Διανύουμε την τέταρτη με πέμπτη εβδομάδα κατά την οποία έχουν κάνει την εμφάνισή τους οι μηδενικές και αρνητικές τιμές στο ελληνικό χρηματιστήριο ενέργειας. Αν και δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει το ενεργειακό μείγμα κάθε χώρας και, στη δική μας περίπτωση, η αύξηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας είναι τόσο μεγάλη, με αποτέλεσμα το φαινόμενο των μηδενικών και αρνητικών τιμών να λαμβάνει μεγάλες διαστάσεις.

Σύμφωνα με πηγές της αγοράς, οι αρνητικές και μηδενικές τιμές ήρθαν για να μείνουν, με τα δεδομένα να είναι τελείως διαφορετικά σε σχέση με πέρυσι. Πλέον η διάρκειά τους θα είναι μεγαλύτερη, με τις αρνητικές τιμές να κλιμακώνονται τον Απρίλιο.

Ποιος ο ρόλος των υδροηλεκτρικών μονάδων

Όπως εξηγούν αναλυτές στο Energygame, σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση αυτής της κατάστασης διαδραματίζει η πολύ υψηλή υδραυλικότητα, δηλαδή η συμμετοχή των υδροηλεκτρικών μονάδων στο ενεργειακό μείγμα. Οι συχνές βροχοπτώσεις το τελευταίο τρίμηνο ώθησαν σε πολύ υψηλά επίπεδα τα αποθέματα των ταμιευτήρων, με αποτέλεσμα οι μονάδες να δουλεύουν στο «φουλ» και να αποτελούν, για πολλές ημέρες, όπως και η σημερινή, το 15% του συνολικού ενεργειακού μείγματος.

Τα υδροηλεκτρικά παράγουν με πολύ χαμηλό οριακό κόστος. Άρα το αποτέλεσμα είναι να συμπιέζεται η χονδρική τιμή ρεύματος και να παρατηρούμε ακόμη και σε ημέρες όπως αυτές που διανύουμε – με την ένταση στη Μέση Ανατολή να βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη – οι τιμές στο χρηματιστήριο ενέργειας να διατηρούνται κοντά στα 90 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Ο παράγοντας ΑΠΕ

Άρα, αυτό το δεδομένο, δηλαδή της υψηλής υδροηλεκτρικής παραγωγής σε συνδυασμό με την υψηλή παραγωγή αιολικών και φωτοβολταϊκών, ωθεί τις τιμές σε πολύ χαμηλά επίπεδα, ακόμη και σε μηδενικές ή αρνητικές για πολλές ώρες κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Όπως αναφέραμε πριν από περίπου έναν μήνα στο Energygame, η υψηλότερη αιολική παραγωγή οδηγεί σε πτώση των τιμών της DAM, ένα σπάνιο φαινόμενο για τις νυχτερινές ώρες, το οποίο υπογραμμίζει τον αντίκτυπο των ΑΠΕ στην τιμολόγηση.

Σύμφωνα με πηγές της αγοράς, στην Ελλάδα έχουν μπει πολλές ΑΠΕ, γεγονός που διατηρεί αυτή την κατάσταση και προκαλεί ανησυχία στους παραγωγούς, καθώς απειλείται η βιωσιμότητα των έργων. Παράλληλα, αποτελεί κίνητρο για την αγορά να υποβάλλει προσφορές σε αρνητικές τιμές στην αγορά εξισορρόπησης, με κατώτατο όριο τα -50 ευρώ/MWh.

Σε αυτό το πλαίσιο, στην Ελλάδα, όπως προαναφέρθηκε, η μέση τιμή στη χονδρική αγορά ρεύματος βρίσκεται κοντά στα 90 ευρώ, όταν σε άλλες ευρωπαϊκές αγορές ξεπερνά και τα 120 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Όμως, εκτιμούν πηγές της αγοράς, το επόμενο διάστημα θα δούμε μεγάλη διαφορά στις τιμές ανάμεσα στην ημέρα και τη νύχτα, ιδίως το διάστημα μεταξύ 7 και 9 το απόγευμα.

Η αλλαγή αυτή οφείλεται στην αύξηση των τιμών του αερίου εξαιτίας των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή, με τη διάρκεια αυτού του φαινομένου να εξαρτάται από την έκβαση του πολέμου.

Σε πρόσφατο σχόλιό του, ο καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Παντελής Κάπρος τόνιζε πως η «φθηνή» ενέργεια υπάρχει ήδη στο σύστημα, αλλά στην πράξη δεν φτάνει στον τελικό καταναλωτή. Η αιτία βρίσκεται στον τρόπο λειτουργίας της ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Στις αγορές επόμενης ημέρας (day-ahead markets) που λειτουργούν σε όλη την Ευρώπη, η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας καθορίζεται από το λεγόμενο σύστημα οριακής τιμολόγησης (marginal pricing). Με βάση αυτό το μοντέλο, οι μονάδες παραγωγής ταξινομούνται από τις φθηνότερες προς τις ακριβότερες και η τελευταία μονάδα που χρειάζεται για να καλυφθεί η ζήτηση είναι εκείνη που καθορίζει την τιμή για όλους τους παραγωγούς. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τα υδροηλεκτρικά έργα παράγουν ηλεκτρική ενέργεια με πολύ χαμηλότερο κόστος, αποζημιώνονται στην ίδια υψηλή τιμή που διαμορφώνεται από τις μονάδες φυσικού αερίου.

Διαβάστε ακόμα