Την ώρα που οι τιμές ενέργειας χτυπάνε κόκκινο, οι κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο, προετοιμάζονται για μια σειρά κρίσιμων συναντήσεων που ενδέχεται να καθορίσουν την επόμενη δεκαετία της παγκόσμιας ενεργειακής πολιτικής. Το μήνυμα που αναδύεται από ειδικούς και θεσμικούς κύκλους, σύμφωνα με το euronews, είναι σαφές: η σημερινή «φωτιά» στις αγορές ορυκτών καυσίμων μπορεί να γίνει ο καταλύτης για μια ιστορική στροφή προς τις ΑΠΕ.

Το επόμενο διάστημα λειτουργεί σχεδόν σαν ενεργειακός μαραθώνιος διπλωματίας. Στις 21 Απριλίου συνεδριάζουν οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ στο Στρασβούργο, με φόντο την ανάγκη για μεγαλύτερη ενεργειακή ανθεκτικότητα. Την επόμενη ημέρα, 40 χώρες συμμετέχουν στον 17ο Διάλογο για το Κλίμα του Petersberg, ενώ από τις 24 έως τις 29 Απριλίου, η Σάντα Μάρτα της Κολομβίας φιλοξενεί τη Διεθνή Διάσκεψη για τη Δίκαιη Μετάβαση Μακριά από τα Ορυκτά Καύσιμα. Η διάσκεψη της Σάντα Μάρτα είναι η μεγαλύτερη από τις τρεις συναντήσεις, με 50 χώρες και πάνω από 2.000 οργανώσεις και κοινότητες να αναμένεται να συμμετάσχουν.

Η ενεργειακή αναταραχή που συνδέεται με τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή, καθώς και η αστάθεια στις αγορές καυσίμων, έχουν μετατρέψει την ενέργεια σε στρατηγικό πεδίο αντιπαράθεσης, με άμεσες συνέπειες στο κόστος ζωής παγκοσμίως. Όπως τονίζουν ειδικοί, η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα λειτουργεί πλέον σαν «ενεργειακή άγκυρα» που δεν σταθεροποιεί, αλλά βαραίνει τις οικονομίες. Η πρόταση που κερδίζει έδαφος είναι η μετάβαση προς ηλεκτροδοτούμενα συστήματα βασισμένα σε ΑΠΕ, τα οποία θεωρούνται πιο σταθερά και λιγότερο εκτεθειμένα σε διεθνείς κραδασμούς.

Το δίλημμα της μετάβασης: παλιό σύστημα ή νέα ενεργειακή τάξη;

Σε αυτό το σημείο, η συζήτηση αποκτά σχεδόν φιλοσοφική διάσταση: θα συνεχίσουν οι χώρες να επενδύουν σε ένα σύστημα που βασίζεται στις διακυμάνσεις των τιμών ή θα επιλέξουν μια πιο αποκεντρωμένη και «άφθονη» ενεργειακή πραγματικότητα;

Η απάντηση που προωθούν πολλοί υποστηρικτές της μετάβασης είναι σαφής: το μέλλον βρίσκεται στην ηλεκτροδότηση και στις ανανεώσιμες πηγές, που μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο κάθε ενεργειακής διαταραχής να μετατρέπεται σε παγκόσμιο οικονομικό σοκ. Με άλλα λόγια, στόχος είναι να σπάσει ο φαύλος κύκλος όπου κάθε κρίση πετρελαίου γίνεται ντόμινο για ολόκληρες οικονομίες.

Η διάσκεψη στη Σάντα Μάρτα αναμένεται να αποτελέσει το πιο σημαντικό από τα τρία γεγονότα. Εκεί, κυβερνήσεις, επιστήμονες, επιχειρήσεις και κοινωνικοί φορείς θα επιχειρήσουν να διαμορφώσουν πρακτικές κατευθύνσεις για την επόμενη φάση της ενεργειακής μετάβασης. Στο τέλος της συνάντησης θα παρουσιαστεί ένα συνοπτικό πολιτικό κείμενο, το οποίο θα καταγράφει προτεραιότητες και προτάσεις για τη συνέχεια των διεθνών διαπραγματεύσεων ενόψει της επόμενης παγκόσμιας κλιματικής συνόδου, COP31. Αν και τέτοια κείμενα συχνά δεν δεσμεύουν άμεσα, λειτουργούν ως «πυξίδες» για τη μελλοντική πολιτική πορεία. Παρά τις υψηλές προσδοκίες, αρκετοί αναλυτές υπενθυμίζουν ότι η αξία τέτοιων συνόδων δεν βρίσκεται μόνο στα τελικά ανακοινωθέντα, αλλά και στη δυναμική που δημιουργείται στο παρασκήνιο: στις συμμαχίες που χτίζονται, στις άτυπες συμφωνίες και στις ιδέες που ωριμάζουν αργά αλλά σταθερά.

Διαβάστε ακόμη