Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας επιχειρεί να βάλει τέλος σε μια από τις πιο «γκρίζες ζώνες» της περιβαλλοντικής αδειοδότησης έργων ΑΠΕ και αποθήκευσης ενέργειας, εισάγοντας σαφή και δεσμευτικά κριτήρια για το πότε μια τροποποίηση σε ήδη αδειοδοτημένο έργο συνιστά ουσιώδη μεταβολή περιβαλλοντικών επιπτώσεων και πότε όχι. Με νέα υπουργική απόφαση, που δημοσιεύεται σε ΦΕΚ, θεσπίζεται ένα αναλυτικό πλαίσιο αξιολόγησης για διαφοροποιήσεις έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Μεμονωμένων Σταθμών Αποθήκευσης Ενέργειας της κατηγορίας Α της 10ης ομάδας του ν. 4014/2011, δίνοντας σαφείς κατευθύνσεις τόσο στους φορείς των έργων όσο και στις αρμόδιες περιβαλλοντικές αρχές.
Η απόφαση έρχεται να εξειδικεύσει την εφαρμογή της παραγράφου 2 του άρθρου 6 του ν. 4014/2011, ενσωματώνοντας πλήρως το ευρωπαϊκό πλαίσιο της Οδηγίας 2011/92/ΕΕ, όπως έχει τροποποιηθεί, και ειδικότερα τα σημεία που αφορούν την εκτίμηση μεταβολών σε ήδη εγκεκριμένα έργα. Στόχος, όπως ρητά αναφέρεται, είναι να καθοριστούν γενικά και ειδικότερα κριτήρια βάσει των οποίων κρίνεται αν μια διαφοροποίηση –είτε πρόκειται για εκσυγχρονισμό, επέκταση, βελτίωση ή τεχνική τροποποίηση– επιφέρει ουσιώδη αλλαγή στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις ή αν μπορεί να θεωρηθεί μη ουσιώδης και να αντιμετωπιστεί με απλούστερη διαδικασία.
Στον πυρήνα της απόφασης βρίσκεται η διάκριση ανάμεσα στα γενικά και τα ειδικά κριτήρια αξιολόγησης. Τα γενικά κριτήρια συνδέονται με το είδος, το μέγεθος και τα τεχνικά χαρακτηριστικά της διαφοροποίησης και αντανακλούν τα κριτήρια κατάταξης του παραρτήματος Ι του ν. 4014/2011, τα οποία με τη σειρά τους ευθυγραμμίζονται με το παράρτημα ΙΙΙ της ευρωπαϊκής οδηγίας. Τα ειδικά κριτήρια περιβάλλοντος, αντίθετα, λειτουργούν ως φίλτρο ουσιαστικής αξιολόγησης και αφορούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται σωρευτικά, προκειμένου οι μεταβολές των περιβαλλοντικών επιπτώσεων να θεωρηθούν μη ουσιώδεις.
Η απόφαση ξεκαθαρίζει ότι όταν μια διαφοροποίηση πληροί τόσο τα γενικά όσο και τα ειδικά κριτήρια που της αντιστοιχούν, τότε, κατά τεκμήριο, οι μεταβολές των περιβαλλοντικών επιπτώσεων δεν θεωρούνται ουσιώδεις. Ωστόσο, διατηρείται ρητά η διακριτική ευχέρεια της αρμόδιας περιβαλλοντικής αρχής να κρίνει διαφορετικά, εφόσον με ειδική αιτιολογία και βάσει αντικειμενικών στοιχείων εκτιμήσει ότι, παρά την τυπική πλήρωση των κριτηρίων, οι επιπτώσεις είναι ουσιώδεις. Αντίστροφα, η μη πλήρωση των κριτηρίων δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι η μεταβολή είναι ουσιώδης, αλλά ότι απαιτείται πλήρης επανεξέταση, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 6 του ν. 4014/2011 και με βάση τα ειδικά τεχνικά και περιβαλλοντικά δεδομένα της κάθε περίπτωσης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η απόφαση απαριθμεί ρητά ορισμένες μεταβολές που χαρακτηρίζονται εκ των προτέρων ως μη ουσιώδους χαρακτήρα και αντιμετωπίζονται ως διαφοροποιήσεις μικρής κλίμακας. Σε αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η αλλαγή τύπου ανεμογεννήτριας χωρίς μεταβολή ή με μείωση των γεωμετρικών χαρακτηριστικών, πρόσθετες παρεμβάσεις για τη διευκόλυνση της ελευθεροεπικοινωνίας της ιχθυοπανίδας σε μικρά υδροηλεκτρικά έργα, καθώς και η μείωση του μέγιστου ύψους ή μήκους φράγματος ή αναβαθμού υδροληψίας. Με αυτόν τον τρόπο αποσαφηνίζονται περιπτώσεις που στην πράξη προκαλούσαν σημαντικές καθυστερήσεις λόγω αβεβαιότητας ως προς την απαιτούμενη διαδικασία.
