Σαρωτική μεταρρύθμιση της αγοράς ηλεκτρισμού δρομολογεί η κυβέρνηση Μελόνι στην Ιταλία, αφαιρώντας το κόστος των δικαιωμάτων άνθρακα από τους λογαριασμούς ρεύματος. Η απόφαση που προδιαγράφει μείωση του κόστους ενέργειας κατά 3 δις. ευρώ για τα νοικοκυριά και επιχειρήσεις της χώρας προκάλεσε αναταράξεις στις αγορές, με απότομη πτώση στις προθεσμιακές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.
Το υπουργικό συμβούλιο της χώρας ενέκρινε χθες (Τετάρτη 19 Φεβρουαρίου) το λεγόμενο Ενεργειακό Διάταγμα, με στόχο την αφαίρεση του κόστους άνθρακα από τους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας. Τα μέτρα του διατάγματος προβλέπουν την αποζημίωση των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής με καύσιμο φυσικό αέριο για το κόστος των δικαιωμάτων εκπομπών στο πλαίσιο του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών Ρύπων της ΕΕ (ETS). Καθώς οι μονάδες αερίου συνήθως διαμορφώνουν την οριακή τιμή στη χονδρεμπορική αγορά ρεύματος της Ιταλίας, ο μηχανισμός αυτός αφαιρεί ουσιαστικά τις χρεώσεις άνθρακα από την τελική τιμή που πληρώνουν όλοι οι καταναλωτές.
Πώς η Ιταλία αμφισβητεί εν τοις πράγμασι το Target Model και το σύστημα οριακής τιμολόγησης
Η πρόταση θα μπορούσε να προσφέρει ελάφρυνση δισεκατομμυρίων ευρώ σε καταναλωτές και ενεργοβόρες βιομηχανίες, ενέχει όμως και κινδύνους, όπως η πιθανή αύξηση της χρήσης ορυκτών καυσίμων. H πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι έκανε λόγο για ένα ιδιαίτερα σημαντικό μέτρο που υλοποιεί προεκλογικές δεσμεύσεις της κυβέρνησής της.
«Κάνουμε ό,τι μπορούμε για να μειώσουμε το βάρος των λογαριασμών ενέργειας για οικογένειες και επιχειρήσεις», δήλωσε η Μελόνι σε ανάρτησή της στο X.
Η Ιταλία διαθέτει τις δεύτερες υψηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη για τις επιχειρήσεις και τις τέταρτες υψηλότερες για τα νοικοκυριά. Με τον περιορισμό της μετακύλισης του κόστους εκπομπών από τους παραγωγούς στους τελικούς καταναλωτές, η κυβέρνηση επιδιώκει να προσφέρει ουσιαστική οικονομική ανάσα.
Οι τιμές ηλεκτρισμού στην προθεσμιακή αγορά της Ιταλίας υποχώρησαν για έβδομη συνεχόμενη συνεδρίαση και καταγράφουν πτώση σχεδόν 15% μέσα στον μήνα, καθώς οι επενδυτές είχαν προεξοφλήσει τη μεταρρύθμιση. Αν και το μέτρο ευνοεί τους καταναλωτές, ενδέχεται να συμπιέσει τα περιθώρια κέρδους εταιρειών ηλεκτρισμού και παραγωγών ΑΠΕ, όπως οι Enel , Edison και ERG SpA, που επωφελούνται από το υφιστάμενο σύστημα οριακής τιμολόγησης.
Η πρόταση εντάσσεται στη γενικότερη στρατηγική της κυβέρνησης Μελόνι για ενίσχυση της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας, μείωση της διαφοράς τιμών μεταξύ της ιταλικής αγοράς φυσικού αερίου και του ολλανδικού κόμβου TTF, καθώς και περιορισμό των διαρθρωτικών χρεώσεων στους λογαριασμούς ρεύματος. Εφόσον εφαρμοστεί, θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο και για άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ.
Η κίνηση της Ρώμης αμφισβητεί ευθέως το ευρωπαϊκό μοντέλο οριακής τιμολόγησης, σύμφωνα με το οποίο η ακριβότερη μονάδα που απαιτείται για την κάλυψη της ζήτησης —συχνά μια μονάδα φυσικού αερίου— καθορίζει την τιμή για όλους τους παραγωγούς. Το μοντέλο αυτό έχει δεχθεί έντονη πολιτική κριτική μετά την ενεργειακή κρίση του 2022. Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε προ ημερών ότι το ζήτημα θα επανεξεταστεί ενόψει της συνόδου κορυφής του Μαρτίου, με την παρουσίαση εναλλακτικών επιλογών για περαιτέρω μεταρρύθμιση.
Παρά τα οφέλη, το σχέδιο εγκυμονεί κινδύνους: η αποζημίωση του κόστους εκπομπών μειώνει το λειτουργικό κόστος των μονάδων αερίου και ενδέχεται να ενισχύσει τη χρήση ορυκτών καυσίμων. Επιπλέον, ο μηχανισμός πιθανότατα θα θεωρηθεί κρατική ενίσχυση και θα απαιτήσει έγκριση από τις Βρυξέλλες.
Διαβάστε ακόμη
