Χώρο στον ευρωπαϊκό χάρτη του υδρογόνου διεκδικεί η Ελλάδα, επιχειρώντας να μετατρέψει τον ρόλο της από περιφερειακό παίκτη σε κρίκο των νέων διασυνοριακών ενεργειακών αλυσίδων. Σε μια αγορά που ακόμη αναπτύσσεται με σταδιακά και προσεκτικά βήματα, τόσο σε επίπεδο υποδομών όσο και ρυθμιστικού πλαισίου, ένα έργο μεγάλης κλίμακας φιλοδοξεί να θέσει γερά θεμέλια για την ελληνική παρουσία στο ευρωπαϊκό οικοσύστημα πράσινου υδρογόνου.
Το Thalis1, ένα επενδυτικό σχέδιο βιομηχανικού μεγέθους για την παραγωγή πράσινου υδρογόνου, έρχεται να καλύψει αυτό το κενό, συνδέοντας την εγχώρια παραγωγή ανανεώσιμης ενέργειας με τις ευρωπαϊκές ανάγκες απανθρακοποίησης και ενεργειακής ασφάλειας. Με ισχυρό εξαγωγικό προσανατολισμό, σαφή ένταξη στον σχεδιασμό του European Hydrogen Backbone και υποδομές που ξεπερνούν τα όρια ενός μεμονωμένου έργου ΑΠΕ, το project επιχειρεί να αποδείξει ότι η Ελλάδα μπορεί να συμμετάσχει ουσιαστικά στη διαμόρφωση της νέας αγοράς υδρογόνου, και όχι απλώς να την παρακολουθεί.
Η επιλογή της Βόρειας Ελλάδας ως τόπου ανάπτυξης του Thalis1 συνδέεται άμεσα με τον ρόλο που επιχειρεί να διεκδικήσει η χώρα στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό για το υδρογόνο. Το έργο έχει χαρακτηριστεί Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (Project of Common Interest – PCI) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενισχύοντας τον διασυνοριακό του χαρακτήρα και τη δυνατότητα ένταξής του στις υπό ανάπτυξη ευρωπαϊκές υποδομές μεταφοράς υδρογόνου. Η χωροθέτησή του στη Βόρεια Ελλάδα το φέρνει σε στρατηγική εγγύτητα με τον European Hydrogen Backbone, αλλά και με τον διάδρομο Ελλάδας–Βουλγαρίας, μέσω του οποίου προβλέπεται μελλοντικά η εξαγωγή πράσινου υδρογόνου προς την Κεντρική Ευρώπη. Ο σχεδιασμός αυτός επιτρέπει στο έργο να λειτουργήσει τόσο ως κόμβος εγχώριας παραγωγής όσο και ως εξαγωγική πύλη, εφόσον προχωρήσουν οι αγωγοί υδρογόνου που βρίσκονται σε στάδιο σχεδιασμού.
Το Thalis1 έχει δομηθεί εξαρχής ως έργο μεγάλης κλίμακας, με σαφή βιομηχανικό προσανατολισμό. Η ανάπτυξή του προβλέπεται να πραγματοποιηθεί σε δύο διακριτές αλλά ισοδύναμες φάσεις. Κάθε φάση περιλαμβάνει εγκατεστημένη ηλεκτρολυτική ισχύ 600 MW, οδηγώντας σε συνολική ισχύ 1.200 MW σε πλήρη ανάπτυξη. Η πρώτη φάση τοποθετείται χρονικά στο 2030, ενώ η δεύτερη φάση αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το 2031. Η επιλογή της σταδιακής ανάπτυξης αντανακλά τη σημερινή πραγματικότητα της ευρωπαϊκής αγοράς υδρογόνου, η οποία εξελίσσεται με προσεκτικά βήματα, τόσο σε επίπεδο ζήτησης όσο και σε επίπεδο ρυθμιστικών και δικτυακών υποδομών.
Σε πλήρη ανάπτυξη, το έργο έχει σχεδιαστεί να παράγει έως και 140.000 τόνους πράσινου υδρογόνου ετησίως μέσω ηλεκτρόλυσης. Η παραγωγή αυτή τοποθετεί το Thalis1 στην κατηγορία των utility-scale projects, ικανών να καλύψουν ανάγκες βαριάς βιομηχανίας και ενεργοβόρων εφαρμογών, αλλά και να λειτουργήσουν ως εργαλείο αποθήκευσης ενέργειας μεγάλης κλίμακας, σε ένα σύστημα με αυξανόμενη διείσδυση ΑΠΕ.
