Σε φάση έντονου μετασχηματισμού βρίσκεται η ελληνική αγορά διαχείρισης απορριμμάτων, καθώς μεγάλες επιχειρηματικές κινήσεις, εξαγορές και αναδιατάξεις χαρτοφυλακίων επανακαθορίζουν τις ισορροπίες σε έναν κλάδο που συγκεντρώνει πλέον ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον.

Τη σκακιέρα της αγοράς έρχεται να συμπληρώσει η είσοδος του Ομίλου Επιχειρήσεων Σαρακάκη, ο οποίος ανοίγει οργανωμένα μέτωπο στον τομέα της κυκλικής οικονομίας, προχωρώντας στη δημιουργία νέου Business Unit με προσανατολισμό στον δημόσιο τομέα και τις περιβαλλοντικές υπηρεσίες. Μέσω της θυγατρικής Enser, ο Όμιλος αποκτά πλέον παρουσία στη συλλογή, τη μεταφορά και την επεξεργασία απορριμμάτων, τοποθετούμενος ευθέως σε έναν κλάδο όπου συγκεντρώνονται τα μεγάλα έργα και οι συμβάσεις μακράς διάρκειας του δημόσιου τομέα, σε μια περίοδο κατά την οποία η αγορά αναδιατάσσεται και ο ανταγωνισμός εντείνεται.

Την ίδια ώρα, σε τελικό στάδιο φαίνεται να βρίσκεται το deal μεταξύ της Veolia και της Μεσόγειος, με τη γαλλική εταιρεία, να βρίσκεται σύμφωνα με πληροφορίες του energygame.gr ένα βήμα πριν από την απόκτηση πλειοψηφικού πακέτου μετοχών της Μεσόγειος. Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι, εφόσον δεν προκύψουν απρόβλεπτες εκκρεμότητες, η συναλλαγή αναμένεται να ολοκληρωθεί το αμέσως επόμενο διάστημα, ανοίγοντας τον δρόμο για τη δυναμική επανεμφάνιση της Veolia στον ελληνικό κλάδο διαχείρισης απορριμμάτων. Σημειώνεται πως η Veolia συγκαταλέγεται στους ισχυρότερους πολυτομεακούς ομίλους περιβαλλοντικών υπηρεσιών παγκοσμίως, με παρουσία σε 56 χώρες.

Το επόμενο μεγάλο οργανωτικό βήμα στον ταχέως αναπτυσσόμενο πυλώνα της κυκλικής οικονομίας ετοιμάζει ο Όμιλος Motor Oil, δρομολογώντας, σύμφωνα με πληροφορίες του energygame.gr τη συγχώνευση των θυγατρικών Thalis και ΗΛΕΚΤΩΡ εντός του 2026. Οι σχετικές διεργασίες έχουν ήδη ξεκινήσει σε επίπεδο σχεδιασμού, με στόχο τη δημιουργία ενός ενιαίου και ισχυρού σχήματος περιβαλλοντικών υπηρεσιών, το οποίο θα λειτουργεί υπό κοινή στρατηγική ομπρέλα και θα ενισχύσει περαιτέρω τη θέση του Ομίλου σε έναν τομέα που εξελίσσεται σε βασικό μοχλό ανάπτυξης.

Η κίνηση αυτή, όπως επισημαίνουν παράγοντες με γνώση των εξελίξεων, εντάσσεται σε μια απολύτως «λογική» επιχειρηματική εξέλιξη. Το timing της συγχώνευσης μόνο τυχαίο δεν είναι. Η κυκλική οικονομία έχει πλέον αναδειχθεί στον τρίτο στρατηγικό πυλώνα του Ομίλου Motor Oil, αποκτώντας καθοριστικό βάρος δίπλα στα καύσιμα και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Όπως έχει επισημάνει η διοίκηση του Ομίλου στο πλαίσιο ενημέρωσης αναλυτών τον Νοέμβριο, η Ελλάδα την επόμενη δεκαετία θα χρειαστεί επενδύσεις που προσεγγίζουν τα 15 δισ. ευρώ σε υποδομές απορριμμάτων, επεξεργασίας λυμάτων και διαχείρισης υδάτινων πόρων.

