Οι κορυφαίες εταιρείες ηλιακής ενέργειας, τράπεζες και ασφαλιστικές έχουν σταματήσει να συνεργάζονται με τουλάχιστον μισή ντουζίνα πρόσφατα κατασκευασμένων εργοστασίων φωτοβολταϊκών πάνελ στις ΗΠΑ, λόγω αβεβαιότητας σχετικά με το αν οι δεσμοί τους με την Κίνα θα μπορούσαν να τα αποκλείσουν από επιδοτήσεις καθαρής ενέργειας, σύμφωνα με στελέχη του κλάδου και έγγραφα που εξέτασε το Reuters.

Η μεταστροφή αυτή, που οφείλεται στις νέες πολιτικές της κυβέρνησης Τραμπ, θέτει σε κίνδυνο περισσότερο από το ένα τρίτο της αμερικανικής ηλιακής παραγωγικής ικανότητας σε εργοστάσια που αρχικά κατασκευάστηκαν από κινεζικές εταιρείες. Οι λεπτομέρειες για το πώς αυτή η πολιτική αβεβαιότητα απομακρύνει εγκαταστάτες και ασφαλιστικές από αμερικανικά εργοστάσια ηλιακής ενέργειας με δεσμούς με την Κίνα δεν είχαν αναφερθεί προηγουμένως.

Οι εξελίξεις αυτές συνδέονται με τις ευρύτερες προσπάθειες του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να εμποδίσει κινεζικές εταιρείες να δραστηριοποιούνται στην αμερικανική αγορά και να μειώσει δραστικά την κρατική στήριξη προς την πράσινη ενέργεια. Ωστόσο, η πολιτική αυτή θα μπορούσε να έχει αντίθετα αποτελέσματα, θέτοντας σε κίνδυνο την ανάπτυξη της αμερικανικής μεταποίησης και της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, σε μια περίοδο αυξανόμενων λογαριασμών ρεύματος και εκρηκτικής ζήτησης από data centers που εξυπηρετούν τη βιομηχανία τεχνητής νοημοσύνης, λένε ειδικοί του κλάδου.

Πώς επηρεάζονται οι Αμερικανοί εγκαταστάτες φωτοβολταϊκών

Η Sunrun, ο μεγαλύτερος εγκαταστάτης οικιακών φωτοβολταϊκών στις ΗΠΑ, συγκαταλέγεται στις εταιρείες που πλέον αποφεύγουν Κινέζους προμηθευτές. «Αυτό καθυστερεί τη χρηματοδότηση απολύτως αναγκαίων έργων ηλιακής ενέργειας και αποθήκευσης», δήλωσε ο Keith Martin, δικηγόρος στη Norton Rose Fulbright που συμβουλεύει συμφωνίες φορολογικών κινήτρων για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Οι πιθανώς εκτεταμένες επιπτώσεις στην αμερικανική βιομηχανία αναδεικνύουν τη δυσκολία αποσύνδεσης από την παγκόσμια κυριαρχία της Κίνας στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τις πράσινες τεχνολογίες, η οποία βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στις γενναίες επιδοτήσεις του Πεκίνου προς κινεζικές επιχειρήσεις.

Η παγκόσμια επιρροή της κινεζικής βιομηχανικής πολιτικής δημιουργεί δίλημμα για τις αμερικανικές ρυθμιστικές αρχές, που θέλουν να αποκλείσουν κινεζικές εταιρείες χωρίς όμως να υπονομεύσουν Αμερικανούς κατασκευαστές φωτοβολταϊκών που εξαρτώνται από κινεζικό εξοπλισμό και τεχνολογία για να παράγουν ανταγωνιστικά και οικονομικά προϊόντα.

