Το κλίμα στην άτυπη βιντεοδιάσκεψη των Υπουργών Ενέργειας την περασμένη Τετάρτη ήταν ιδιαίτερα ανήσυχο, με τον αρμόδιο Επίτροπο, Νταν Γιόργκενσεν να καλεί τις χώρες να προετοιμαστούν για «παρατεταμένη αναταραχή» στις αγορές ενέργειας.

Ωστόσο, αυτό που καθιστά δύσκολη την εξίσωση εξεύρεσης των κατάλληλων μέτρων, είναι ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή είναι αβέβαιος τόσο ως προς τη διάρκειά του, όσο και ως προς την έκτασή του.
Οι λέξεις που ακούστηκαν περισσότερο από τα στόματα των Υπουργών Ενέργειας, ήταν «συντονισμός και συνεργασία» με κοινή θέση της πλειοψηφίας να είναι η ανάγκη για άμεση λήψη μέτρων σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Μέχρι στιγμής, τα κράτη μέλη ενεργούν μόνα τους με μειώσεις φόρων, ελέγχους τιμών, στοχευμένες επιδοτήσεις και ρυθμίσεις στην αγορά. Το αποτέλεσμα είναι ένα μείγμα πολιτικών, οι οποίες -όπως προειδοποιούν αξιωματούχοι από τις Βρυξέλλες- μπορεί να δημιουργήσουν περισσότερα προβλήματα μεσοπρόθεσμα, από όσα επιλύουν βραχυπρόθεσμα.

Ο ίδιος ο Γιόργκενσεν μάλιστα, δίνοντας μία πρόγευση των μέτρων που θα προτείνει η Κομισιόν, τόνισε ότι εξετάζεται το ενδεχόμενο αναβίωσης των μέτρων για την ενεργειακή κρίση που χρησιμοποίησε το 2022, με προτάσεις για τον περιορισμό των τιμολογίων δικτύου και των φόρων στην ηλεκτρική ενέργεια.

Εκτός από τις χώρες της ΕΕ, τα μέτρα για την ανακούφιση από το ενεργειακό κόστος επεκτείνονται σε όλον τον κόσμο: άλλα είναι τολμηρά, άλλα περιορισμένα, άλλα ανύπαρκτα και κάποια αρκετά ευφάνταστα…

Τα μέτρα στην Ευρώπη

Η μεγάλη εξάρτηση της Ευρώπης από τα εισαγόμενα καύσιμα την αφήνει εκτεθειμένη στον αντίκτυπο της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή στις παγκόσμιες τιμές ενέργειας. Οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν αυξηθεί κατά περισσότερο από 70% από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.

Οι προμήθειες αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου της ΕΕ δεν έχουν πληγεί άμεσα από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, καθώς η Ευρώπη εισάγει τις περισσότερες από αυτές τις πηγές ενέργειας από προμηθευτές εκτός της Μέσης Ανατολής. Ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες έχουν ανακοινώσει μειώσεις στους φόρους καυσίμων και παρόμοια μέτρα τις τελευταίες ημέρες σε μια προσπάθεια να καταπολεμήσουν τις αυξήσεις των τιμών που έχουν προκληθεί από τον πόλεμο.

Η Γαλλία ανακοίνωσε επιδοτήσεις για βιομηχανίες όπως τα καύσιμα, η γεωργία και οι μεταφορές, ενώ η Ιταλία έχει διαθέσει 417,4 εκατομμύρια ευρώ για τη μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης (μια μέθοδος έμμεσης φορολογίας) στη βενζίνη και το ντίζελ έως τις 7 Απριλίου.

Αποφασίζοντας να μην επιδοτήσουν τις τιμές, τα πρατήρια βενζίνης στη Γερμανία έχουν λάβει οδηγίες να αυξάνουν τις τιμές των καυσίμων μόνο μία φορά την ημέρα. Στην Αυστρία η κυβέρνηση αποφάσισε τον περιορισμό των περιθωρίων κέρδους των λιανοπωλητών καυσίμων, ενώ στην Κροατία έχει μπει πλαφόν στις τιμές πετρελαίου και ντίζελ και έχει μειωθεί ο ειδικός φόρος κατανάλωσης καυσίμων. Πλαφόν στις τιμές των καυσίμων έχουν αποφασίσει η Ουγγαρία και η Πολωνία.