Το Παράρτημα της απόφασης αποτελεί τον πλέον «τεχνικό» και ταυτόχρονα κρίσιμο πυλώνα του νέου πλαισίου, καθώς περιλαμβάνει αναλυτικούς πίνακες με τα κριτήρια αξιολόγησης για κάθε κατηγορία έργων. Για τις γενικές διαφοροποιήσεις σε όλα τα έργα ΑΠΕ προβλέπονται, μεταξύ άλλων, αλλαγές στην εσωτερική ή προσβάσιμη οδοποιία, μεταβολές στη θέση ή στη δόμηση κτιρίων ελέγχου και αλλαγές στη θέση υποσταθμών ανύψωσης τάσης ή Κέντρων Υπερυψηλής Τάσης, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Για τα αιολικά έργα εξειδικεύονται περιπτώσεις όπως η μετακίνηση ανεμογεννήτριας ή η αλλαγή τύπου με αύξηση γεωμετρικών χαρακτηριστικών, με σαφή αναφορά στις απαιτούμενες σύμφωνες γνώμες από Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας και Υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Αντίστοιχα αναλυτική είναι η προσέγγιση για φωτοβολταϊκούς σταθμούς, μικρά υδροηλεκτρικά έργα, μονάδες βιομάζας ή βιοαερίου και μεμονωμένους σταθμούς αποθήκευσης ενέργειας.
Τα ειδικά κριτήρια περιβάλλοντος, που πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά, καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα παραμέτρων: από την εφαρμογή των όρων της υφιστάμενης ΑΕΠΟ και την εκτός Natura χωροθέτηση, έως συγκεκριμένα ποσοτικά όρια, όπως η μη υπέρβαση του 10% σε ορισμένες διαφοροποιήσεις, οι αποστάσεις μετακίνησης έως 30 μέτρα ή η αύξηση του αδειοδοτημένου γηπέδου το πολύ κατά 20%. Παράλληλα, ενσωματώνονται κρίσιμες παράμετροι προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς, της διαχείρισης αποβλήτων, του θορύβου και της πρόληψης ρύπανσης, καθώς και ειδικές προβλέψεις για υδροηλεκτρικά έργα ώστε να διασφαλίζεται ότι δεν μεταβάλλεται το σημείο επανεισόδου του νερού στο υδατόρευμα.
Η απόφαση προβλέπει επίσης ότι σε περιπτώσεις ταυτόχρονων διαφοροποιήσεων στο ίδιο έργο, ακόμη και αν κάθε μία μεμονωμένα πληροί τα κριτήρια μη ουσιώδους μεταβολής, η αρμόδια αρχή οφείλει να συνεκτιμά τυχόν αθροιστικές ή συνεργιστικές επιπτώσεις. Επιπλέον, διευκρινίζεται ότι διαδικαστικού χαρακτήρα μεταβολές, όπως η προσαρμογή της ΑΕΠΟ στο ισχύον κανονιστικό πλαίσιο ή η ενσωμάτωση επιμέρους αδειών, θεωρούνται επίσης μη ουσιώδεις.
Σε ό,τι αφορά την εφαρμογή, ορίζεται ότι ο φάκελος τροποποίησης ΑΕΠΟ πρέπει να περιλαμβάνει τεκμηρίωση για την εκπλήρωση των κριτηρίων, ενώ προβλέπονται και μεταβατικές διατάξεις για αιτήματα που εκκρεμούν κατά τη δημοσίευση της απόφασης. Τα αιτήματα αυτά θα ολοκληρώνονται με βάση το νέο πλαίσιο, εκτός αν ο φορέας του έργου ζητήσει ρητά την αξιολόγησή τους με το προϊσχύον καθεστώς.
Διαβάστε ακόμη