Στη διαδικασία διεκδίκησης των έργων έχουν ήδη τοποθετηθεί ισχυροί παίκτες της αγοράς, όπως η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, ο όμιλος Motor Oil, η Μεσόγειος, ενώ σημαντικό ενδιαφέρον εκδηλώνεται και από τις τσιμεντοβιομηχανίες Ηρακλής και ΤΙΤΑΝ, που διεκδικούν τον δικό τους ρόλο στις εξελίξεις. Μετά την εξαγορά της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή από τη Masdar, ο όμιλος ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ αναλαμβάνει τον βραχίονα διαχείρισης απορριμμάτων, συνεχίζοντας τη λειτουργία –μέσω ΣΔΙΤ– των μονάδων επεξεργασίας σε Ήπειρο και Πελοπόννησο. Παράλληλα, πρόσφατα επικράτησε και στους δύο διαγωνισμούς του ΦΟΔΣΑ Κεντρικής Μακεδονίας. Στον χώρο της ανακύκλωσης, ο Όμιλος Ηρακλής, μέλος της Holcim, ενίσχυσε τη θέση του μέσω της εξαγοράς της W.A.T.T. Recycling, αποκτώντας πρόσβαση σε δύο Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών σε Φυλή και Κορωπί, συνολικής δυναμικότητας 150.000 τόνων ετησίως.

Η τελευταία διετία σημαδεύτηκε από ουσιαστικές μετοχικές ανακατατάξεις στη Μεσόγειος Α.Ε., με τον Διονύση Γεωργόπουλο και την Αγγελική Κάτσιου να αποκτούν το 50% που κατείχε η οικογένεια Λασκαρίδη, ολοκληρώνοντας την αποεπένδυση τον Νοέμβριο του 2023. Η εξέλιξη αυτή αναδιαμόρφωσε το μετοχικό σχήμα της εταιρείας και άνοιξε τον δρόμο για τη σημερινή διαδικασία εξαγοράς, σε μια περίοδο κατά την οποία η Μεσόγειος έχει ενισχύσει το αποτύπωμά της στα έργα διαχείρισης αποβλήτων και υδάτινων πόρων, με ενεργές μονάδες σε Αλεξανδρούπολη και Ηλεία και αυξημένη παρουσία στον πυρήνα της κυκλικής οικονομίας.

Οι νέες υποδομές και τα εργοστάσια διαχείρισης αποβλήτων αναμένεται να κινητοποιήσουν συνολικές επενδύσεις που εκτιμώνται σε περίπου 3,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Από το ποσό αυτό, περίπου 1,5 δισεκατομμύριο ευρώ προβλέπεται να κατευθυνθεί στις μονάδες ενεργειακής αξιοποίησης, ενώ περίπου ένα δισεκατομμύριο ευρώ θα απαιτηθεί για τις αναγκαίες μονάδες επεξεργασίας απορριμμάτων της Αττικής. Το υπόλοιπο ποσό θα διατεθεί για την ανάπτυξη άλλων σχετικών μονάδων.

Η πληγή της Αττικής και το «παράθυρο χρόνου» με τη Φυλή

Η Αττική παραμένει στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, αφού είναι έτοιμη να «σκάσει». Το επενδυτικό ενδιαφέρον είναι έντονο, αλλά η καθυστέρηση ωρίμανσης νέων υποδομών και η αυξανόμενη παραγωγή αποβλήτων συνθέτουν ένα εκρηκτικό μείγμα. «Αν δεν προχωρήσουν άμεσα αποφάσεις και έργα, θα πνιγούμε από τα σκουπίδια», προειδοποιούν χαρακτηριστικά άνθρωποι της αγοράς στο energygame.gr, περιγράφοντας μια κατάσταση που απειλεί να εξελιχθεί σε κρίση πρώτης γραμμής για τη μεγαλύτερη περιφέρεια της χώρας.

