Στο εντυπωσιακό ποσοστό του 47,5% ανήλθε το ποσοστό της ηλεκτροπαραγωγής από ΑΠΕ που βρέθηκε στα «αζήτητα» στην Κύπρο το 2025 σύμφωνα με στοιχεία της πλατφόρμας ενεργειακής ανάλυσης CyprusGrid που αναδεικνύει η ιστοσελίδα pv-magazine. Όπως αναφέρεται στο σχετικό ρεπορτάζ, οι περικοπές ανανεώσιμης ενέργειας που παρήχθη από σταθμούς ΑΠΕ συνδεδεμένους με το δίκτυο διανομής -κυρίως φωτοβολταϊκά πάρκα- ανήλθε σε 306 Γιγαβατώρες. Όπως δήλωσε ο ιδρυτής της Cyprus Grid Ανδρέας Προκοπίου, η πράσινη ενέργεια που πετάχτηκε στα σκουπίδια θα μπορούσε να καλύψει τις ετήσιες ανάγκες περισσότερων από  51.000 νοικοκυριών στην Κύπρο. Ο μέσος μηνιαίος όγκος περικοπών σχεδόν διπλασιάστηκε το 2025, φτάνοντας τις 25.513 MWh, από 13.916 MWh το 2024. Ο Μάρτιος ήταν ο μήνας με τις μεγαλύτερες περικοπές πράσινης ενέργειας με 38.155 MWh.

Το 2024 οι περικοπές ΑΠΕ στην Κύπρο αντιστοιχούσαν σε 166.997 MWh, ποσότητα που αντιστοιχούσε στο 29% της πράσινης ενέργειας που παρήχθη από μονάδες συνδεδεμένες στο δίκτυο διανομής. Αυτό σημαίνει ότι το 2025 οι περικοπές αυξήθηκαν κατά περίπου 83% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Οι περικοπές μάλιστα δε περιορίζονται στα μεγάλης κλίμακας έργα. Σύμφωνα με την CyprusGrid, τα οικιακά φωτοβολταϊκά αντιστοιχούσαν στο 10% της πράσινης ενέργειας που «πετάχτηκε στα σκουπίδια» το 2025. «Η οικιακή παράμετρος έχει σημασία, διότι επηρεάζει άμεσα τα νοικοκυριά και τους μικρούς prosumers και εγείρει ζητήματα δικαιοσύνης και προσδοκιών των καταναλωτών», ανέφερε ο κ. Προκοπίου.

Κύπρος: Μειώνεται η συμβολή των φωτοβολταϊκών στην κάλυψη της ζήτησης

Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι, σύμφωνα με τον ίδιο, η ολοένα και μικρότερη συμβολή κάθε εγκατεστημένου MW φωτοβολταϊκής ισχύος στην κάλυψη της ζήτησης. Η CyprusGrid διαπίστωσε ότι η συνεισφορά στη συνολική ζήτηση ανά 1 MW εγκατεστημένων φωτοβολταϊκών ήταν 0,027% το 2023, 0,024% το 2024 και μόλις 0,021% το 2025. Η πτώση αυτή δεν οφείλεται στη μείωση του ηλιακού δυναμικού, αλλά στους περιορισμούς και τις περικοπές που μειώνουν την παραδιδόμενη ενέργεια ανά πρόσθετο MW.

Με απλά λόγια, η Κύπρος προσθέτει κάθε χρόνο περισσότερη φωτοβολταϊκή ισχύ, αλλά κάθε νέο MW συνεισφέρει λιγότερη ενέργεια στο σύστημα. Ο κ. Προκοπίου κατέληξε ότι χωρίς σοβαρές επενδύσεις σε ευελιξία και ενίσχυση των δικτύων, η ενεργειακή μετάβαση της χώρας δεν μπορεί να επιτύχει.

Σήμερα η Κύπρος δεν διαθέτει μεγάλες μονάδες αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες. Τον Φεβρουάριο του 2025 το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας προκήρυξε σχέδιο επιδότησης για συστήματα αποθήκευσης που μπορούν να εγκατασταθούν σε υφιστάμενες μονάδες ΑΠΕ, ωστόσο μέχρι στιγμής δεν έχει δημοσιευθεί έκθεση προόδου. Παράλληλα, επενδυτές έχουν εκφράσει προθυμία να εγκαταστήσουν μπαταρίες και χωρίς επιδοτήσεις, χωρίς όμως να έχει σημειωθεί πρόοδος.

Η κρατική Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου (ΑΗΚ) εξετάζει την ανάπτυξη και ιδιοκτησία δικών της μονάδων αποθήκευσης, γεγονός που ιδιώτες επενδυτές θεωρούν απειλή για την απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρισμού. Ως κράτος-μέλος της ΕΕ, η Κύπρος δεσμεύεται από την ευρωπαϊκή πολιτική που απαγορεύει στις καθετοποιημένες κρατικές επιχειρήσεις που ελέγχουν τα δίκτυα ηλεκτρισμού να διαθέτουν μονάδες αποθήκευσης, επιβάλλοντας αντ’ αυτού το άνοιγμα της αγοράς στον ανταγωνισμό.

Μέχρι να αρθεί το αδιέξοδο, η φθηνή ηλιακή παραγωγή της Κύπρου περικόπτεται και αντικαθίσταται από ακριβότερη και πιο ρυπογόνα ενέργεια, ενώ η χώρα επιβαρύνεται και με το κόστος αγοράς δικαιωμάτων εκπομπών. Με βάση εύλογες παραδοχές, οι περικοπές του 2025 εκτιμάται ότι αντιστοιχούν σε πάνω από 200.000 τόνους CO₂ και περίπου 15 εκατ. ευρώ (17,5 εκατ. δολάρια) σε πρόσθετο κόστος δικαιωμάτων εκπομπών.

Τέλος, αν και η έκθεση της CyprusGrid αφορά μονάδες συνδεδεμένες στο δίκτυο διανομής, η πλατφόρμα αναλύει και δεδομένα του συστήματος μεταφοράς. Όπως ανέφερε ο κ. Προκοπίου στο pv magazine, τα 133,5 MW αιολικής ισχύος που είναι συνδεδεμένα απευθείας στο δίκτυο μεταφοράς υπέστησαν επίσης περικοπές, με αποτέλεσμα να χαθούν 9,5 GWh αιολικής ενέργειας το 2025.

Διαβάστε ακόμη