Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα θέσει τον λεγόμενο «πράσινο χάλυβα» στο επίκεντρο της στρατηγικής της για την αναζωογόνηση της βιομηχανικής ισχύος της ηπείρου, καθώς δέχεται πιέσεις να παραμείνει ανταγωνιστική απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το εκτελεστικό όργανο της Ένωσης, σχεδιάζει να ενισχύσει την υιοθέτηση χάλυβα χαμηλών εκπομπών άνθρακα μέσω της εισαγωγής εθελοντικών προγραμμάτων πιστοποίησης και της δημιουργίας νέων πηγών ζήτησης, κυρίως μέσω των δημόσιων προμηθειών και του τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας. Τα μέτρα αυτά θα ενταχθούν στον νέο νόμο Industrial Accelerator Act, που αναμένεται να παρουσιαστεί την επόμενη εβδομάδα, σύμφωνα με προσχέδιο που περιήλθε στην κατοχή του Bloomberg.
Σύμφωνα με τις προτάσεις, ο χάλυβας θα ταξινομείται με βάση τις εκπομπές που παράγονται κατά τη διαδικασία κατασκευής του, ενώ τα ακριβή όρια θα καθοριστούν σε μεταγενέστερο στάδιο. Οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών θα υποχρεούνται να διασφαλίζουν ότι το 25% του χάλυβα που χρησιμοποιείται σε δημόσια έργα και προγράμματα επιδοτήσεων θα είναι χαμηλών εκπομπών. Κρίσιμες τεχνολογίες για την απανθρακοποίηση του κλάδου θεωρούνται η χρήση ανακυκλωμένου χάλυβα, οι ηλεκτρικοί κλίβανοι τόξου και το «πράσινο» υδρογόνο. Παρόμοιο πλαίσιο προβλέπεται να εφαρμοστεί και για άλλα ενεργοβόρα υλικά, όπως το αλουμίνιο και το τσιμέντο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν σχολίασε άμεσα τις πληροφορίες.
Προτεραιότητα ο χάλυβας και το τσιμέντο
«Μεταξύ των ενεργοβόρων βιομηχανιών, ο χάλυβας και το τσιμέντο αποτελούν τομείς προτεραιότητας, καθώς είναι οι μεγαλύτεροι ρυπαντές και μαζί ευθύνονται για περισσότερο από το 6% των ετήσιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου της Ένωσης», αναφέρεται στο προσχέδιο, το οποίο παραμένει υπό διαμόρφωση. Για να αποφευχθεί ο κίνδυνος αποβιομηχάνισης, επισημαίνεται ότι τα μέτρα ενίσχυσης της ζήτησης για προϊόντα χαμηλών εκπομπών πρέπει να συνδυαστούν με απαιτήσεις προέλευσης από την Ένωση, ώστε να στηριχθεί η μετάβαση των ευρωπαϊκών βιομηχανιών.
Η πρωτοβουλία για τον πράσινο χάλυβα εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια της ΕΕ να ανακόψει τη βιομηχανική υποχώρηση που αποδίδεται στο υψηλό ενεργειακό κόστος, τη γραφειοκρατία και τον ανταγωνισμό από φθηνές εισαγωγές. Ο νόμος Industrial Accelerator Act — που αποκαλείται και «Made in Europe» — στοχεύει να διασφαλίσει ότι η μεταποίηση θα αντιστοιχεί στο 20% της οικονομικής ανάπτυξης της Ευρώπης έως το 2035.
Οι ηγέτες της ΕΕ συναντήθηκαν στο Βέλγιο την περασμένη εβδομάδα, με ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα να αφορά τον βαθμό προστασίας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας από τον ξένο ανταγωνισμό. Ο καγκελάριος της Γερμανίας Friedrich Merz και ο πρόεδρος της Γαλλίας Emmanuel Macron υποβάθμισαν τις διαφωνίες τους, με τον δεύτερο να υποστηρίζει έντονα ότι η Ένωση πρέπει να θωρακίσει καλύτερα τις κρίσιμες βιομηχανίες απέναντι στους παγκόσμιους ανταγωνιστές.
Το νέο νομοθέτημα αναμένεται να εισαγάγει σειρά όρων που θα δίνουν προτεραιότητα σε ευρωπαϊκές εταιρείες όταν λαμβάνονται επενδυτικές αποφάσεις εντός της Ένωσης, τόσο από τα κράτη-μέλη όσο και από ξένες επιχειρήσεις. Η προσέγγιση αυτή σηματοδοτεί απομάκρυνση από τη φιλοσοφία του ελεύθερου εμπορίου που κυριαρχούσε επί δεκαετίες.
Σύμφωνα με το τελευταίο προσχέδιο, τα κριτήρια «Made in Europe» θα περιλαμβάνουν παραγωγή στα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ, καθώς και σε «αξιόπιστους εταίρους», δηλαδή τρίτες χώρες που διαθέτουν συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου με την Ένωση και θεωρούνται συμβατές με τους στόχους ασφάλειας και ανθεκτικότητας.
Ιδιαίτερα σημαντικός αγοραστής πράσινου χάλυβα αναμένεται να είναι η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία. Τον Δεκέμβριο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε την αναθεώρηση της απαγόρευσης των κινητήρων εσωτερικής καύσης, ώστε μέρος των μειώσεων εκπομπών να μπορεί να επιτυγχάνεται μέσω της χρήσης χάλυβα χαμηλών εκπομπών άνθρακα στην κατασκευή οχημάτων.
Διαβάστε ακόμη
