλαμβανόμενα έσοδα και χαμηλό ρίσκο.
  12. Holcim: Αξιοποίηση συγχωνεύσεων και εξαγορών ως μοχλό κερδοφόρας πράσινης ανάπτυξης. Η Holcim χρησιμοποίησε στοχευμένα M&A για να επεκτείνει την πλατφόρμα κυκλικής κατασκευής ECOCycle, επιταχύνοντας την ανάπτυξη χαμηλού άνθρακα λύσεων.
  13. Ecolab & Digital Realty: Απελευθέρωση πράσινης ανάπτυξης μέσω έξυπνων λύσεων διαχείρισης νερού. Η Ecolab, σε συνεργασία με τη Digital Realty, ανέπτυξε λύσεις για data centers που μειώνουν κατανάλωση νερού και ενέργειας, ενισχύοντας ταυτόχρονα την ανθεκτικότητα.
  14. Bayer, Bunge & Chevron: Μείωση ρίσκου νέας αλυσίδας αξίας μέσω συνεργασίας. Οι τρεις εταιρείες δημιούργησαν πλήρη αλυσίδα αξίας για βιώσιμα καύσιμα αεροπορίας (CoverCress), με μακροχρόνια συμβόλαια που μειώνουν επενδυτικό και εμπορικό ρίσκο.

Ανταγωνιστικές οι λύσεις απανθρακοποίησης

Πάνω από το ήμισυ των συνολικών εκπομπών θα μπορούσαν να μειωθούν με λύσεις που είναι ήδη ανταγωνιστικές κόστους, ενώ ένα ακόμη 20% θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί με λύσεις με μικρό μειονέκτημα κόστους. Δοκιμασμένες λύσεις όπως ενεργειακή απόδοση, ηλιακά φωτοβολταϊκά (PV), αιολική ενέργεια και ηλεκτρικά οχήματα κλιμακώνονται γρήγορα σε πολλές γεωγραφίες, μεταβάλλοντας την παγκόσμια ενεργειακή ισορροπία. Ακόμα και χωρίς επιδοτήσεις, οι περισσότερες από αυτές τις τεχνολογίες είναι έτοιμες για παγκόσμια ανάπτυξη. Την τελευταία δεκαετία, βασικές τεχνολογίες μείωσης εκπομπών όπως ηλιακά PV, αιολική ενέργεια και μπαταρίες EV παρουσίασαν εκρηκτική αύξηση δυναμικότητας, συχνά ξεπερνώντας τις προβλέψεις των ειδικών. Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι προβλέψεις δυναμικότητας ηλιακών PV για το 2030 αυξήθηκαν 84 φορές ταχύτερα από τις εκτιμήσεις των αρχών του 2000, η αιολική ενέργεια 11 φορές και η ανάπτυξη μπαταριών EV 9 φορές.

Η ταχεία αυτή ανάπτυξη υποστηρίχθηκε εν μέρει από μεγαλύτερη μείωση κόστους από την αναμενόμενη. Από το 2010, το μέσο κόστος των ηλιακών PV μειώθηκε κατά ~90%, το κόστος αιολικής ενέργειας υπεράκτιας μείωσης κατά ~50% και το κόστος μπαταριών λιθίου-σιδήρου κατά ~90%. Ως αποτέλεσμα, στις περισσότερες γεωγραφίες, αυτές οι τεχνολογίες δεν έχουν πλέον πλεονέκτημα κόστους έναντι των ορυκτών καυσίμων.

Τεχνολογίες βαθιάς απανθρακοποίησης

Οι τεχνολογίες βαθιάς απανθρακοποίησης αφορούν τους τομείς που είναι δύσκολο να μειωθούν οι εκπομπές, όπως η βαριά βιομηχανία (χάλυβας, τσιμέντο και σκυρόδεμα, αλουμίνιο, χημικά και διύλιση) και οι μακρινές μεταφορές (αεροπλάνα, ναυτιλία, φορτηγά), οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 25-30% των παγκόσμιων εκπομπών. Αυτές οι τεχνολογίες επιτρέπουν σημαντική μείωση ή ακόμα και μόνιμη απομάκρυνση του CO₂.

Σε αυτό το πλαίσιο, εξετάζονται:

  • Χαμηλού άνθρακα υδρογόνο, απαραίτητο για τη βιομηχανία διεργασιών και ως μέσο αποθήκευσης ενέργειας μεγάλης διάρκειας.
  • Δέσμευση, χρήση και αποθήκευση άνθρακα (CCUS), κρίσιμη για τη δέσμευση εκπομπών από τσιμέντο, χημικά και άλλες εντατικές βιομηχανίες.
  • Προηγμένα βιοκαύσιμα, για αντικατάσταση ορυκτών καυσίμων στις δύσκολες μεταφορές.

Διαβάστε ακόμη