Άρωμα ενέργειας θα έχει το τελευταίο δεκαπενθήμερο του Φεβρουαρίου, με τους υδρογονάνθρακες σε ρόλο πρωταγωνιστή και την αγορά να στρέφει σήμερα το βλέμμα της στην καρδιά της Αθήνας. Η αυλαία ανοίγει το πρωί στο Μέγαρο Μαξίμου, όπου, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, πέφτουν οι υπογραφές για τις συμβάσεις μίσθωσης τεσσάρων θαλάσσιων περιοχών σε Πελοπόννησο και Κρήτη προς την κοινοπραξία της Chevron και της HELLENIQ Energy, η οποία έχει αναδειχθεί προτιμητέος επενδυτής από τον περασμένο Οκτώβριο.
Τις συμβάσεις θα υπογράψουν, για λογαριασμό των παραχωρησιούχων, ο αντιπρόεδρος της Chevron Γκάβιν Λιούις και ο διευθύνων σύμβουλος της HELLENIQ Energy Ανδρέας Σιάμισιης. Από την πλευρά του Ελληνικού Δημοσίου θα υπογράψουν ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και ο διευθύνων σύμβουλος της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ) Αριστοφάνης Στεφάτος.
Η υπογραφή των τεσσάρων συμβάσεων παραχώρησης για την έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων στις θαλάσσιες περιοχές «Νότια της Πελοποννήσου», «Α2», «Νότια της Κρήτης Ι» και «Νότια της Κρήτης ΙΙ» επισφραγίζει την παρουσία της Chevron στον ελληνικό τομέα υδρογονανθράκων, επανατοποθετώντας την Ελλάδα με ισχυρότερους όρους στον ενεργειακό χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου. Σε μια περίοδο κατά την οποία η περιοχή αναδεικνύεται σε κρίσιμο πεδίο στρατηγικών επενδύσεων και γεωπολιτικών ισορροπιών, η εξέλιξη αυτή ενισχύει το γεωπολιτικό και ενεργειακό αποτύπωμα της χώρας και σηματοδοτεί τη μετάβαση από τη φάση των εκτιμήσεων στην πράξη των ερευνών.
Στις 12:00 το μεσημέρι τη σκυτάλη θα λάβει ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου από το Μουσείο της Ακρόπολης, όπου θα πραγματοποιηθεί η τελετή παρουσίασης των συμβάσεων, παρουσία και της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Ελλάδα Κίμπερλι Γκίλφοϊλ.
Η επίσημη είσοδος ενός ακόμη αμερικανικού ενεργειακού ομίλου, σε συνεργασία με ελληνικό εταίρο, μεταβάλλει τα δεδομένα της αγοράς και επανατοποθετεί την Ελλάδα στον χάρτη των ερευνών υδρογονανθράκων της ευρύτερης περιοχής. Η επισφράγιση της παρουσίας της Chevron λειτουργεί ως απτή ένδειξη εμπιστοσύνης προς το επενδυτικό και ρυθμιστικό περιβάλλον της χώρας, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει τη γεωστρατηγική της θέση και αποτυπώνει, σε πρακτικό επίπεδο, τη βαρύτητα των κυριαρχικών της δικαιωμάτων στην περιοχή.
Η αξιοποίηση της ευνοϊκής συγκυρίας που έχει διαμορφωθεί για τις υπεράκτιες έρευνες υδρογονανθράκων, ιδίως μετά το σήμα που εκπέμπεται εδώ και μήνες από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού και το σύνθημα «drill, baby, drill» που επανέρχεται στον διεθνή ενεργειακό διάλογο, μεταφέρει πλέον το βάρος στο ελληνικό κράτος και στη συνέπεια με την οποία θα στηρίξει έμπρακτα τα επόμενα βήματα. Κομβικά ζητήματα παραμένουν η ταχύτητα και η ασφάλεια των αδειοδοτήσεων, η αυστηρή τήρηση των περιβαλλοντικών προδιαγραφών και, κυρίως, η ανάπτυξη των απαραίτητων υποδομών που θα επιτρέψουν τη μετάβαση από τη φάση των ερευνών σε εκείνη της επιχειρησιακής δραστηριότητας.
Το χρονοδιάγραμμα έχει επιταχυνθεί σε σχέση με το παρελθόν και η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ εμφανίζεται συνεπής στις δεσμεύσεις της. Η συνολική πορεία του εγχειρήματος θα κριθεί από τη σταθερότητα των διαδικασιών, την προβλεψιμότητα του ρυθμιστικού πλαισίου και την ικανότητα της διοίκησης να αποτρέψει καθυστερήσεις που στο παρελθόν λειτούργησαν αποτρεπτικά για διεθνείς επενδυτές.
