Η Αλβανία άναψε το «πράσινο φως» για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, αιολικών πάρκων και συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας σε αγροτικές εκτάσεις, ανοίγοντας ένα νέο μέτωπο στη συζήτηση για το μέλλον της γης και της ενεργειακής ανάπτυξης της χώρας. Η απόφαση του αλβανικού Κοινοβουλίου δίνει πλέον στην κυβέρνηση τη δυνατότητα να καθορίσει τους όρους για τέτοιου είδους έργα, προκαλώντας όμως έντονες αντιδράσεις από την αντιπολίτευση αλλά και από στελέχη της ίδιας της κυβερνητικής πλειοψηφίας, που προειδοποιούν ότι η ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί να γίνει εις βάρος της αγροτικής παραγωγής.
Η τροποποίηση της νομοθεσίας για την προστασία της αγροτικής γης εγκρίθηκε από το Kuvendi, το αλβανικό Κοινοβούλιο, με 77 ψήφους υπέρ σε σύνολο 140 βουλευτών, σύμφωνα με το Balkan Green Energy News. Οι αλλαγές δίνουν στο Υπουργικό Συμβούλιο την αρμοδιότητα να καθορίσει τα κριτήρια και τους όρους για την εγκατάσταση αγροβολταϊκών, αιολικών πάρκων και μονάδων αποθήκευσης ενέργειας. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η νέα ρύθμιση αποτελεί ένα αναγκαίο βήμα για τον εκσυγχρονισμό της αγροτικής παραγωγής και την αξιοποίηση νέων τεχνολογιών που μπορούν να λειτουργήσουν προς όφελος των αγροτών. Σύμφωνα με το υπουργείο Γεωργίας, στόχος δεν είναι η αντικατάσταση της γεωργίας από ενεργειακές υποδομές, αλλά η δημιουργία ενός μοντέλου όπου η τεχνολογία θα ενισχύει την παραγωγικότητα της γης.
Οι αντιδράσεις
Ωστόσο, οι επικριτές της μεταρρύθμισης εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις. Η αντιπολίτευση υποστηρίζει ότι η νομοθεσία δεν καθορίζει με σαφήνεια τους κανόνες και τα τεχνικά πρότυπα για τέτοιου είδους έργα, αλλά αφήνει υπερβολικά μεγάλη εξουσία στην κυβέρνηση να αποφασίζει κατά περίπτωση. Παράλληλα, ορισμένοι βουλευτές της κυβερνητικής πλειοψηφίας εξέφρασαν επίσης ανησυχίες για την προστασία της γόνιμης αγροτικής γης. Συγκεκριμένα, ο βουλευτής του Σοσιαλιστικού Κόμματος, Erion Braçe, τόνισε ότι οι παραγωγικές εκτάσεις πρέπει να παραμείνουν διαθέσιμες για τη γεωργία και όχι να μετατραπούν σε χώρους βιομηχανικής δραστηριότητας. «Η γη χρειάζεται για τη γεωργία, όχι για βιομηχανικές εγκαταστάσεις», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις δεν είναι απεριόριστες και θα πρέπει να αξιοποιηθούν για σύγχρονες μορφές αγροτικής παραγωγής που μπορούν να ανταγωνιστούν οικονομικά την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Οι αντιδράσεις δεν περιορίζονται μόνο στο πολιτικό επίπεδο. Κάτοικοι αγροτικών περιοχών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένα κινητοποιήσεις κατά φωτοβολταϊκών έργων που σχεδιάζονται σε δημόσιες ή δημοτικές εκτάσεις, τις οποίες χρησιμοποιούν παραδοσιακά για βοσκή και άλλες αγροτικές δραστηριότητες. Η συζήτηση γίνεται ακόμη πιο επίκαιρη, καθώς η Αλβανία επιταχύνει την ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών. Η χώρα έχει ήδη ξεπεράσει το 1 GW εγκατεστημένης ισχύος, ενώ παραμένει χωρίς κανένα μεγάλο αιολικό πάρκο σε λειτουργία.
Στο επίκεντρο των διαφωνιών τα αγροβολταϊκά
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκονται τα αγροβολταϊκά, δηλαδή ο συνδυασμός γεωργικής παραγωγής και φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων στην ίδια έκταση. Η πρακτική αυτή έχει αναπτυχθεί διεθνώς, καθώς τα φωτοβολταϊκά πάνελ μπορούν να προσφέρουν σκίαση, προστασία από ακραίες καιρικές συνθήκες και καλύτερο έλεγχο της θερμοκρασίας για συγκεκριμένες καλλιέργειες. Ωστόσο, η χρήση του όρου «αγροβολταϊκά» έχει προκαλέσει αντιπαραθέσεις, καθώς αρκετοί κατασκευαστές χαρακτηρίζουν ως τέτοια έργα απλές εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών όπου απλώς επιτρέπεται η βόσκηση ζώων ανάμεσα στα πάνελ. Σε μια αυστηρότερη προσέγγιση, πραγματικά αγροβολταϊκά θεωρούνται τα συστήματα στα οποία τα φωτοβολταϊκά πάνελ τοποθετούνται σε μεγαλύτερο ύψος, ώστε να επιτρέπεται η καλλιέργεια κάτω από αυτά. Το συγκεκριμένο μοντέλο, αν και θεωρείται πιο φιλικό προς τη γεωργία, έχει υψηλότερο κόστος σε σχέση με τα συμβατικά φωτοβολταϊκά πάρκα εδάφους. Παρ’ όλα αυτά, νέες τεχνολογίες, όπως διαφανή και εύκαμπτα φωτοβολταϊκά πάνελ, δημιουργούν προοπτικές για καλύτερη συνύπαρξη παραγωγής τροφίμων και καθαρής ενέργειας, ιδιαίτερα σε θερμοκήπια και ειδικές καλλιέργειες.
Διαβάστε ακόμη