Χωρίς ισχυρή ανάπτυξη της εγχώριας παραγωγής φωτοβολταϊκών, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ελάχιστες επιλογές για να επεκτείνουν την ανανεώσιμη ηλεκτροπαραγωγή πέρα από την εισαγωγή πάνελ κατασκευασμένων από κινεζικές εταιρείες, κάτι που θα οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές, σύμφωνα με στελέχη του κλάδου.

«Αυτό αναμφίβολα θα συνεχίσει να αυξάνει το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας στις Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε ο Aaron Halimi, διευθύνων σύμβουλος της Renewable Properties, εταιρείας ανάπτυξης μικρής κλίμακας ενεργειακών έργων στο Σαν Φρανσίσκο, η οποία έχει μεταφέρει το μεγαλύτερο μέρος των προμηθειών της στην First Solar με έδρα το Τέμπι της Αριζόνα, ώστε να αποφύγει προμηθευτές με δεσμούς με την Κίνα.

Η νέα αβεβαιότητα στις αμερικανικές επενδύσεις στην ηλιακή ενέργεια προέρχεται από διατάξεις του νομοσχεδίου «One Big Beautiful Bill» που υποστήριξε ο Τραμπ και ψήφισε το Ρεπουμπλικανικό Κογκρέσο το 2025. Η νομοθεσία μείωσε τις επιδοτήσεις καθαρής ενέργειας της εποχής Μπάιντεν και περιόρισε τη δυνατότητα συγκεκριμένων ξένων χωρών, συμπεριλαμβανομένης της Κίνας, να επωφεληθούν από όσες παρέμειναν. Το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών δεν έχει ακόμη δώσει πλήρεις οδηγίες για το πώς θα εφαρμοστεί ο νόμος, ενώ εκπρόσωπος του υπουργείου αρνήθηκε να δώσει χρονοδιάγραμμα δημοσίευσης αυτών των οδηγιών.

Ο Τραμπ θέλει να επεκτείνει γρήγορα το αμερικανικό ηλεκτρικό δίκτυο ώστε να τροφοδοτήσει τα αμερικανικά data centers. Ωστόσο, ειδικοί της αγοράς ενέργειας λένε ότι οι εγκαταστάσεις ηλιακής ενέργειας, σε συνδυασμό με αποθήκευση σε μπαταρίες που ενεργοποιούνται όταν δεν υπάρχει ήλιος, είναι ο ταχύτερος τρόπος αύξησης της ηλεκτροπαραγωγής, επειδή είναι πιο εύκολο να κατασκευαστούν από μονάδες φυσικού αερίου, άνθρακα ή πυρηνικής ενέργειας.

Ο Τραμπ έχει χαρακτηρίσει την ανανεώσιμη ενέργεια αναξιόπιστη και ακριβή και έχει εφαρμόσει πολιτικές που προωθούν την επέκταση των ορυκτών καυσίμων. Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο. Εκπρόσωπος της κινεζικής πρεσβείας στην Ουάσινγκτον χαρακτήρισε τους αμερικανικούς περιορισμούς διακριτικούς και δήλωσε ότι το Πεκίνο θα υπερασπιστεί τα συμφέροντα των εταιρειών του.

Η Κίνα ελέγχει περίπου το 80% της παγκόσμιας παραγωγής εξοπλισμού φωτοβολταϊκών, σύμφωνα με τη Wood Mackenzie. Οι εταιρείες της, συμπεριλαμβανομένων των LONGi, Trina και άλλων, ήταν από τις πρώτες που κατασκεύασαν και λειτούργησαν εργοστάσια στις ΗΠΑ όταν ο νόμος του 2022 για την κλιματική αλλαγή επί προεδρίας Μπάιντεν δημιούργησε φορολογικά κίνητρα για εργοστάσια καθαρής ενέργειας.

