Ενεργό ρόλο στον διάλογο που έχει ανοίξει σε επίπεδο ΕΕ για το πώς πρέπει να δρομολογηθεί ο ψηφιακός μετασχηματισμός του κλάδου ενέργειας και η είσοδός του στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης διεκδικεί η ΔΕΗ, καθώς ετοιμάζεται να εισάγει την ΑΙ σε όλες τις λειτουργίες της και να μπει δυναμικά στον κλάδο των data centers, με αιχμή του δόρατος το mega data center στην Κοζάνη, project που μπορεί να φτάσει τα 5,7 δισ. ευρώ στην πλήρη ανάπτυξή του. Στο πλαίσιο αυτό, δεν προξενεί εντύπωση που η ΔΕΗ κατέθεσε ολοκληρωμένη πρόταση με συγκεκριμένα μέτρα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τον Στρατηγικό Οδικό Χάρτη Ψηφιοποίησης και Τεχνητής Νοημοσύνης στον τομέα της ενέργειας που επεξεργάζεται η Κομισιόν, αναδεικνύοντας τις προκλήσεις, τις ευκαιρίες και τις προϋποθέσεις ώστε η Ευρώπη να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητες της ΑΙ για να ενισχύσει την ανθεκτικότητα των ενεργειακών υποδομών της.

Το στίγμα της παρέμβασης της ΔΕΗ προς τις Βρυξέλλες έδωσε ο Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος Αλέξανδρος Πατεράκης, λίγες ημέρες αφότου ο επικεφαλής της Επιχείρησης Γιώργος Στάσσης είχε παρουσιάσει αναλυτικά το σχέδιο για την επανεφεύρεση της ΔΕΗ με βάση την Τεχνητή Νοημοσύνη και την πορεία του project του data center στην Κοζάνη, στο πλαίσιο του Capital Markets Day στο Λονδίνο. Στο πλαίσιο της συμμετοχής του σε ειδική εκδήλωση στις Βρυξέλλες και με την ιδιότητά του ως μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου Ενέργειας της Digital Europe (του ευρωπαϊκού συνδέσμου των εταιρειών που βρίσκονται σε φάση ψηφιακού μετασχηματισμού), ο κ. Πατεράκης τόνισε ότι η ΕΕ αναγνωρίζει τις συνέπειες της ψηφιακής επανάστασης και της εισβολής της ΑΙ στο ενεργειακό σύστημα, από την αύξηση της ζήτησης για ηλεκτρισμό (την οποία η ΔΕΗ υπολογίζει στο 25% σε Ελλάδα και Ρουμανία για την επόμενη δεκαετία), έως την ανάγκη για αξιόπιστα πλαίσια ανταλλαγής δεδομένων και την ταχύτερη ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης σε όλη την αλυσίδα αξίας της ενέργειας. Η ΔΕΗ υπογραμμίζει πως η ΑΙ θα αλλάξει ριζικά τον ενεργειακό κλάδο, βελτιώνοντας τις προβλέψεις σε πραγματικό χρόνο, διευκολύνοντας τη διαχείριση των δικτύων και συμβάλλοντας στην εξισορρόπηση των στοχαστικών ΑΠΕ. Ωστόσο, αν και οι δυνητικές χρήσεις της ΑΙ είναι πολυάριθμες, είναι απαραίτητο η Ευρώπη να προτεραιοποιήσει τις πιο επιδραστικές εφαρμογές στην ενέργεια και να αντιμετωπίσει τα εμπόδια στην ενσωμάτωση των data centers στα συστήματα ηλεκτρισμού.

ΔΕΗ: Τρεις προτεραιότητες για βιώσιμη μετάβαση του κλάδου ενέργειας στην εποχή της ΑΙ

«Για εταιρείες όπως η ΔΕΗ που βρίσκεται σε φάση μετεξέλιξης από παραδοσιακό ενεργειακό όμιλο σε σύγχρονη, ψηφιοποιημένη powertech εταιρεία, αλλά και για το ευρύτερο σύστημα ηλεκτρισμού, είναι κρίσιμο η Ευρώπη να αδράξει τις ευκαιρίες που προκύπτουν», τόνισε ο κ. Πατεράκης σε ανάρτησή του στο LinkedIn, εξειδικεύοντας στη συνέχεια τα τρία βασικά «συστατικά» που πρέπει να εμπεριέχει ο οδικός χάρτης της ΔΕΗ, κατά την άποψη της Επιχείρησης:

