Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) ετοιμάζεται να επιστρέψει επισήμως στην Τουρκία, έπειτα από πολυετή διακοπή των σχέσεων που είχε προκληθεί από τη διπλωματική ένταση γύρω από τις ενεργειακές έρευνες στην ανατολική Μεσόγειο. Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί την επανενεργοποίηση μιας ιδιαίτερα σημαντικής πηγής χρηματοδότησης για την Άγκυρα και εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο σταδιακής επαναπροσέγγισης ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Τουρκία.

Σύμφωνα με πληροφορίες που επιβεβαίωσε εκπρόσωπος της ΕΤΕπ στο Bloomberg, η τράπεζα και το τουρκικό υπουργείο Οικονομικών αναμένεται να υπογράψουν την Παρασκευή δήλωση προθέσεων για τη χορήγηση δανείων συνολικού ύψους 200 εκατ. ευρώ, τα οποία θα κατευθυνθούν σε έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ). Η χρηματοδότηση αυτή αποτελεί – όπως επισημαίνει η ΕΤΕπ – μέρος της «σταδιακής επαναδραστηριοποίησης» της τράπεζας στην Τουρκία, ενώ οι διαπραγματεύσεις για την οριστική συμφωνία βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη.

Τα κεφάλαια προορίζονται να διοχετευθούν μέσω της Τράπεζας Ανάπτυξης και Επενδύσεων της Τουρκίας, καθώς και μέσω του οργανισμού εξαγωγικών πιστώσεων Turk Eximbank, ενισχύοντας την πρόσβαση της τουρκικής οικονομίας σε ευρωπαϊκή χρηματοδότηση σε μια περίοδο αυξημένων επενδυτικών αναγκών, ιδίως στον τομέα της πράσινης μετάβασης.

Τη σημασία της συγκεκριμένης κίνησης υπογράμμισε και η Ευρωπαία Επίτροπος Διεύρυνσης, Μάρτα Κος, η οποία δήλωσε στο κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Anadolu ότι τα δάνεια αυτά «είναι μόνο η αρχή», αφήνοντας να εννοηθεί ότι η συνεργασία ΕΕ–Τουρκίας μπορεί να εμβαθύνει περαιτέρω στο προσεχές διάστημα.

Το πάγωμα των χρηματοδοτήσεων της ΕΤΕπ προς την Τουρκία και η Κύπρος

Υπενθυμίζεται ότι η ΕΤΕπ είχε αναστείλει επισήμως τη χορήγηση νέων δανείων προς την Τουρκία το 2019, στο πλαίσιο των ευρύτερων κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά της Άγκυρας. Οι κυρώσεις επιβλήθηκαν ως απάντηση στις παράνομες έρευνες υδρογονανθράκων σε θαλάσσιες περιοχές της υφαλοκρηπίδας της Κύπρου, τις οποίες διεκδικούν τα κατεχόμενα από την Τουρκία εδάφη.

Η μοναδική ουσιαστική εξαίρεση στο «πάγωμα» των χρηματοδοτήσεων ήρθε μετά τους καταστροφικούς σεισμούς που έπληξαν την Τουρκία το 2023. Τότε, η ΕΤΕπ ανακοίνωσε δάνειο ύψους 400 εκατ. ευρώ για τη στήριξη των έργων αποκατάστασης και ανασυγκρότησης στις πληγείσες περιοχές. Τον περασμένο Δεκέμβριο, η τράπεζα είχε ήδη προαναγγείλει την πρόθεσή της να επανεκκινήσει σταδιακά τις δραστηριότητές της στη χώρα.

Η επαναπροσέγγιση αυτή πραγματοποιείται σε μια συγκυρία κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Τουρκία επιδιώκουν να ενισχύσουν τόσο τις οικονομικές όσο και τις αμυντικές τους σχέσεις. Ωστόσο, δεν λείπουν και οι επιφυλάξεις. Όπως αναφέρει το Bloomberg, κορυφαίος τουρκικός επιχειρηματικός σύνδεσμος προειδοποίησε πρόσφατα ότι η πρωτοβουλία «Made in Europe» των Βρυξελλών, που στοχεύει στην προστασία της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, ενδέχεται να πλήξει το διμερές εμπόριο.

Πριν από την αναστολή του 2019, η ΕΤΕπ υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους διεθνείς χρηματοδότες της Τουρκίας. Από την έναρξη των δραστηριοτήτων της στη χώρα το 1965, η τράπεζα έχει χρηματοδοτήσει έργα συνολικής αξίας άνω των 29 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της. Η επιστροφή της, έστω και σταδιακή, θεωρείται από πολλούς αναλυτές ένδειξη μιας προσεκτικής αλλά σαφούς μετατόπισης προς μια πιο πραγματιστική σχέση ανάμεσα στις δύο πλευρές.

Η «ενεργειακή αντεπίθεση» της γειτονικής χώρας

Ο τελευταίος ένας χρόνος ήταν ιδιαίτερα «γεμάτος» για το τουρκικό υπουργείο Ενέργειας, καθώς η γειτονική χώρα προσπαθεί να διατηρήσει σημαντικό ρόλο στις ενεργειακές εξελίξεις της περιοχής μετά την απαγόρευση του ρωσικού αερίου στην Ευρώπη, μεγάλες ποσότητες του οποίου έρχονταν στη Γηραιά Ήπειρο μέσω του Turkstream. Από την προσπάθεια αύξησης της εγχώριας παραγωγής υδρογονανθράκων έως τη σύναψη πολλών συμφωνιών προμήθειας LNG, την παροχή ενεργειακών υπηρεσιών και την εμπλοκή στην παραγωγή υδρογονανθράκων τρίτων χωρών, το τουρκικό υπουργείο με επικεφαλής τον Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ προχωρά ταυτόχρονα πολλά διαφορετικά μέτωπα. Και τα μέτωπα αυτά δεν αφορούν μόνο τους υδρογονάνθρακες, αφού πιθανότατα μέσα στο 2026 θα λειτουργήσει ο πρώτος πυρηνικός σταθμός της χώρας (που χρηματοδοτείται από τη Ρωσία), ενώ τον Νοέμβριο η Τουρκία θα φιλοξενήσει την σύνοδο για το κλίμα COP31. Τελευταίο δείγμα αυτής της «αντεπίθεσης» ήταν η χθεσινή συμφωνία της Τουρκίας για κοινές έρευνες υδρογονανθράκων με τη Chevron, ενώ πρόσφατα υπέγραψε αντίστοιχη συμφωνία και με την Exxon Mobil.

Διαβάστε ακόμη