Η Ιταλία μείωσε τον ειδικό φόρο κατανάλωσης στα καύσιμα και η Ισπανία ανακοίνωσε μείωση του ΦΠΑ καυσίμων και αναστολή του ειδικού φόρου κατανάλωσης υδρογονανθράκων. Παράλληλα προανήγγειλε αλλαγή της νομοθεσίας για την προώθηση νέων ενεργειακών κοινοτήτων και άλλων τρόπων αυτοκατανάλωσης.

Ασία

Ενώ όλοι αρχίζουν να αισθάνονται τις συνέπειες της σύγκρουσης στο Ιράν, οι ασιατικές οικονομίες επηρεάζονται δυσανάλογα λόγω της εξάρτησής τους από τις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου από την περιοχή της Μέσης Ανατολής.

Το 2024, περισσότερο από το 80% του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) που μεταφέρθηκε μέσω του Πορθμού κατευθύνθηκε στις ασιατικές αγορές, με κύριους προορισμούς την Κίνα, την Ινδία, την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα, σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ. Για αυτόν τον λόγο, πολλές χώρες έχουν αρχίσει να λαμβάνουν μέτρα.

Αρκετές ασιατικές χώρες, συμπεριλαμβανομένων των Φιλιππίνων και του Πακιστάν, έχουν εισαγάγει τετραήμερη εβδομάδα εργασίας για να μειώσουν την κατανάλωση καυσίμων, ενώ η Σρι Λάνκα έχει κηρύξει τις Τετάρτες ως αργίες για τους κυβερνητικούς φορείς της, ενώ η Ινδονησία από την 1η Απριλίου εφαρμόζει μια ημέρα εργασίας από το σπίτι κάθε Παρασκευή και περιορίζει τις πωλήσεις καυσίμων στα 50 λίτρα την ημέρα.

Στην Ταϊλάνδη , ο πρωθυπουργός Ανουτίν Τσαρνβιρακούλ διέταξε επίσης τους δημόσιους υπαλλήλους να εξοικονομούν ενέργεια μέσω μιας σειράς μέτρων, όπως η εργασία από το σπίτι, η ρύθμιση της θερμοκρασίας του κλιματιστικού στους 26-27°C και η αντικατάσταση κοστουμιών και γραβατών με κοντομάνικα πουκάμισα. Οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι έχουν επίσης λάβει εντολή να μειώσουν την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας σε κτίρια γραφείων σβήνοντας τα φώτα και τον ηλεκτρικό εξοπλισμό όταν δεν χρειάζεται, και το κοινό έχει κληθεί να συνεργαστεί σε μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας, όπως η κοινή χρήση αυτοκινήτου.

Ωκεανία

Δύο πολιτείες στην Αυστραλία ανακοίνωσαν δωρεάν δημόσιες συγκοινωνίες, για να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση του αυξανόμενου κόστους. Η Τζασίντα Άλεν, πρωθυπουργός της Βικτώριας, ανακοίνωσε στις 30 Μαρτίου ότι οι δημόσιες συγκοινωνίες θα είναι δωρεάν για τον μήνα Απρίλιο, για να «ανακουφίσει την πίεση από την αντλία». Είπε ότι το προσωρινό μέτρο θα βοηθήσει επίσης στην απομάκρυνση των αυτοκινήτων από τους ανθρώπους που πρέπει να οδηγούν. Στην Τασμανία, τα λεωφορεία και τα φέριμποτ θα είναι δωρεάν για τους επόμενους τρεις μήνες, έως τις 30 Ιουνίου.

Αφρική

Ορισμένες χώρες, συμπεριλαμβανομένων της Αιθιοπίας και της Ναμίμπια, έχουν θεσπίσει μέτρα για να βοηθήσουν τους ανθρώπους να αγοράσουν καύσιμα. Προκειμένου να εξοικονομηθεί ηλεκτρική ενέργεια που λειτουργεί με πετρέλαιο, η αιγυπτιακή κυβέρνηση διέταξε να κλείσουν όλα τα καταστήματα, τα εστιατόρια και οι καφετέριες στις 9 μ.μ. τοπική ώρα. Οι δημόσιοι υπάλληλοι κλήθηκαν επίσης να επιστρέψουν στην εργασία από το σπίτι για μία ημέρα την εβδομάδα καθ’ όλη τη διάρκεια του Απριλίου. Οι μεγάλες τουριστικές περιοχές εξαιρούνται από τα μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των θέρετρων της Ερυθράς Θάλασσας Χουργκάντα, Σαρμ ελ-Σέιχ, Μάρσα Αλάμ, καθώς και των νότιων πόλεων Ασουάν και Λούξορ.

Διαβάστε ακόμη