Σε πρακτικό επίπεδο, τα επόμενα ορόσημα για τα τέσσερα θαλάσσια οικόπεδα στα οποία η Chevron, ως operator της κοινοπραξίας, έχει τον πρώτο λόγο στον σχεδιασμό αφορούν τη μετάβαση από τη φάση των υπογραφών στην υλοποίηση του ερευνητικού προγράμματος. Μετά την κύρωση των συμβάσεων από τη Βουλή, το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι η έγκριση του Περιβαλλοντικού Σχεδίου Δράσης, η οποία τοποθετείται χρονικά προς το φθινόπωρο, ώστε μέχρι τα τέλη του έτους να ξεκινήσουν οι πρώτες γεωφυσικές εργασίες στις παραχωρήσεις.
Σύμφωνα με το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα, η πρώτη φάση περιλαμβάνει δισδιάστατες (2D) σεισμικές έρευνες, με ειδικό ερευνητικό σκάφος που θα ναυλώσει η αμερικανική εταιρεία και το οποίο αναμένεται να καλύψει έκταση περίπου 47.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Τα δεδομένα που θα συλλεχθούν θα αξιολογηθούν σε επόμενο στάδιο, προκειμένου να προσδιοριστούν οι γεωλογικές δομές με το μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Σε δεύτερη φάση θα ακολουθήσουν πιο στοχευμένες τρισδιάστατες (3D) σεισμικές έρευνες στις πλέον «υποσχόμενες» περιοχές, με στόχο την επιβεβαίωση της ύπαρξης πιθανών εμπορικά εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων και τη λήψη αποφάσεων για τα επόμενα βήματα του ερευνητικού προγράμματος.
Οι ExxonMobil και Chevron, δύο από τους ισχυρότερους παίκτες του διεθνούς upstream, τοποθετούν πλέον με σαφήνεια την Ελλάδα στο επενδυτικό τους ραντάρ, εντάσσοντας τις ελληνικές παραχωρήσεις σε παγκόσμια χαρτοφυλάκια που αξιολογούνται με αυστηρά γεωλογικά, οικονομικά και γεωπολιτικά κριτήρια. Η παρουσία τους δεν έχει μόνο επενδυτική διάσταση λειτουργεί και ως ένδειξη ότι η Ανατολική Μεσόγειος συγκεντρώνει χαρακτηριστικά που δικαιολογούν την ανάληψη του υψηλού ρίσκου που συνεπάγεται η έρευνα υδρογονανθράκων σε μεγάλα βάθη. Η επιτυχία μιας ερευνητικής γεώτρησης δεν μπορεί να προεξοφληθεί, αλλά η ταυτόχρονη δραστηριοποίηση των δύο αμερικανικών ομίλων αναβαθμίζει τη γεωστρατηγική θέση της χώρας.
Το επόμενο διάστημα θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ για την ικανότητα της ελληνικής πλευράς να διατηρήσει το επενδυτικό momentum, ώστε η παρουσία των διεθνών κολοσσών να μετουσιωθεί σε πραγματικές γεωτρήσεις. Το στοίχημα της επόμενης ημέρας δεν είναι μόνο γεωλογικό αλλά και στρατηγικό. Εφόσον οι έρευνες προχωρήσουν με συνέπεια και επιβεβαιώσουν τις ενδείξεις για αξιοποιήσιμα κοιτάσματα φυσικού αερίου, η Ελλάδα μπορεί να περάσει από τη φάση των εκτιμήσεων σε μια νέα ενεργειακή πραγματικότητα, ενισχύοντας τον ρόλο της ως αξιόπιστου παίκτη στην ενεργειακή εξίσωση της Ανατολικής Μεσογείου και της ευρωπαϊκής αγοράς.
Στο επίκεντρο ο Κάθετος Διάδρομος στις 24 Φεβρουαρίου
Και επειδή ο Φεβρουάριος εξελίσσεται σε μήνα ενέργειας για την ελληνική αγορά, η συγκυρία της υπογραφής των συμβάσεων με τη Chevron μόνο τυχαία δεν μπορεί να θεωρηθεί. Έρχεται να εκπέμψει σαφές μήνυμα διατλαντικής στήριξης στα ενεργειακά projects της Ελλάδας με έντονο γεωπολιτικό αποτύπωμα, λίγες μόλις ημέρες πριν από τη συνάντηση της 24ης Φεβρουαρίου στην Ουάσιγκτον για τον Κάθετο Διάδρομο Φυσικού Αερίου. Η αμερικανική πλευρά αναβαθμίζει τη συνεργασία με την Αθήνα στο ενεργειακό πεδίο και η εξέλιξη αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο στρατηγικής σύγκλισης, με την Ελλάδα να προβάλλει ως βασικός εταίρος στον ανασχεδιασμό των ενεργειακών ροών και των υποδομών στη νοτιοανατολική Ευρώπη.
