Μεταξύ των ελπίδων για «φως στο βάθος του τούνελ» των διπλωματικών προσπαθειών για λήξη του πολέμου στον Κόλπο (καθώς οι επαφές Τεχεράνης-Ουάσιγκτον συνεχίζονται κατά τις πληροφορίες) και των φόβων για επιδείνωση της ενεργειακής κρίσης  -με επιπτώσεις και στην ασφάλεια εφοδιασμού-  όσο τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά μετεωρίζονται οι αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου, κάτι που αποτυπώνεται στην πορεία των τιμών: Οι τιμές του μαύρου χρυσού (μπρεντ και αμερικανικό αργό) κινούνται κοντά στην «κόκκινη γραμμή» των 100 δολαρίων/βαρέλι, οι δε τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη σημείωσαν χθες (Δευτέρα 13 Απριλίου) άνοδο της τάξης του 4% και έκλεισαν λίγο κάτω από τα 46 ευρώ/MWh, σε επίπεδα δηλαδή σημαντικά υψηλότερα σε σχέση με τα 32 ευρώ/MWh που κυμαίνονταν πριν την έναρξη των συγκρούσεων, αλλά αρκετά χαμηλότερα σε σχέση με το  «πολεμικό υψηλό» των 62 ευρώ/MWh που είχε καταγραφεί στα μέσα Μαρτίου. Στην Ελλάδα, το ερώτημα που εγείρεται είναι πώς θα διαμορφωθούν οι τιμές πετρελαίου και βενζίνης στην αντλία τις επόμενες ημέρες, ενώ όσον αφορά στις τιμές ηλεκτρισμού, μετά την ανάπαυλα των αργιών του Πάσχα (που «μεταφράστηκε» σε τιμές 80-95 ευρώ/Mεγαβατώρα στο Χρηματιστήριο Ενέργειας το προηγούμενο διάστημα (μέση ημερήσια τιμή την περίοδο 8-13 Απριλίου), η επιστροφή στην κανονικότητα σήμερα (Τρίτη 14 Απριλίου) σε συνδυασμό με την αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου οδηγεί σε άλμα της μέσης χονδρεμπορικής τιμής ρεύματος στα 132,81 ευρώ/MWh, με την εγχώρια αγορά να ακολουθεί την ανοδική τάση που καταγράφεται στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης.

Φόβοι για ελλείψεις σε πετρέλαιο σε Ευρώπη -ΗΠΑ τις επόμενες εβδομάδες

Σε αυτό το σκηνικό, τα τελευταία φορτία πετρελαίου που πέρασαν τα Στενά του Ορμούζ πριν την έναρξη του πολέμου αναμένεται ότι θα φτάσουν στα διυλιστήρια της Μαλαισίας και της Αυστραλίας τις επόμενες ημέρες,  σε ένα ορόσημο που σύμφωνα με τους Financial Times θα μπορούσε να αποτελέσει προάγγελο ελλείψεων στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ τις επόμενες εβδομάδες. Και τούτο διότι αναμένεται «κύμα» αγορών φορτίων μαύρου χρυσού από την Ασία που κανονικά θα κατευθύνονταν στις αγορές της Δύσης. Ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΙΕΑ) Φατίχ Μπιρόλ δήλωσε από την Ουάσιγκτον -στο πλαίσιο των εργασιών της εαρινής συνόδου του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας- ότι ο ΙΕΑ μελετά τις επιπτώσεις του ναυτικού αποκλεισμού των Στενών που επέβαλαν οι ΗΠΑ, τονίζοντας ότι ο Οργανισμός είναι έτοιμος να προχωρήσει σε νέα κίνηση απελευθέρωσης στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου αν καταστεί απαραίτητο (σε συνέχεια της απόφασης για αποδέσμευση 400 εκατ. βαρελιών τον Μάρτιο), κάτι το οποίο  -όπως τόνισε- δεν λύνει το πρόβλημα, απλώς μετριάζει τον πόνο. Υπενθυμίζεται ότι ΙΕΑ, ΔΝΤ και Παγκόσμια Τράπεζα έχουν συστήσει ειδική ομάδα κρούσης με αντικείμενο τον συντονισμό των πρωτοβουλιών διαχείρισης των ενεργειακών και οικονομικών παρενεργειών του πολέμου στο Ιράν.

