Το φαινόμενο Ελ Νίνιο, που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη και εκτιμάται ότι θα ενισχυθεί στη διάρκεια του 2026, αναμένεται να μεταβάλει σημαντικά τα πρότυπα της ηλιακής ακτινοβολίας σε παγκόσμιο επίπεδο, σύμφωνα με ανάλυση της Solcast, θυγατρικής της DNV, η οποία δημοσιεύθηκε στο pv magazine.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι περιοχές όπως η Ινδία, η ανατολική Αυστραλία, τμήματα της Αφρικής και της Κεντρικής Αμερικής θα μπορούσαν να καταγράψουν αυξημένο ηλιακό δυναμικό, ενώ αντίθετα η Νότια Αμερική και η Ανατολική Ασία αναμένεται να επηρεαστούν αρνητικά. Οι μεταβολές αυτές ακολουθούν τα ιστορικά πρότυπα προηγούμενων ισχυρών επεισοδίων Ελ Νίνιο, κατά τα οποία οι αλλαγές στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία ανακατανέμουν τη νεφοκάλυψη και τις βροχοπτώσεις, χωρίς να οδηγούν σε ομοιόμορφη αύξηση ή μείωση της ηλιακής ενέργειας παγκοσμίως.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα, οι θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας και οι ατμοσφαιρικές συνθήκες επιβεβαιώνουν ότι το Ελ Νίνιο έχει ήδη ξεκινήσει, όπως έχουν ανακοινώσει μετεωρολογικοί οργανισμοί διεθνώς. Ο δείκτης Niño 3.4 έχει ξεπεράσει τους 0,8 βαθμούς Κελσίου, υποδηλώνοντας υψηλότερες από τις φυσιολογικές θερμοκρασίες στην κεντρική περιοχή του Ειρηνικού Ωκεανού.

Τα εποχικά μοντέλα πρόγνωσης δείχνουν ότι η θέρμανση θα συνεχιστεί, με το φαινόμενο να αναμένεται να ενταθεί και να κορυφωθεί αργότερα μέσα στο έτος. Καθώς εξελίσσεται το Ελ Νίνιο, οι αλλαγές στη γενική κυκλοφορία της ατμόσφαιρας μεταβάλλουν τα πρότυπα νεφοκάλυψης και βροχοπτώσεων. Σε προηγούμενα ισχυρά επεισόδια, οι μεγαλύτερες μεταβολές στην ηλιακή ακτινοβολία κατά την περίοδο Ιουλίου-Σεπτεμβρίου έφτασαν περίπου το 10%.

Δεδομένου ότι το Ελ Νίνιο συνήθως κορυφώνεται προς το τέλος του έτους, οι επιπτώσεις εκτιμάται ότι θα γίνουν εντονότερες καθώς το φαινόμενο θα ενισχύεται κατά τη διάρκεια του χειμώνα στο βόρειο ημισφαίριο.

Πού αναμένεται να αυξηθεί η ηλιοφάνεια

Η Ινδία αποτελεί μία από τις περιοχές όπου καταγράφεται η μεγαλύτερη αύξηση της ηλιακής ακτινοβολίας κατά τα έτη Ελ Νίνιο. Σε προηγούμενα ισχυρά επεισόδια, μεγάλο μέρος της χώρας παρουσίασε επίπεδα ακτινοβολίας έως και 10% υψηλότερα σε σχέση με τα υπόλοιπα έτη, ενώ στην πολιτεία Ρατζαστάν —σημαντικό κέντρο ανάπτυξης φωτοβολταϊκών έργων και έδρα ορισμένων από τις μεγαλύτερες ηλιακές εγκαταστάσεις παγκοσμίως— η αύξηση έφθασε περίπου το 15%.

Αυξημένη ηλιοφάνεια καταγράφεται επίσης στην ανατολική Αυστραλία, όπου η ηλιακή ακτινοβολία διαμορφώνεται περίπου 5% πάνω από τον μέσο όρο, αν και η τάση αυτή εμφανίζεται λιγότερο σταθερή. Στην περιοχή Τουούμπα, ορισμένα ισχυρά επεισόδια Ελ Νίνιο ξεπερνούν σημαντικά τα ιστορικά επίπεδα, ενώ άλλα παραμένουν πιο κοντά στον μέσο όρο, γεγονός που αποδίδεται στην επίδραση και άλλων κλιματικών παραγόντων, όπως οι συνθήκες στον Ινδικό Ωκεανό.

Αντίθετα, άλλες περιοχές παρουσιάζουν μείωση του διαθέσιμου ηλιακού δυναμικού κατά τη διάρκεια ισχυρών επεισοδίων Ελ Νίνιο. Οι μεγαλύτερες απώλειες εντοπίζονται στη δυτική και νότια Νότια Αμερική, όπου η ηλιακή ακτινοβολία είναι κατά περίπου 10% χαμηλότερη σε σύγκριση με τα υπόλοιπα έτη.

Στην Ανατολική Ασία καταγράφεται επίσης αξιοσημείωτη, αν και ηπιότερη, μείωση, με την ανατολική Κίνα να επηρεάζεται από αυξημένες βροχοπτώσεις και χαμηλότερα επίπεδα ηλιακής ακτινοβολίας, ιδιαίτερα σε περιοχές όπως η Σανγκάη.

Η ανάλυση καταδεικνύει ότι το Ελ Νίνιο δεν αυξάνει ή μειώνει ομοιόμορφα το ηλιακό δυναμικό, αλλά το ανακατανέμει μεταξύ διαφορετικών γεωγραφικών περιοχών. Για το τρέχον επεισόδιο, αυτό μεταφράζεται σε ευνοϊκότερες συνθήκες για την παραγωγή ηλιακής ενέργειας σε τμήματα της Ινδίας, της ανατολικής Αυστραλίας, της ισημερινής Αφρικής και της Κεντρικής Αμερικής, ενώ εγκαταστάσεις στη δυτική και νότια Νότια Αμερική και στην ανατολική Κίνα είναι πιθανότερο να καταγράψουν μειωμένες αποδόσεις.

Οι τοπικές επιπτώσεις, πάντως, θα εξαρτηθούν από τον τρόπο με τον οποίο οι μεταβολές στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία θα επηρεάσουν τον σχηματισμό νεφών και τα πρότυπα βροχοπτώσεων, με αποτέλεσμα η ένταση των φαινομένων να διαφέρει σημαντικά από περιοχή σε περιοχή.

Η Solcast παράγει τις σχετικές εκτιμήσεις μέσω παρακολούθησης νεφών και αερολυμάτων σε παγκόσμια κλίμακα, με ανάλυση 1-2 χιλιομέτρων, αξιοποιώντας δορυφορικά δεδομένα και ιδιόκτητους αλγορίθμους τεχνητής νοημοσύνης και μηχανικής μάθησης. Τα δεδομένα αυτά χρησιμοποιούνται για την τροφοδότηση μοντέλων υπολογισμού της ηλιακής ακτινοβολίας, επιτυγχάνοντας τυπική απόκλιση μικρότερη του 2%, καθώς και για την ανάπτυξη συστημάτων πρόγνωσης της νεφοκάλυψης.

Η πλατφόρμα χρησιμοποιείται σήμερα από περισσότερες από 350 εταιρείες που διαχειρίζονται συνολικά πάνω από 300 γιγαβάτ (GW) φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε ακόμη