Ο Κάθετος Διάδρομος προβάλλει ως διαφοροποιημένη ενεργειακή διαδρομή που μπορεί να στηρίξει αυτόν τον κοινά αποδεκτό στρατηγικό στόχο, ενισχύοντας την ασφάλεια εφοδιασμού και τη διασύνδεση των αγορών της περιοχής με εναλλακτικές πηγές φυσικού αερίου και LNG. Στη συνάντηση της 24ης Φεβρουαρίου στις Ηνωμένες Πολιτείες, την οποία συγκαλεί ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ, θα συμμετάσχουν οι υπουργοί Ενέργειας των χωρών που εμπλέκονται στον Κάθετο Διάδρομο, καθώς και αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Στο ίδιο τραπέζι αναμένεται να βρεθούν ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου μαζί με τους υπουργούς Ενέργειας των χωρών από τις οποίες διέρχεται ο Κάθετος Διάδρομος, καθώς και στελέχη που συνδέονται άμεσα με την εμπορική και επενδυτική διάσταση του έργου, μεταξύ αυτών ο διευθύνων σύμβουλος της AKTOR Αλέξανδρος Εξάρχου και ο επικεφαλής της ΔΕΠΑ Εμπορίας Κώστας Ξιφαράς.
Η ελληνική πλευρά προσέρχεται στις συνομιλίες με σαφή επιδίωξη να κατοχυρώσει τις μακροπρόθεσμες ποσότητες LNG που θα τροφοδοτούν τον Κάθετο Διάδρομο, δηλαδή τις ροές που θα κινούνται κατά μήκος της αλυσίδας αγωγών από την Ελλάδα προς τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία και την Ουγγαρία, με τελικό προορισμό την Ουκρανία.
Παράλληλα, στο τραπέζι τίθεται και η ανάγκη εξασφάλισης βραχυπρόθεσμων συμβολαίων για την περίοδο 2026-2030, ώστε το έργο να αποκτήσει άμεση εμπορική υπόσταση και να ενισχύσει ταυτόχρονα το γεωπολιτικό του αποτύπωμα σε μια περίοδο έντονου ανταγωνισμού για τον έλεγχο των ενεργειακών ροών στην περιοχή. Η Αθήνα προσέρχεται με στόχο να «κλειδώσει» τόσο μακροχρόνια συμβόλαια όσο και βραχυπρόθεσμες συμφωνίες για την περίοδο έως το 2030, ώστε το έργο να αποκτήσει άμεσα εμπορικό και γεωπολιτικό βάρος
Η αμερικανική πλευρά, που προωθεί τη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού της Ευρώπης, επιδιώκει δεσμευτικές συμφωνίες για μακροπρόθεσμες ποσότητες LNG κατά μήκος του Κάθετου Διαδρόμου. Το διακύβευμα υπερβαίνει τις τεχνικές παραμέτρους της διαδρομής και αφορά τον έλεγχο των ροών φυσικού αερίου και τη θέση που θα καταλάβουν οι χώρες της περιοχής στον νέο ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης.
Το ευρωπαϊκό ενεργειακό περιβάλλον προσδίδει ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα στη συνάντηση. Η σταδιακή απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο δημιουργεί σημαντικό κενό στην αγορά, το οποίο εκτιμάται ότι μπορεί να ξεπεράσει τα 30 δισ. κυβικά μέτρα έως το τέλος της δεκαετίας. Η αναμενόμενη αύξηση της ζήτησης στις χώρες της Νοτιοανατολικής και Ανατολικής Ευρώπης, σε συνδυασμό με τη σταδιακή απόσυρση των ρωσικών ποσοτήτων, ενισχύει τον ρόλο των εισαγωγών LNG και καθιστά τον Κάθετο Διάδρομο μία από τις διαδρομές που καλούνται να καλύψουν το κενό. Ωστόσο, για να αποκτήσει ουσιαστική δυναμική, απαιτούνται σταθερές ροές, ανταγωνιστικά τιμολόγια και συντονισμένες ευρωπαϊκές αποφάσεις σε επίπεδο χρηματοδότησης και ρυθμιστικού πλαισίου.
Σε αυτό το τοπίο, η Ελλάδα επιδιώκει να κατοχυρώσει τον ρόλο της ως σταθερός ενεργειακός κόμβος προς την ευρωπαϊκή ενδοχώρα. Η έκβαση των συζητήσεων στην Ουάσιγκτον θα κριθεί λιγότερο από τα χρονοδιαγράμματα και περισσότερο από το κατά πόσο θα υπάρξουν δεσμευτικές συμφωνίες που θα επιτρέψουν στον Κάθετο Διάδρομο να περάσει από τη φάση της πολιτικής πρόθεσης στη φάση της πραγματικής λειτουργίας.
Διαβάστε ακόμη
