Σημαντικές προκλήσεις για την ανάπτυξη του βιομεθανίου στην Ελλάδα αναδεικνύει έκθεση του European Biogas Association, η οποία παρουσιάστηκε χθες στην Αθήνα, στο πλαίσιο της εκδήλωσης BIOMETHANE DAY. Η έκθεση αποτυπώνει τόσο τις δυνατότητες όσο και τα εμπόδια που εξακολουθούν να υφίστανται για την περαιτέρω διείσδυση του βιομεθανίου στο ενεργειακό μείγμα της χώρας. Πιο συγκεκριμένα, εκτιμά ότι το 43% της συνολικής κατανάλωσης φυσικού αερίου θα μπορούσε να καλυφθεί από βιομεθάνιο.
Το βιομεθάνιο έκανε την εμφάνισή του στην ευρωπαϊκή αγορά την τελευταία δεκαετία, γνωρίζοντας σημαντική ανάπτυξη κυρίως την περίοδο 2019-2023. Αν και ο ρυθμός ανάπτυξης επιβραδύνθηκε, η ανοδική πορεία συνεχίστηκε και το 2024. Κοινό χαρακτηριστικό τόσο των αναδυόμενων όσο και των πιο ώριμων αγορών υπήρξε ιστορικά η ύπαρξη επιδοτήσεων και μέτρων στήριξης, τα οποία επικεντρώθηκαν κυρίως στην παραγωγή, σε συνδυασμό με φορολογικά κίνητρα. Σύμφωνα με την έκθεση, 900 νέα έργα αναμένεται να ενταχθούν στην ευρωπαϊκή αγορά τα επόμενα πέντε χρόνια, με την παραγωγή να διαμορφώνεται στα 41 bcm έως το 2030, ενώ σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, για το 2050, προβλέπεται συνολική παραγωγή 150 bcm.
Όπως τόνισε χθες ο Anthony Lorin, Senior Policy Analyst της European Biogas Association, βασική προϋπόθεση για την επιτάχυνση της ανάπτυξης του βιομεθανίου αποτελεί η ύπαρξη ενός σταθερού και συνεκτικού μείγματος πολιτικών υποστήριξης από το κράτος, το οποίο θα καλύπτει τόσο την πλευρά της παραγωγής όσο και εκείνη της ζήτησης. Παράλληλα, επεσήμανε την ανάγκη στήριξης πρωτοβουλιών που θα συμβάλλουν στη μείωση του κόστους παραγωγής, την ενσωμάτωση του γεωργικού τομέα στην αλυσίδα αξίας, καθώς και την απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο ρυθμός ανάπτυξης του κλάδου θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη σταθερότητα και τη σαφήνεια των κανονιστικών πλαισίων.
Ιδιαίτερα ανησυχητικός εμφανίστηκε όμως ο πρόεδρος του Ελληνικού Συνδέσμου Παραγωγών Βιοαερίου, Αλέξανδρος Υφαντής, ο οποίος κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης εξέπεμψε SOS για τη βιωσιμότητα των μονάδων βιοαερίου. Όπως ανέφερε, ένα από τα βασικά προβλήματα που απαιτούν άμεση αντιμετώπιση είναι εκείνο της εφοδιαστικής αλυσίδας, ενώ υπογράμμισε την ανάγκη για σταθερή ταρίφα, η οποία θα ανταποκρίνεται στο πραγματικό κόστος λειτουργίας των μονάδων. Παράλληλα, επισήμανε πως απαιτούνται συγκεκριμένες νομοθετικές ρυθμίσεις για τη δημιουργία οργανωμένης εφοδιαστικής αλυσίδας, ώστε να διασφαλίζεται η απρόσκοπτη μεταφορά της πρώτης ύλης προς τους παραγωγούς.
Από την πλευρά του, ο Χρήστος Ζαφείρης, Υπεύθυνος Δέσμης Έργων Βιοαερίου-Βιομεθανίου στο Τμήμα Βιομάζας του ΚΑΠΕ, παρουσίασε στοιχεία για την εξέλιξη της αγοράς στην Ελλάδα. Όπως ανέφερε, έως το 2010 λειτουργούσαν μονάδες συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 41 MW. Μέχρι τον Οκτώβριο του 2025 είχαν κατατεθεί συνολικά 621 αιτήσεις για παραγωγή βιοαερίου, ενώ σήμερα λειτουργούν 99 μονάδες. Την ίδια στιγμή, το ΕΣΕΚ προβλέπει ότι έως το 2030 η Ελλάδα θα πρέπει να παράγει 2,1 TWh. Σύμφωνα με τον κ. Ζαφείρη, από τις 99 υφιστάμενες μονάδες, μόνο 38 μπορούν να μετατραπούν σε μονάδες βιομεθανίου, με συνολική δυναμικότητα 0,9 TWh. Παράλληλα, εκτίμησε ότι έως το 2030 μόλις 12 μονάδες θα καταφέρουν τελικά να παράγουν βιομεθάνιο, με συνολική παραγωγή 0,5 TWh.
Την ίδια ώρα, πηγές της αγοράς επισημαίνουν στο Energygame ότι τα κίνητρα για τη μετατροπή των μονάδων βιοαερίου σε βιομεθάνιο είναι καθαρά λειτουργικά. Από τη μία πλευρά, οι παραγωγοί μπορούν να εξασφαλίσουν καλύτερες τιμές, ιδιαίτερα όταν το προϊόν διατίθεται ως BIO-CNG, ενώ αποφεύγονται οι έντονες διακυμάνσεις της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας που αντιμετωπίζουν οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής. Από την άλλη, οι περικοπές που επιβάλλονται στις μονάδες βιοαερίου που παράγουν ρεύμα αποτελούν σημαντικό «αγκάθι», καθώς οδηγούν τόσο σε απώλειες εσόδων όσο και σε αυξημένες βλάβες του εξοπλισμού.
Σε αυτό το πλαίσιο, το επόμενο μεγάλο στοίχημα, μετά τη διαμόρφωση του ρυθμιστικού πλαισίου και έξι μήνες μετά την ψήφιση του σχετικού νομοσχεδίου, είναι η δημιουργία ενός ξεκάθαρου και λειτουργικού μηχανισμού στήριξης για τις μονάδες βιομεθανίου. Παράλληλα, για τις υφιστάμενες μονάδες βιοαερίου, ζητούμενο παραμένει η δυνατότητα να λειτουργήσουν ως υβριδικές μονάδες, συνδυάζοντας ηλεκτροπαραγωγή και παραγωγή βιομεθανίου. Όπως έχει αναφερθεί και στο παρελθόν, εξετάζεται η δημιουργία Task Force με στόχο τη χάραξη ενός ολοκληρωμένου roadmap, το οποίο θα καθορίζει τις βασικές παραμέτρους της αγοράς. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο αριθμός των ωρών λειτουργίας των μονάδων, η αναλογία παραγωγής μεταξύ ηλεκτρικής ενέργειας και βιομεθανίου, καθώς και οι ποσότητες που θα κατευθύνονται ειδικά προς τον τομέα των μεταφορών.
Διαβάστε ακόμη