1.Απελευθέρωση της ΑΙ για την ενέργεια: Η Ευρώπη χρειάζεται ασφαλή, υψηλής ποιότητας περιβάλλοντα ανταλλαγής δεδομένων, ισχυρά εργαλεία ανωνυμοποίησης και αναβαθμισμένα  ευρωπαϊκά  «εργοστάσια ΑΙ», στο πλαίσιο ενός διαφανούς, υπό την Επιτροπή, πλαισίου διακυβέρνησης για τα foundation models.

2.Βιώσιμη ενσωμάτωση των κέντρων δεδομένων: Η αδειοδότηση των δικτύων πρέπει να επιταχυνθεί μέσω «ειδικών περιοχών επιτάχυνσης των επενδύσεων σε δίκτυα» (grid acceleration areas), με σαφείς προθεσμίες. Την ίδια στιγμή, η λογική της λήψης των όρων σύνδεσης πρέπει να  μετατοπιστεί από τη « σειρά προτεραιότητας» στο «όποιος είναι έτοιμος πρώτος, συνδέεται πρώτος». Η παροχή κινήτρων για την ανάπτυξη υποδομών αποθήκευσης κοντά στις μονάδες ΑΠΕ και η ενισχυμένη συνεργασία μεταξύ των developers των κέντρων δεδομένων και των ενεργειακών ομίλων θα είναι καθοριστικής σημασίας για την άμβλυνση των πιέσεων στα δίκτυα.

3.Διασφάλιση στοχευμένης υποστήριξης: Απαιτείται στοχευμένη υποστήριξη για να κλείσει το χάσμα ετοιμότητας της Ευρώπης απέναντι στην ΑΙ, με χρηματοδότηση για ψηφιακές δεξιότητες, ανάπτυξη εργατικού δυναμικού και επανακατάρτιση σε περιοχές Δίκαιης Μετάβασης, ώστε όλες οι περιοχές να μπορούν να συμμετέχουν και να επωφελούνται από μια ενεργειακή μετάβαση με επίκεντρο την Τεχνητή Νοημοσύνη.

Οι προτάσεις της ΔΕΗ εξειδικεύονται στο κείμενο που έστειλε στη δημόσια διαβούλευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον οδικό χάρτη της ΑΙ στην ενέργεια. Εκεί η Επιχείρηση επισημαίνει μεταξύ άλλων ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μια «υποδομή από μόνη της», καθώς η ανάπτυξή της εξαρτάται όχι μόνο από chips και επεξεργαστές, αλλά και από την ικανότητα των χωρών να κατασκευάζουν και να τροφοδοτούν data centers με επαρκή καθαρή ενέργεια, καθώς και να εκπαιδεύουν εξειδικευμένο προσωπικό. «Σύντομα, οι πραγματικοί περιορισμοί της ΤΝ δεν θα είναι τα chips, αλλά οι ηλεκτρικές κιλοβατώρες και οι ανθρώπινες δεξιότητες», σημειώνει χαρακτηριστικά.

Καθώς η ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης αυξάνει εκθετικά τη ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια, η ΔΕΗ τονίζει ότι η Ευρώπη πρέπει να αντιμετωπίσει τις υφιστάμενες καθυστερήσεις στα δίκτυα, λαμβάνοντας υπόψη ότι η κατασκευή data centers μπορεί να ολοκληρωθεί σε 2–4 χρόνια, ενώ η αδειοδότηση δικτύων απαιτεί 8–12 χρόνια.  Το θέμα αναμένεται αυτό να βρεθεί και στο επίκεντρο του Πακέτου για τα Δίκτυα (Grids Package)  που θα παρουσιάσει η Κομισιόν στις 10 Δεκεμβρίου και έχει συμπεριληφθεί στην ατζέντα της Συνόδου των Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ στις 15 Δεκεμβρίου.