Κεντρικό στοιχείο του έργου αποτελεί η ενεργειακή του βάση. Η ηλεκτρική ενέργεια που απαιτείται για τη λειτουργία των ηλεκτρολυτών θα προέρχεται κατά κύριο λόγο από ένα αποκλειστικά δεσμευμένο φωτοβολταϊκό πάρκο ισχύος 2.100 MWp. Το φωτοβολταϊκό αυτό σύστημα έχει σχεδιαστεί ειδικά για την τροφοδοσία του έργου, διασφαλίζοντας ότι η παραγωγή υδρογόνου βασίζεται σε ανανεώσιμες πηγές. Παράλληλα, προβλέπεται συμπληρωματική παροχή πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας από το δίκτυο όταν απαιτείται, με πλήρη συμμόρφωση προς τις απαιτήσεις της οδηγίας RED III. Ο συνδυασμός αυτός επιτρέπει την καλύτερη αξιοποίηση της αιχμιακής παραγωγής ΑΠΕ, περιορίζοντας τις περικοπές και ενισχύοντας τη συνολική αποδοτικότητα του συστήματος.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στη διαχείριση του νερού, έναν παράγοντα που αναδεικνύεται ολοένα και περισσότερο ως κρίσιμος για τη βιωσιμότητα των έργων υδρογόνου. Το Thalis1 προβλέπει τη χρήση ανακυκλωμένου υπολειμματικού νερού από την Εγκατάσταση Επεξεργασίας Λυμάτων Θεσσαλονίκης για τις ανάγκες της ηλεκτρόλυσης. Η επιλογή αυτή μειώνει δραστικά την κατανάλωση γλυκού νερού και περιορίζει το περιβαλλοντικό αποτύπωμα του έργου, εντάσσοντάς το σε μια λογική κυκλικής διαχείρισης πόρων.
Το περιβαλλοντικό αποτύπωμα του έργου αποτυπώνεται με σαφήνεια στους ποσοτικούς δείκτες που συνοδεύουν τον σχεδιασμό του. Η λειτουργία του Thalis1 εκτιμάται ότι μπορεί να οδηγήσει σε αποφυγή εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα ύψους 404.800 τόνων ετησίως. Παράλληλα, η συνολική εκτιμώμενη μείωση εκπομπών ανέρχεται σε 458.390 τόνους CO₂ ανά έτος. Σε επίπεδο βιομηχανικής χρήσης, η αποφυγή εκπομπών εκτιμάται σε 657 τόνους CO₂ ετησίως, ενώ στον τομέα της αποθήκευσης ενέργειας η αποφυγή εκπομπών φτάνει τους 400 τόνους CO₂ ανά παραγόμενη GWh. Το έργο προβλέπεται επίσης να υποκαταστήσει κατανάλωση φυσικού αερίου της τάξης των 236 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων ετησίως, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη μείωση της εξάρτησης από ορυκτά καύσιμα. Σε σύγκριση με το λεγόμενο «γκρίζο» υδρογόνο, η μείωση εκπομπών κατά την παραγωγή φτάνει έως και το 95%.
Σε επίπεδο υποδομών, το έργο περιλαμβάνει κρίσιμα στοιχεία διασύνδεσης με το ηλεκτρικό σύστημα. Προβλέπεται η κατασκευή ιδιωτικής γραμμής μεταφοράς υψηλής τάσης 400 kV, μήκους 37 χιλιομέτρων, η οποία θα διασφαλίζει την αξιόπιστη και απρόσκοπτη σύνδεση του φωτοβολταϊκού πάρκου και των ηλεκτρολυτών με το δίκτυο. Η πρόβλεψη αυτή ενισχύει τον καθετοποιημένο χαρακτήρα του έργου και την ικανότητά του να λειτουργεί σε βιομηχανική κλίμακα με υψηλά επίπεδα ασφάλειας και σταθερότητας.
Το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του Thalis1 αποτυπώνει έναν βαθμό ωριμότητας που υπερβαίνει τον θεωρητικό σχεδιασμό. Η προκαταρκτική μελέτη σκοπιμότητας έχει ήδη ολοκληρωθεί, ενώ η αίτηση για ένταξη στο καθεστώς Flagship Investment έχει προγραμματιστεί για το δεύτερο τρίμηνο του 2025. Σε εκκρεμότητα βρίσκεται η διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης και ο χωρικός σχεδιασμός, στάδια που θα καθορίσουν τον τελικό ρυθμό υλοποίησης. Η πρώτη φάση του έργου προβλέπεται να καταστεί επιχειρησιακή το 2030, ενώ η δεύτερη φάση ακολουθεί το 2031, ολοκληρώνοντας την πλήρη ανάπτυξη του έργου.
Συνολικά, το Thalis1 συγκεντρώνει όλα τα χαρακτηριστικά ενός έργου που φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως σημείο αναφοράς για την ελληνική αγορά υδρογόνου. Η κλίμακά του, ο χαρακτηρισμός του ως PCI, η ένταξή του στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό μεταφοράς υδρογόνου, οι περιβαλλοντικοί δείκτες και το σαφές χρονοδιάγραμμα υλοποίησης συνθέτουν μια εικόνα που υπερβαίνει τα όρια ενός μεμονωμένου ενεργειακού project. Υπό την προϋπόθεση ότι θα προχωρήσουν παράλληλα οι υποδομές μεταφοράς και θα ωριμάσει η ζήτηση, η Βόρεια Ελλάδα φαίνεται να συγκεντρώνει τις προϋποθέσεις ώστε να εξελιχθεί σε βασικό πυλώνα της ελληνικής και περιφερειακής αγοράς πράσινου υδρογόνου, με το Thalis1 να λειτουργεί ως ένας από τους πρώτους μεγάλους κόμβους αυτής της μετάβασης.
Διαβάστε ακόμη