Από τότε, κατασκευαστές εξοπλισμού φωτοβολταϊκών έχουν ανακοινώσει επενδύσεις σχεδόν 43 δισεκατομμυρίων δολαρίων, που αναμένεται να στηρίξουν 48.000 θέσεις εργασίας, σύμφωνα με τη Solar Energy Industries Association. Η εγχώρια παραγωγή πλέον καλύπτει τη ζήτηση των ΗΠΑ για φωτοβολταϊκά πάνελ, εξαλείφοντας την ανάγκη εισαγωγών. Αυτό όμως μπορεί να αλλάξει εάν σημαντικό μέρος των αμερικανικών εργοστασίων που επηρεάζονται από τη ρυθμιστική αβεβαιότητα αδυνατεί να ανταγωνιστεί.

Τι αφορά η «σκληρή πολιτική» του Τραμπ

Η νομοθεσία που υποστήριξε ο Τραμπ περιορίζει τη συμμετοχή κινεζικών εταιρειών στο 25% σε εργοστάσια που επιδιώκουν ομοσπονδιακές επιδοτήσεις, επιβάλλει απαιτήσεις προέλευσης υλικών και απαγορεύει τον «ουσιαστικό έλεγχο» από κινεζικές επιχειρήσεις. Οι εταιρείες λένε ότι οι επιδοτήσεις, που περιλαμβάνουν φορολογικές εκπτώσεις για την κατασκευή και εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, είναι κρίσιμες για να παραμείνουν ανταγωνιστικές.

Οι κινεζικές εταιρείες προσπάθησαν να συμμορφωθούν πουλώντας μερίδια εργοστασίων ή αναδιαρθρώνοντας τις δραστηριότητές τους. Ωστόσο, οι περισσότερες διατήρησαν οικονομικούς δεσμούς με τα αμερικανικά εργοστάσιά τους, συχνά μέσω συμφωνιών διανομής κερδών ή προμηθειών, σύμφωνα με έρευνα του Reuters σε εταιρικές γνωστοποιήσεις.

Στελέχη του κλάδου αναρωτιούνται εάν αυτοί οι εναπομείναντες δεσμοί αποκλείουν τα εργοστάσια από αμερικανικά φορολογικά κίνητρα καθαρής ενέργειας. Ελλείψει οδηγιών από το Υπουργείο Οικονομικών, εγκαταστάτες όπως η Sunrun αποφεύγουν αυτά τα εργοστάσια, ενώ τράπεζες και ασφαλιστικές αρνούνται χρηματοδότηση και κάλυψη.

Η Sunrun κυκλοφόρησε τον Ιανουάριο περιορισμένη λίστα εγκεκριμένων προμηθευτών φωτοβολταϊκών πάνελ προς τους συνεργάτες εγκατάστασης, σύμφωνα με έγγραφο που είδε το Reuters. Η λίστα περιλάμβανε μόνο μη κινεζικούς κατασκευαστές όπως οι Qcells, REC, Silfab και Elin. Προηγουμένως περιλάμβανε τις Canadian Solar, JA Solar, Jinko, LONGi και Trina — όλες συνδεδεμένες με την Κίνα.

«Έχουμε υιοθετήσει συντηρητική στάση και δεν προμηθευόμαστε εξοπλισμό από κατασκευαστές που θα μπορούσαν να εγείρουν ζητήματα συμμόρφωσης», δήλωσε στο Reuters ο αναπληρωτής οικονομικός διευθυντής της Sunrun, Patrick Jobin. Η Palmetto, εταιρεία με έδρα τη Βόρεια Καρολίνα που πωλεί φωτοβολταϊκά οροφής, αποφεύγει επίσης παραγωγούς που συνδέονται με την Κίνα, παρά τις προσπάθειες συμμόρφωσής τους, δήλωσε ο γενικός διευθυντής Sean Hayes.

