Η αυτοπαραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα μέσω οικιακών φωτοβολταϊκών συστημάτων εφαρμόζεται για περισσότερο από μία δεκαετία και, σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, εξακολουθεί να παρουσιάζει σημαντικά περιθώρια περαιτέρω ανάπτυξης. Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί, το συνολικό αποτύπωμα των συστημάτων αυτοπαραγωγής στο ενεργειακό μείγμα της χώρας παραμένει περιορισμένο, γεγονός που καταδεικνύει ότι ο συγκεκριμένος τομέας δεν έχει ακόμη αξιοποιηθεί στον βαθμό που θα μπορούσε.

Ωστόσο, τα ίδια στελέχη εκφράζουν την εκτίμηση ότι η περαιτέρω ανάπτυξη της αυτοπαραγωγής δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς ουσιαστικές αλλαγές και, κυρίως, χωρίς σαφή και σταθερή πολιτική δέσμευση, αντίστοιχη με αυτή που έχει υιοθετηθεί σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως τονίζουν, απαιτείται αφενός η διαμόρφωση ενός ξεκάθαρου στρατηγικού πλαισίου και αφετέρου ο καθορισμός φιλόδοξων στόχων, συνοδευόμενων από τους αναγκαίους πόρους που θα κινητοποιηθούν προς την κατεύθυνση της ανάπτυξης των συστημάτων αυτοπαραγωγής. Ενδεικτικά αναφέρουν το παράδειγμα της Ισπανίας, όπου η αυτοπαραγωγή προβλέπεται να φτάσει έως το 2030 στο 25% της συνολικής παραγωγής. Παράλληλα, επισημαίνουν ότι κρίσιμο ζήτημα παραμένει και η επίλυση των προβλημάτων που αφορούν στο ηλεκτρικό δίκτυο.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, από τις 56,5 TWh που αποτέλεσαν το 2025 την εγχώρια ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας, μόλις 1,1 TWh προήλθαν από συστήματα αυτοπαραγωγής. Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί σε λιγότερο από 2% της συνολικής ζήτησης, γεγονός που αποτυπώνει με σαφήνεια τη μέχρι σήμερα περιορισμένη διείσδυση του μοντέλου. Παράλληλα, τα συστήματα αυτοπαραγωγής αντιπροσωπεύουν το 8,5% του συνόλου των εγκατεστημένων φωτοβολταϊκών στη χώρα.

Ποιο είναι το βασικό εμπόδιο για τα συστήματα αυτοπαραγωγής στην Ελλάδα

Όπως έχει αναφερθεί και στο energygame.gr, πηγές της αγοράς υπογραμμίζουν ότι το βασικό εμπόδιο για την ανάπτυξη των συστημάτων αυτοπαραγωγής δεν σχετίζεται τόσο με το ύψος των επιδοτήσεων, όσο με την ανάγκη απλοποίησης και επιτάχυνσης των διαδικασιών. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Πολωνίας, όπου μέσα σε διάστημα μόλις ενάμιση έτους εγκαταστάθηκαν σχεδόν ένα εκατομμύριο συστήματα αυτοπαραγωγής, με καθοριστικό παράγοντα την ταχύτητα και τη διαφάνεια των αδειοδοτικών σταδίων. Αντίθετα, στην Ελλάδα παρατηρείται επιβράδυνση, καθώς μέσα στο πρώτο εννιάμηνο του 2025 συνδέθηκαν στο δίκτυο μόλις 32 MW έργων, όταν το αντίστοιχο διάστημα του 2024 οι συνδέσεις είχαν φτάσει τα 88 MW.

Επιπλέον, ένα εξίσου σοβαρό πρόβλημα που επισημαίνεται από την αγορά είναι η έλλειψη χρηματοδότησης, ιδιαίτερα για τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας. Το ζήτημα αυτό επιτείνεται από το γεγονός ότι οι τράπεζες δεν προχωρούν σε δανειοδοτήσεις, αναμένοντας την ολοκλήρωση του σχετικού θεσμικού πλαισίου, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετες καθυστερήσεις και αβεβαιότητα.

Κατά συνέπεια, τόσο η έλλειψη διαθέσιμου ηλεκτρικού χώρου στο δίκτυο όσο, κυρίως, η αδυναμία εξασφάλισης χρηματοδότησης λειτουργούν αποτρεπτικά για την ανάπτυξη νέων έργων αυτοπαραγωγής. Πηγές της αγοράς τονίζουν ότι, από τη στιγμή που τα συστήματα αποθήκευσης θεωρούνται αναγκαία, θα έπρεπε να υπάρχει αντίστοιχη χρηματοδοτική στήριξη. Το πρόβλημα εμφανίζεται ιδιαίτερα έντονο στις περιοχές της ενεργειακής μετάβασης, όπου υπάρχουν ώριμα έργα ισχύος 28-30 MW, τα οποία διαθέτουν όρους σύνδεσης, ωστόσο δεν μπορούν να λάβουν χρηματοδότηση από το Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΠΔΑΜ) 2021-2027.

Υπενθυμίζεται ότι από το συγκεκριμένο πρόγραμμα έλαβε στήριξη η ενεργειακή κοινότητα του Δήμου Κοζάνης, η οποία χρηματοδοτήθηκε με 5,4 εκατ. ευρώ για την εγκατάσταση και λειτουργία έργων αυτοπαραγωγής συνολικής ισχύος 7 MW. Το πρόγραμμα προβλέπει τη στήριξη έργων αυτοπαραγωγής που έχουν συγκροτηθεί από δήμους και συναφείς φορείς. Ωστόσο, δεν περιλαμβάνει στις επιλέξιμες κατηγορίες έργα αγροτών ή ενεργειακών κοινοτήτων, γεγονός που περιορίζει σημαντικά το εύρος των δικαιούχων.

Διαβάστε ακόμη