Σημαντική παράμετρος είναι επίσης η προτεραιοποίηση των χρήσεων Τεχνητής Νοημοσύνης υψηλής αξίας, Όπως τονίζει η ΔΕΗ, δεδομένων των διαφορετικών σταδίων ωριμότητας στις εφαρμογές ΤΝ, οι φορείς χάραξης πολιτικής και οι ρυθμιστές πρέπει να παρέχουν σαφή καθοδήγηση σχετικά με τις πιο υποσχόμενες και άμεσα αποδοτικές εφαρμογές. Η βελτιστοποίηση δικτύου, η προγνωστική συντήρηση και τα εργαλεία σχεδιασμού που διευκολύνουν την ενσωμάτωση ΑΠΕ αποτελούν ευκαιρίες με αποδεδειγμένη αξία. Η διάδοση διαλειτουργικών μπορεί να επιταχύνει την ανάπτυξη και να αποτρέψει τον κατακερματισμό του ψηφιακού μετασχηματισμού στον ενεργειακό τομέα.

Η ΔΕΗ επισημαίνει ακόμα την ανάγκη δημιουργίας ενός συνεκτικού κανονιστικού πλαισίου για την Τεχνητή Νοημοσύνη στην Ενέργεια, δια της ευθυγράμμισης των υποχρεώσεων που προκύπτουν από τις υφιστάμενες οδηγίες και Κανονισμούς, ώστε οι επιχειρήσεις να έχουν πιο σαφή και εφαρμόσιμη οδό συμμόρφωσης. Παράλληλα, προτείνει:

  • ενοποίηση των ορισμών «κρίσιμων» και «high-risk» συστημάτων
  • ανάπτυξη ασφαλών, αξιόπιστων χώρων ανταλλαγής δεδομένων
  • ενίσχυση των European AI Factories ως κόμβων υπολογιστικής ισχύος και συνεργασίας
  • εφαρμογή  πιλοτικού ρυθμιστικού πλαισίου  ειδικά για τον ενεργειακό τομέα
  • καθιέρωση ενιαίας ευρωπαϊκής διακυβέρνησης για τα foundation models της ενέργειας.

Αποφυγή μιας  Ευρώπης  δυο ταχυτήτων στην Τεχνητή Νοημοσύνη

Καθώς καταγράφονται σημαντικές αποκλίσεις στη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ (μόνο το 9,8% των εταιρειών στην Ελλάδα και το 3,1% στη Ρουμανία χρησιμοποιούν ΤΝ, σε σύγκριση με 24,7% στο Βέλγιο), η ΔΕΗ τονίζει ότι η ψηφιακή μετάβαση πρέπει να γίνει με τρόπο που μειώνει τις ανισότητες. Και συστήνει μεταξύ άλλων:

  • Ενίσχυση της χρηματοδότησης για δεξιότητες Τεχνητής Νοημοσύνης  μέσω Horizon Europe και νέων ΣΔΙΤ
  • Χορήγηση φορολογικών κινήτρων για εταιρείες που επενδύουν σε κατάρτιση εργαζομένων
  • Ανάπτυξη εξειδικευμένων εκπαιδευτικών προγραμμάτων για τον κλάδο της ενέργειας

 Ο οδικός χάρτης της ΔΕΗ για την Τεχνητή Νοημοσύνη

Κατά το Capital Markets Day, εξάλλου, η ΔΕΗ παρουσίασε το δικό της σχέδιο  για την υιοθέτηση της Τεχνητής Νοημοσύνης,  αρχής γενομένης από το 2026 που θα είναι το έτος εκπόνησης του προγράμματος επανεφεύρεσης με βάση την ΑΙ, την εκπαίδευση των εργαζομένων στις σχετικές εφαρμογές, την εκπόνηση του οδικού χάρτη για την ενσωμάτωση της ΑΙ στις επιχειρησιακές λειτουργίες και το λανσάρισμα πιλοτικών εφαρμογών ΑΙ σε στρατηγικούς τομείς (π.χ. εξυπηρέτηση πελατών). Κατά το δεύτερο έτος το βάρος θα πέσει στην επιτάχυνση της δημιουργίας αξίας μέσω της ΑΙ ενώ τα επόμενα χρόνια το στοίχημα θα είναι η εφαρμογή σε μεγάλη κλίμακα του επόμενου κύματος των τεχνολογιών ΑΙ σε όλο τον όμιλο και ο επανασχεδιασμός βασικών διαδικασιών end-to-end με την ΑΙ στο επίκεντρο.

Διαβάστε ακόμη