Παράλληλα, τράπεζες όπως οι Morgan Stanley, JPMorgan και Goldman Sachs έχουν περιορίσει τη χρηματοδότηση φορολογικών κινήτρων για ορισμένα ηλιακά έργα, λόγω ανησυχιών ότι μελλοντικές ερμηνείες του Υπουργείου Οικονομικών θα μπορούσαν αναδρομικά να ακυρώσουν τις φορολογικές εκπτώσεις, σύμφωνα με τρία άτομα που γνωρίζουν τις συμφωνίες και μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας. Οι τράπεζες αρνήθηκαν να σχολιάσουν.

Οι ασφαλιστικές έχουν υιοθετήσει ακόμη πιο αυστηρή στάση, αρνούμενες να ασφαλίσουν εταιρείες έναντι του κινδύνου αποκλεισμού από φορολογικά κίνητρα καθαρής ενέργειας, σύμφωνα με τον Antony Joyce, ειδικό σε φορολογικές ασφαλίσεις στην εταιρεία Marsh.

«Οι εταιρείες που βρίσκονται σήμερα στην καλύτερη θέση είναι σαφώς εκείνες που δεν είχαν ξεκάθαρους δεσμούς ιδιοκτησίας με χώρα ανησυχίας», δήλωσε ο Peter Henderson, στέλεχος της λογιστικής εταιρείας Baker Tilly, ο οποίος πρόσθεσε ότι οι αναμενόμενες οδηγίες του Υπουργείου Οικονομικών θα είναι καθοριστικές.

Ο εμπορικός σύνδεσμος Solar Energy Manufacturers for America Coalition, που εκπροσωπεί μη κινεζικές εταιρείες με εργοστάσια στις ΗΠΑ, όπως η First Solar και η Qcells της Hanwha, έχει καλέσει το Υπουργείο Οικονομικών να τηρήσει σκληρή στάση.

Το βασικό ζήτημα που απομακρύνει τις εταιρείες είναι ότι οι κινεζικές επιχειρήσεις διατηρούν δεσμούς με τα εργοστάσιά τους αντί να προχωρούν σε πλήρη αποσύνδεση. Εργοστάσια που αρχικά κατασκευάστηκαν και λειτουργούσαν από παραγωγούς συνδεδεμένους με την Κίνα αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον 25 γιγαβάτ από τα περίπου 66 GW λειτουργικής δυναμικότητας παραγωγής φωτοβολταϊκών μονάδων στις ΗΠΑ.

«Πολύ λίγοι Κινέζοι κατασκευαστές αποσυνδέονται πραγματικά πλήρως από τα εργοστάσιά τους στις ΗΠΑ», δήλωσε η αναλύτρια της Wood Mackenzie, Elissa Pierce. Η κινεζική JinkoSolar, που λειτουργεί εργοστάσιο στη Φλόριντα, και η κινεζική μητρική της Boviet Solar, που παράγει πάνελ στη Βόρεια Καρολίνα, έχουν δηλώσει ότι αναζητούν εξωτερικούς επενδυτές. Η Illuminate USA, κοινοπραξία της κινεζικής LONGi και της Invenergy με έδρα το Σικάγο, μείωσε το ποσοστό συμμετοχής της κινεζικής εταιρείας σε εργοστάσιο στο Οχάιο που κατασκευάστηκε το 2024 κάτω από το 25% και επαναδιαπραγματεύτηκε τη συμφωνία πνευματικής ιδιοκτησίας με τη LONGi, σύμφωνα με πηγή της Invenergy.

Ωστόσο, η Invenergy δεν είναι βέβαιη αν το εργοστάσιο, που απασχολεί περίπου 1.700 εργαζόμενους, θα επιβιώσει. Η Illuminate και η LONGi δεν σχολίασαν. Σε σχόλια προς την Υπηρεσία Εσωτερικών Εσόδων (IRS) τον Μάρτιο, ζητώντας σαφείς οδηγίες, η εταιρεία ανέφερε: «Η συνεχιζόμενη λειτουργία της Illuminate USA και άλλων αμερικανικών κατασκευαστών παραμένει σε κίνδυνο.»

Διαβάστε ακόμη