Κομισιόν: Στις 22 Απριλίου τα αποκαλυπτήρια της νέας εργαλειοθήκης της ΕΕ για τις τιμές ενέργειας

Την ίδια στιγμή, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι την επόμενη εβδομάδα -και πιο συγκεκριμένα στις 22 Απριλίου, προ της άτυπης Συνόδου Κορυφής των ηγετών της ΕΕ στη Λευκωσία στις 23-24 του μηνός- θα παρουσιαστεί η επικαιροποιημένη «εργαλειοθήκη» της Κομισιόν για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών ενέργειας ελέω και του πολέμου στο Ιράν.  Μιλώντας στις Βρυξέλλες μετά τη συνεδρίαση του Κολεγίου των Επιτρόπων όπου συζητήθηκαν οι τελευταίες εξελίξεις, η φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι στις 44 ημέρες που διαρκεί η πόλεμος στο Ιράν, ο «λογαριασμός» για την ΕΕ (υπό την μορφή της αύξησης του κόστους των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων) έχει ανέλθει στα 22 δισ. ευρώ. Παρόλα αυτά, η Επιτροπή εμμένει στην επωδό των προσωρινών και στοχευμένων στους ευάλωτους καταναλωτές μέτρων, κυρίως με εθνικό πρόσημο και χωρίς χρήση των ρητρών διαφυγής από τους δημοσιονομικούς στόχους.

Προς χαλάρωση των κανόνων κρατικών ενισχύσεων

Στο πλαίσιο αυτό, η πολυσυζητημένη εργαλειοθήκη θα περιλαμβάνει -μεταξύ άλλων- πρόταση των Βρυξελλών για χαλάρωση των κανόνων κρατικών ενισχύσεων που αφορούν στο ενεργειακό κόστος,  οδικό χάρτη για την πλήρωση των αποθηκών φυσικού αερίου της ΕΕ (με στόχο να μην προκληθεί περαιτέρω πίεση στις τιμές κατά τη διαδικασία) καθώς και κατευθυντήριες γραμμές για μείωση των φόρων στους λογαριασμούς ενέργειας και για περιορισμό της ζήτησης για ενέργεια». Θέλουμε να αποφύγουμε το να προσφύγουν πολλές χώρες-μέλη στις αγορές αερίου την ίδια ώρα και να καταλήξουν να ανταγωνίζονται η μια την άλλη. Θέλουμε επίσης να διασφαλίσουμε ότι τα έκτακτα μέτρα που θα λάβει η κάθε χώρα δεν θα οδηγήσουν σε στρεβλώσεις της Ενιαίας Αγοράς», υπογράμμισε η φον ντερ Λάιεν. Η ίδια κάλεσε τους νομοθέτες και τα κράτη-μέλη να ολοκληρώσουν τις εργασίες τους για το Πακέτο της ΕΕ για τα Δίκτυα Ηλεκτρισμού (Grids Package)  έως τον Ιούνιο, τονίζοντας ότι ο εξηλεκτρισμός της ευρωπαϊκής οικονομίας αποτελεί τη μακροπρόθεσμη λύση για το αυξανόμενο κόστος πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Η Επιτροπή εργάζεται πάνω σε μια νομοθετική πρόταση για αλλαγές στη φορολογία της ηλεκτρικής ενέργειας και στις χρεώσεις δικτύου που  θα παρουσιαστεί τον Μάιο, ενώ πριν από το καλοκαίρι θα υιοθετήσει έναν πανευρωπαϊκό στόχο εξηλεκτρισμού ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.

Τέλος, η Κομισιόν πρόκειται σύντομα να δημοσιεύσει επικαιροποιημένα benchmarks για το ETS — το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων  της ΕΕ —  που έγινε πρόσφατα αντικείμενο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης, καθορίζοντας πόσα δωρεάν δικαιώματα εκπομπών άνθρακα θα λάβουν οι  επιλέξιμοι κλάδοι της βιομηχανίας. Η φον ντερ Λάιεν επανέλαβε ότι η προγραμματισμένη αναθεώρηση του ETS παραμένει εντός χρονοδιαγράμματος και η πρόταση της Κομισιόν θα δημοσιευθεί τον Ιούλιο.

Διαβάστε ακόμη