Στο φόντο αυτό, πηγές με γνώση των εξελίξεων τονίζουν στο energygame.gr ότι η παρουσίαση του νέου Περιφερειακού Σχεδίου Διαχείρισης Απορριμμάτων (ΠΕΣΔΑ) για την Αττική μετατίθεται για το αμέσως επόμενο διάστημα, με τον Φεβρουάριο να θεωρείται το πιθανότερο χρονικό σημείο. Το νέο σχέδιο αναμένεται να αποτυπώσει τον αναθεωρημένο οδικό χάρτη για τη διαχείριση των απορριμμάτων στην πολυπληθέστερη περιφέρεια της χώρας, καθώς και να «ξεκλειδώσει» την επανεκκίνηση των διαγωνισμών για νέες μονάδες επεξεργασίας.

Σύμφωνα με πληροφορίες, μαζί με την παρουσίαση του νέου ΠΕΣΔΑ αναμένεται να επανεκκινήσουν οι διαδικασίες για τα μεγάλα έργα διαχείρισης απορριμμάτων στην Αττική. Ειδικότερα, στο τραπέζι βρίσκεται το «ξεπάγωμα» των διαγωνισμών για την κατασκευή δύο μονάδων επεξεργασίας απορριμμάτων, στο Σχιστό ( που αποτελεί χωροθετημένη εγκατάσταση) και στον Κεντρικό Τομέα Αθηνών, για τον οποίο έχει αποφασιστεί η εγκατάσταση μονάδας εντός του χώρου της Φυλής.

Παράλληλα, «ως ένα μέτρο που δεν θα αποφύγουμε και θα πρέπει να έρθει» χαρακτηρίζει η αγορά τον διαγωνισμό για τη μονάδα ενεργειακής αξιοποίησης απορριμμάτων, ένα έργο που εγείρει αντιδράσεις, αλλά επανέρχεται στο τραπέζι ως έργο μόνιμης λύσης.

Η εικόνα στην υπόλοιπη χώρα

Στην υπόλοιπη χώρα η εικόνα εμφανίζεται σαφώς πιο προχωρημένη, καθώς λειτουργούν ήδη 13 μονάδες διαχείρισης αποβλήτων, μειώνοντας τοπικά τα προς ταφή απορρίμματα έως και κατά 35%, ενώ άλλες 26 μονάδες βρίσκονται σε φάση κατασκευής. Μόλις χθες δημοσιεύθηκε η νέα μεγάλη δημοπράτηση για υποδομές μεταφόρτωσης και επεξεργασίας αποβλήτων στο Νότιο Αιγαίο, μέσω ΣΔΙΤ, με εκτιμώμενη αξία που προσεγγίζει τα 157,2 εκατ. ευρώ. Το έργο αφορά την κατασκευή τριών Μονάδων Ανάκτησης και Ανακύκλωσης σε Σύρο, Μύκονο και Πάρο, καθώς και ενός Σταθμού Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων στην Τήνο, με χρονικό ορίζοντα λειτουργίας έως και 27 έτη, αποτυπώνοντας τη σταδιακή επιτάχυνση των περιφερειακών επενδύσεων στη διαχείριση αποβλήτων. Στο Νότιο Αιγαίο βρίσκονται σε διαγωνιστική διαδικασία αντίστοιχες υποδομές σε Σαντορίνη, Ρόδο, Νάξο και Κω – Κάλυμνο.

Το δεύτερο πακέτο διαγωνισμών αφορά την ανάπτυξη υποδομών διαχείρισης αποβλήτων σε Λαμία, Χαλκίδα και Άμφισσα, με προϋπολογισμό που προσεγγίζει τα 106 εκατ. ευρώ, επίσης μέσω ΣΔΙΤ. Παράλληλα, σε φάση προετοιμασίας βρίσκεται και η επόμενη δέσμη δημοπρατήσεων που αφορά τις υποδομές διαχείρισης αποβλήτων στο Βόρειο Αιγαίο, με εκτιμώμενο προϋπολογισμό περί τα 100 εκατ. ευρώ, η οποία αναμένεται να δρομολογηθεί το προσεχές διάστημα.

Διαβάστε ακόμη