Στον «πάγο» κινδυνεύουν να παραμείνουν μεγάλα έργα υπεράκτιων αιολικών πάρκων στη Γερμανία, καθώς το υψηλό κόστος κατασκευής, οι καθυστερήσεις στις συνδέσεις με το δίκτυο και οι αμφιλεγόμενοι όροι των δημοπρασιών δυσκολεύουν την υλοποίησή τους. Στον κλάδο γίνεται πλέον λόγος για έργα-«ζόμπι», δηλαδή εγκαταστάσεις που έχουν εξασφαλίσει τις απαιτούμενες εκτάσεις αλλά δεν προχωρούν με τον ρυθμό που απαιτείται, δεσμεύοντας παράλληλα σημαντικό μέρος της μελλοντικής αγοράς.
Όπως αναφέρει η Handelsblatt, το πρόβλημα έχει λάβει τέτοιες διαστάσεις ώστε η γερμανική αιολική βιομηχανία ζητά να δοθεί στους επενδυτές η δυνατότητα να επιστρέφουν εκτάσεις που δεν μπορούν ή δεν επιθυμούν πλέον να αναπτύξουν, ώστε αυτές να δημοπρατούνται εκ νέου. Στο επίκεντρο βρίσκεται η ανησυχία ότι η σημερινή κατάσταση μπορεί να πλήξει όχι μόνο τα ίδια τα έργα, αλλά ολόκληρη την αλυσίδα προμηθευτών που έχει στηθεί γύρω από την ανάπτυξή τους. Η Karina Würtz, επικεφαλής του Stiftung Offshore-Windenergie, περιγράφει την κατάσταση ως πρόβλημα για ολόκληρη την αλυσίδα προστιθέμενης αξίας, χαρακτηρίζοντας τα συγκεκριμένα έργα «ζόμπι». Όπως υποστηρίζει, όταν οι επενδυτικές αποφάσεις καθυστερούν ή δεν λαμβάνονται, οι επιπτώσεις μεταφέρονται στους κατασκευαστές ανεμογεννητριών, θεμελιώσεων, καλωδίων, δηλαδή σε όλο τον ευρύτερο κύκλο των προμηθευτών.
Το ισχύον γερμανικό θεσμικό πλαίσιο δεν προβλέπει τη δυνατότητα μονομερούς επιστροφής μιας έκτασης που έχει κατακυρωθεί μέσω διαγωνισμού. Ο νόμος για την υπεράκτια αιολική ενέργεια (WindSeeG) επιβάλλει στους αναδόχους την υποχρέωση να προχωρήσουν στην κατασκευή, με εξαιρέσεις μόνο όταν οι καθυστερήσεις οφείλονται σε παράγοντες που δεν βρίσκονται υπό τον έλεγχό τους. Η αναθεώρηση του νόμου θα μπορούσε να αλλάξει αυτή την εικόνα, ωστόσο το πρόσφατο κυβερνητικό σχέδιο δεν περιλαμβάνει πρόβλεψη για εθελοντική επιστροφή των κατακυρώσεων. Το επιχείρημα του υπουργείου είναι ότι πρέπει να διασφαλιστεί η δεσμευτικότητα της διαγωνιστικής διαδικασίας. Στον κλάδο, πάντως, η προσέγγιση αυτή αμφισβητείται. Η Würtz υποστηρίζει ότι η πραγματική ασφάλεια για τις επενδύσεις προκύπτει όταν υπάρχει τελική επενδυτική απόφαση και πραγματική προοπτική υλοποίησης. Σε διαφορετική περίπτωση, οι εκτάσεις παραμένουν δεσμευμένες, ενώ οι παραγγελίες για την εφοδιαστική αλυσίδα μετατίθενται επ’ αόριστον.
Σε κίνδυνο επενδύσεις ύψους 50 δισ.
Το μέγεθος του προβλήματος αποτυπώνεται στα στοιχεία της Bundesverband Windenergie Offshore (BWO), η οποία εκτιμά ότι τίθεται σε κίνδυνο όγκος έργων και προμηθειών έως και 50 δισ. ευρώ. Η ένωση ζητά να επιτραπεί η επιστροφή εκτάσεων για έργα συνολικής ισχύος 16 GW από τα 17,8 GW που κατακυρώθηκαν στους διαγωνισμούς του 2023, του 2024 και του 2025. Στην εξίσωση μπαίνει πλέον και το δίκτυο. Οι διαχειριστές Tennet, 50Hertz και Amprion έχουν ήδη πραγματοποιήσει σημαντικές επενδύσεις σε καλώδια και σταθμούς μετατροπής για τη σύνδεση των υπεράκτιων πάρκων, αναλαμβάνοντας ουσιαστικά δαπάνες πριν ακόμη αποσαφηνιστεί ποια έργα θα προχωρήσουν. Ο Stefan Kapferer της 50Hertz έχει προειδοποιήσει ότι έως και 16 GW υπεράκτιας ισχύος βρίσκονται σε καθεστώς αναμονής, με την υλοποίησή τους να παραμένει αβέβαιη. Αντίστοιχα, ο επικεφαλής της Tennet Germany Tim Meyerjürgens ζητά περισσότερη σαφήνεια, επισημαίνοντας ότι οι υπεράκτιες εκτάσεις και οι συνδέσεις δικτύου είναι πολύτιμες για να παραμένουν δεσμευμένες επί χρόνια. Πίσω από το σημερινό αδιέξοδο βρίσκεται και το μοντέλο των δημοπρασιών. Από το 2023 έως το 2025, οι εταιρείες προσέφεραν συνολικά 16,6 δισ. ευρώ για να εξασφαλίσουν εκτάσεις στη Βόρεια και τη Βαλτική Θάλασσα, ενώ μόνο το 2023 οι προσφορές έφτασαν τα 12,6 δισ. ευρώ. Με το κόστος κατασκευής να έχει αυξηθεί σημαντικά, οι οικονομικές παραδοχές πίσω από ορισμένες από αυτές τις επενδύσεις έχουν πλέον αλλάξει. Ενδεικτική είναι η περίπτωση της TotalEnergies, η οποία έχει ξεκινήσει συζητήσεις με τις γερμανικές αρχές για τους όρους πιθανής επιστροφής παραχώρησης, επικαλούμενη καθυστερήσεις και αβεβαιότητα. Αντίστοιχα, η Jera Nex BP, που αναπτύσσει δύο εκτάσεις της BP, επισημαίνει ότι οι καθυστερήσεις στις συνδέσεις δικτύου φτάνουν ήδη τους 27 μήνες σε μία περίπτωση και τους 12 μήνες σε άλλη.
Διαβάστε ακόμη
