Με αρνητικό πρόσημο έχει ξεκινήσει το 2026 σε σχέση με τις περικοπές στην ηλεκτροπαραγωγή από ΑΠΕ, επιβεβαιώνοντας ότι η πίεση στο σύστημα όχι μόνο δεν αποκλιμακώνεται, αλλά εντείνεται. Η είσοδος νέων έργων στο ηλεκτρικό σύστημα της χώρας επιβαρύνει περαιτέρω μια ήδη δύσκολη εξίσωση, καθώς αυξάνεται η διαθέσιμη παραγωγή σε ώρες που η ζήτηση δεν επαρκεί για να την απορροφήσει. Σε διαχειριστικό επίπεδο, σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, η κατάσταση είναι καλύτερη σε σχέση με το παρελθόν, κυρίως λόγω βελτιώσεων στον έλεγχο και στον συντονισμό, ωστόσο αυτό δεν αρκεί για να αντισταθμίσει τη δομική ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης.

Επιπρόσθετα, δίπλα στο ζήτημα των περικοπών, κάνουν την εμφάνισή τους από πολύ νωρίς μέσα στο έτος και οι αρνητικές τιμές στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, ένα φαινόμενο που μέχρι πρότινος εμφανιζόταν πιο περιορισμένα. Η συνύπαρξη αυξημένων περικοπών και αρνητικών τιμών καταδεικνύει την ένταση των συνθηκών που διαμορφώνονται στην αγορά.

Έκρηξη περικοπών το πρώτο δίμηνο

Σε ό,τι αφορά τις περικοπές, τα στοιχεία δείχνουν σαφή επιδείνωση σε σχέση με πέρσι. Μόνο το πρώτο δίμηνο του 2026 έχουν περικοπεί 171 γιγαβατώρες, όταν το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους οι περικοπές ήταν λιγότερες από 5 γιγαβατώρες. Η διαφορά είναι εντυπωσιακή και αποτυπώνει τη ραγδαία αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ, αλλά και τις περιορισμένες δυνατότητες απορρόφησης της παραγωγής.

Το φαινόμενο, σύμφωνα με εκτιμήσεις ανθρώπων της αγοράς, αναμένεται να κορυφωθεί γύρω στον Απρίλιο με Μάιο, περίοδο κατά την οποία η ηλιοφάνεια αυξάνεται σημαντικά, ενώ η ζήτηση παραμένει σχετικά συγκρατημένη. Στην άνοδο των περικοπών παίζει ρόλο το γεγονός ότι έχουν εισέλθει στο σύστημα νέα έργα ΑΠΕ, αυξάνοντας την ταυτόχρονη παραγωγή, ενώ «βοηθά» και ο καλός καιρός, που περιορίζει την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας για θέρμανση.

Το φαινόμενο των περικοπών θα αφορά όλη τη διάρκεια του έτους, καθώς η ανισορροπία δεν είναι συγκυριακή. Ωστόσο, εκτιμάται ότι θα περιοριστεί προς το τέλος του 2026, όταν θα έχουν τεθεί σε λειτουργία ορισμένα έργα αποθήκευσης. Σύμφωνα με εκτιμήσεις παραγόντων της αγοράς, περίπου 300 MW μπαταριών θα κάνουν την «εμφάνισή» τους μετά την άνοιξη, ενώ ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη δοκιμές των έργων στις διασυνδέσεις τους με το δίκτυο. Η σταδιακή ένταξη αυτών των μονάδων αναμένεται να λειτουργήσει εξισορροπητικά, χωρίς ωστόσο να ανατρέψει πλήρως την εικόνα μέσα στο 2026.

Πώς ανταποκρίνονται παραγωγοί και ΦοΣΕ

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζουν διαχειριστικά το ζήτημα των περικοπών οι διαχειριστές, οι παραγωγοί και οι ΦοΣΕ. Από πέρσι μέχρι σήμερα έχουν εγκατασταθεί αρκετά συστήματα τηλεδιαχείρισης, γεγονός που επιτρέπει καλύτερη εποπτεία και πιο στοχευμένες παρεμβάσεις στα πάρκα ΑΠΕ. Η τεχνολογική αυτή αναβάθμιση βελτιώνει τον έλεγχο, χωρίς όμως να εξαλείφει την ανάγκη για περιορισμούς στην παραγωγή όταν το σύστημα δεν μπορεί να απορροφήσει το σύνολο της ενέργειας.

Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, καταγράφονται δύο βασικές διαφορές σε σχέση με πέρσι. Πρώτον, ο ΔΕΔΔΗΕ διαθέτει πλέον τα συστήματα και τη δυνατότητα καλύτερου ελέγχου των πάρκων, γεγονός που επιτρέπει πιο αποτελεσματική διαχείριση των περιορισμών. Δεύτερον, δεν θα χρειαστούν, σε σύγκριση με πέρσι, παρεμβάσεις στα έργα ΑΠΕ της ομάδας Β, δηλαδή σε πάρκα με ισχύ άνω των 400 kW.

Υπενθυμίζεται ότι για μεγάλο διάστημα τα έργα αυτά είχαν κληθεί να ανταποκριθούν στο κάλεσμα των διαχειριστών για περιορισμό της έγχυσης στο δίκτυο, προκειμένου να διασφαλιστεί η ευστάθεια του συστήματος. Φέτος, σύμφωνα με πληροφορίες, οι περικοπές έχουν ξεκινήσει είτε με παρεμβάσεις των ΦοΣΕ είτε αυτοβούλως από τους παραγωγούς, ανάλογα με τις συνθήκες της αγοράς.

Ενδεικτικά, τη Δευτέρα περίπου 1.200 μεγαβατώρες περικόπηκαν με εντολή των ΦοΣΕ ή με πρωτοβουλία των ίδιων των παραγωγών, ενώ 1.500 μεγαβατώρες περικόπηκαν με εντολή του ΑΔΜΗΕ. Η εξέλιξη των περικοπών θα εξαρτηθεί τόσο από τα νέα πάρκα ΑΠΕ που θα ενταχθούν στο σύστημα όσο και από την πορεία της ζήτησης τους επόμενους μήνες.

Σημαντικό στοιχείο της συνολικής εικόνας αποτελεί το γεγονός ότι συνεχίζεται ο εξαγωγικός χαρακτήρας της χώρας στην ηλεκτρική ενέργεια. Είναι χαρακτηριστικό ότι χθες μέχρι τις 2 το μεσημέρι είχαν εξαχθεί περίπου 1.700 μεγαβατώρες, γεγονός που δείχνει ότι, παρά τις περικοπές, η Ελλάδα παραμένει καθαρός εξαγωγέας σε συγκεκριμένες χρονικές ζώνες.

Αρνητικές και μηδενικές τιμές

Παράλληλα με τις περικοπές, εντείνεται η εμφάνιση μηδενικών και αρνητικών τιμών στην αγορά. Όπως είχε αναφέρει το energygame.gr, οι μηδενικές τιμές εμφανίζονται όλο και πιο συχνά, προκαλώντας ανησυχία για το κατά πόσο πρόκειται για παροδικό ή πλέον συστηματικό φαινόμενο.

Τις τελευταίες ημέρες, στο Χρηματιστήριο Ενέργειας και συγκεκριμένα από τις 12 Φεβρουαρίου, καταγράφονται για αρκετές ώρες τιμές σχεδόν μηδενικές, ενώ από τις 18 Φεβρουαρίου εμφανίζονται και αρνητικές τιμές. Χαρακτηριστική ήταν η Δευτέρα, όταν η ελάχιστη τιμή έφτασε τα -25 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Την ίδια στιγμή, η μέση τιμή της ημέρας διαμορφώνεται στα 54,54 ευρώ ανά μεγαβατώρα, γεγονός που αποτυπώνει τη μεγάλη ενδοημερήσια μεταβλητότητα.

Όπως αναφέρουν πηγές της αγοράς, με την αύξηση των φωτοβολταϊκών και τη μειωμένη χρήση των συμβατικών μονάδων άρχισε να εμφανίζεται η λεγόμενη «καμπύλη της πάπιας». Η συγκεκριμένη καμπύλη αποτυπώνει τη μεγάλη πτώση των τιμών τις μεσημεριανές ώρες, η οποία τα τελευταία χρόνια βαθαίνει όλο και περισσότερο λόγω της αύξησης του κλάδου των φωτοβολταϊκών.

Η συνδυασμένη εικόνα αυξημένων περικοπών, αρνητικών τιμών και ταχείας διείσδυσης νέων έργων ΑΠΕ καταδεικνύει ότι το 2026 διαμορφώνεται ως έτος έντονων προκλήσεων για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, με τη διαχείριση της ευελιξίας και της αποθήκευσης να αναδεικνύονται σε κρίσιμους παράγοντες για την επόμενη ημέρα.

Διαβάστε ακόμη