Ο κόσμος εισέρχεται πλέον στο δεύτερο μισό μιας κρίσιμης δεκαετίας για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι οι χώρες πρέπει να μειώσουν τις εκπομπές άνθρακα σχεδόν κατά 50% έως το 2030, προκειμένου να αποφευχθεί η άνοδος της παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά 1,5 βαθμό Κελσίου. Ωστόσο, η ανθρωπότητα απέχει πολύ από αυτούς τους στόχους και κινδυνεύει να οπισθοδρομήσει ακόμη περισσότερο, παρότι εμφανίζονται και απρόσμενες εστίες προόδου.

Όπως αναφέρει το Bloomberg σε ανάλυσή του, στις Ηνωμένες Πολιτείες οι αντιφάσεις είναι έντονες. Από τη μία πλευρά, οι πολιτικές του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ αποδυναμώνουν τη δράση για το κλίμα και ευνοούν τα ορυκτά καύσιμα. Από την άλλη, η αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας από data centers και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης λειτουργεί ως «σωσίβιο» για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τις μπαταρίες.

Καθοριστικός ο ρόλος της Κίνας για την πορεία της κλιματικής αλλαγής

Καθοριστικός παραμένει και ο ρόλος της Κίνας, του μεγαλύτερου ρυπαντή παγκοσμίως αλλά και κέντρου πράσινης τεχνολογίας. Το 2026 το Πεκίνο αναμένεται να παρουσιάσει ένα νέο πενταετές οικονομικό πλάνο, στο οποίο θα φανεί πώς συνδυάζει την κλιματική πολιτική με τις αναπτυξιακές του φιλοδοξίες. Ιδιαίτερη σημασία θα έχει ο στόχος για την ένταση άνθρακα, δηλαδή τις εκπομπές ανά μονάδα ΑΕΠ, καθώς η χώρα έχει ήδη μείνει πίσω σε σχέση με το προηγούμενο πλάνο.

Σε διεθνές επίπεδο, η προσοχή στρέφεται στη διάσκεψη COP31, που θα πραγματοποιηθεί τον Νοέμβριο στην Αττάλεια της Τουρκίας. Οι διαπραγματευτές προσπαθούν να χαράξουν έναν οδικό χάρτη για τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων και την εξάλειψη της αποψίλωσης των δασών, ζητήματα που έμειναν άλυτα στην COP30. Προηγούνται κρίσιμες συναντήσεις σε Κολομβία, Βόννη, Λονδίνο και Νέα Υόρκη.

«Πράσινη πρόοδος» από τα αναπτυσσόμενα κράτη

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι εξελίξεις στον αναπτυσσόμενο κόσμο. Χώρες όπως το Μπανγκλαντές, το Πακιστάν και η Αιθιοπία έχουν σημειώσει αξιοσημείωτη πρόοδο χάρη στη φθηνή κινεζική πράσινη τεχνολογία. Από την αγροτική ηλεκτροδότηση με ηλιακά συστήματα έως την εκρηκτική αύξηση των ηλεκτρικών οχημάτων, αναμένεται ότι παρόμοιες ιστορίες επιτυχίας θα πολλαπλασιαστούν.

Η επένδυση στην κλιματική τεχνολογία ανέκαμψε το 2025 και αναμένεται να συνεχίσει ανοδικά, με αιχμή τις ανανεώσιμες πηγές, τις μπαταρίες, την αναβάθμιση των δικτύων και τη νέα γενιά πυρηνικών αντιδραστήρων μικρής κλίμακας. Παρ’ όλα αυτά, η πυρηνική ενέργεια παραμένει ένας αργοκίνητος κλάδος και τα αποτελέσματα θα φανούν κυρίως μετά το 2030.

Η αγορά ηλεκτρικών οχημάτων αναμένεται να «σπάσει» στα δύο. Παγκοσμίως, οι πωλήσεις συνεχίζουν να αυξάνονται, με ώθηση από τα προσιτά κινεζικά μοντέλα. Στις ΗΠΑ, όμως, η κατάργηση των ομοσπονδιακών επιδοτήσεων και οι περιορισμοί στις εισαγωγές φρενάρουν την ανάπτυξη.

Την ίδια στιγμή, η κλιματική πολιτική στις ΗΠΑ αντιμετωπίζει σοβαρές απειλές. Η Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) ετοιμάζεται να ολοκληρώσει μια διαδικασία που θα μπορούσε να ακυρώσει τη νομική βάση για τη ρύθμιση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, ανοίγοντας τον δρόμο για μεγάλες δικαστικές μάχες.

Μέσα σε αυτό το σύνθετο και συχνά αντιφατικό τοπίο, το 2026 προδιαγράφεται ως μια χρονιά-κλειδί, όπου οι πολιτικές αποφάσεις, η τεχνολογική πρόοδος και οι γεωπολιτικές ισορροπίες θα καθορίσουν αν ο κόσμος μπορεί ακόμη να κρατήσει ζωντανό τον στόχο για τον περιορισμό της κλιματικής κρίσης.

Διαβάστε ακόμη