Ο Ισραηλινός υπουργός Αμυνας Ίσραελ Κατς δήλωσε σήμερα ότι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις βομβάρδισαν το ιρανικό πετροχημικό σύμπλεγμα του South Pars στην Ασαλούγιε.
Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars μετέδωσε πως ακούστηκαν πολλές εκρήξεις στο σύμπλεγμα αυτό.
Ποιο είναι το κοίτασμα South Pars
Το South Pars είναι το ιρανικό τμήμα του γιγαντιαίου κοιτάσματος που μοιράζονται Ιράν και Κατάρ στον Περσικό Κόλπο. Στην καταριανή πλευρά ονομάζεται North Field ή North Dome. Σύμφωνα με το Reuters το συνολικό κοίτασμα θεωρείται το μεγαλύτερο αποθεματικό φυσικού αερίου στον κόσμο, με περίπου 1.800 τρισ. κυβικά πόδια αξιοποιήσιμου αερίου, ποσότητα που θεωρητικά αρκεί για να καλύψει τις παγκόσμιες ανάγκες για περίπου 13 χρόνια. Αυτό από μόνο του εξηγεί γιατί κάθε πλήγμα εκεί μετατρέπεται αμέσως σε διεθνές οικονομικό θέμα και όχι απλώς σε ένα ακόμα πολεμικό επεισόδιο.
Για το Ιράν, το South Pars είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα υπεράκτιο πεδίο: είναι η ενεργειακή ραχοκοκαλιά της χώρας. Το Reuters σημειώνει ότι η παραγωγή φυσικού αερίου του Ιράν έφτασε τα 276 δισ. κυβικά μέτρα το 2024, με το 94% να καταναλώνεται εντός της χώρας, καθώς οι κυρώσεις και οι τεχνικοί περιορισμοί εμποδίζουν τη μεγάλη εξαγωγική αξιοποίηση.
Το AP περιγράφει το South Pars ως «ενεργειακή σανίδα σωτηρίας» για το Ιράν, υπογραμμίζοντας ότι καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος των αναγκών σε ηλεκτρισμό, θέρμανση και βιομηχανική κατανάλωση. Με άλλα λόγια, ένα σοβαρό πλήγμα εκεί δεν χτυπά μόνο τα έσοδα του καθεστώτος, αλλά την καθημερινή λειτουργία της ίδιας της ιρανικής οικονομίας.
Το κρίσιμο ερώτημα για τις αγορές είναι τι ακριβώς «πουλά» το South Pars και σε ποιους. Η απάντηση είναι ότι το Ιράν δεν έχει μετατρέψει το δικό του κομμάτι σε μηχανή LNG όπως το Κατάρ. Το μεγαλύτερο μέρος του αερίου μένει στην εσωτερική αγορά, ενώ οι περιορισμένες εξαγωγές φυσικού αερίου κατευθύνονται κυρίως σε γειτονικές χώρες μέσω αγωγών: σύμφωνα με την αμερικανική υπηρεσία ενέργειας EIA το 2023 το Ιράκ και η Τουρκία απορρόφησαν το 87% των ιρανικών εξαγωγών φυσικού αερίου.
Παράλληλα, το Ιράν παράγει μεγάλους όγκους condensate και άλλων υγρών καυσίμων· το Reuters αναφέρει παραγωγή περίπου 1,3 εκατ. βαρελιών ημερησίως σε condensate και λοιπά υγρά, ενώ οι βασικοί αγοραστές των ιρανικών πετρελαϊκών ροών είναι τα ιδιωτικά κινεζικά διυλιστήρια.
Εδώ ακριβώς φαίνεται και η μεγάλη διαφορά με το Κατάρ. Η Ντόχα έχει μετατρέψει το North Field σε παγκόσμια εξαγωγική αυτοκρατορία LNG. Η QatarEnergy αναφέρει ότι η δυναμικότητα LNG της χώρας, από 77 εκατ. τόνους ετησίως σήμερα, σχεδιάζεται να αυξηθεί στα 110 εκατ. τόνους με το North Field East, στα 126 εκατ. τόνους με το North Field South και στα 142 εκατ. τόνους ως το τέλος του 2030 με το North Field West.
Το Reuters σημειώνει ότι το Κατάρ έχει ήδη κερδίσει εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια από εξαγωγές LNG επί σχεδόν τρεις δεκαετίες. Άρα, μιλάμε για το ίδιο γεωλογικό κοίτασμα, αλλά για δύο εντελώς διαφορετικά επιχειρηματικά μοντέλα: το Κατάρ εξάγει premium LNG, ενώ το Ιράν καίει κυρίως το αέριό του στο εσωτερικό.
Διαβάστε ακόμη
